Notes on women's presence in the Homeric literature

[Σημειώσεις για την θέση των γυναικών στα Ομηρικά κείμενα]

Homeric literature is the main source from which we can draw facts about the way war societies established, on the ethical and moral level, coercion from dominant men towards not only the submitted societies but even more towards most of the members of their own societies and mostly women.

The importance of the submission of women in establishing the new, back then, social reality, which is described by the bipolar of the dominant society on one hand, and the submitted society on the other, occurs from the role assigned to women in most of these texts.

Iliad begins by the "stealing" of Helen and the declaration of the moral obligation of the war-dominant societies to claim her. Besides the teaching and the admiration towards the war excursion, the submission to the war leadership and a whole series of similar necessary for any warring society characteristics, a new role for women is introduced, this of the belonging of the man-warrior.

Odyssey ends by the returning of Odysseus in Ithaca where Penelope waits for him devoted, as obliged according to the introduced doctrine. Odysseus himself, more than any other figure of the Homeric texts, teaches the model of the warrior, the explorer, the ingenious man which in any case stands firmly devoted to hierarchy and Agamemnon.

First note

The traditional mechanism for sexual relation had been up to then and for thousands and hundreds of thousands of years, the "exogamy". Exogamy was the procedure which formed safe zones for transportation, and exchange of knowledge and objects. The meaning of "tribe" or "race" inside these vast networks, was formed since the depths of time more as a cultural feature and less as a genetic.
The catholic practice of exogamy since the forming of humanity even changed human biology as humans lost the ability to inbreed.

Iliad begins by the denouncement of exogamy as "stealing", validating the traditional means for bonding and exchanging between communities. From this point on, not only a woman will be a possession of the man-warrior, but also, bonds of relation and exchange will be replaced by dominance and war-imposing of the strong upon the weak.

Second note

The right of a woman to choose her mate in the context of the community traditions doesn't appear to be limited until the imposing of the war societies, where the woman became possession of the man-warrior. Up to then, it's most likely that it would be a paradox for a woman not to be able to choose or replace her mate.

Third note

In Iliad, when Thersites urges his comrades to return to their families and quit supplying Agamemnon the coolest of the captured girls and all other riches, he becomes humiliated and punished by the trustee of hierarchy, Odysseus. Through those rims, the use of reason that formed human civilization is repealed brutally in the face of the humpback and cross-eyed Thersites. Accordingly, the mechanism of theft, violence, authority and coercion is suggested as the only possibility for humanity.

Fourth note

In Odyssey, Penelope's devotion didn't constitute a strong enough paradigm and teaching, since, besides the achievement of the woman's submission, it was the tradition of totemic equality that should be heart for good. Thus, the equal "suitors", presented as depraved abusers of the royal wealth besieging the queen, eating and drinking in the royal court, become exterminated by Odysseus and his male successor, Telemachos, in a single war scene. The upcoming war societies through this scene take revenge, in a way, from the sum of the human race for its totemic traditions through which the equals bond to each other through the symbolic killing of the mythical powerful progenitor.


By the end of the Homeric texts the ideological attack on the corner stones of human civilization by the war societies is completed. Ever since, war dominant societies subjugate any inferior war-wise society, imposing coercion and bonding humanity to the automation that antagonism produces.
Ever since, humanity is organized on the dipole of the dominants and their subjects, while the dominants are trapped in constantly seeking for resources in order to grow their strength and survive the brutal antagonism they create. These resources are basically the people they have forced to be subjected to them.

War leadership, known to all communities during war periods, in war dominant tribes becomes continuous validating this way the egalitarian totemic traditions. Hierarchy inevitably floods the dominant societies increasing the inequalities inside them. The traditional position of woman is validated and replaced by roles varying between primitive symbol, reproductive instrument, pleasure item and war trophy.

While in human course up to this point, authority and leadership were consciously limited to the symbolic level, since then on, the terms are forced to reverse, meaning that egalitarianism is placed in the symbolic level while at the same time subjugation and coercion are allowed to turn groups and societies to productive herds.

Though during the Roman period the Homeric texts were been taught for -more or less- a thousand years, it proved that this wasn't enough to impose these moral and cultural teachings as obvious values to both the dominants and those subjected to them. Homeric teachings were questioned and confronted in life by the social movements of the epicureans, the cynics, the stoics, and the revival of the totemic traditions by the first christians.
During the classical-antiquity-era we can acknowledge the ongoing ideological war, both through the texts of the survived drama plays like Prometheus, Oresteia, Antigone, as well as by the actual attempts for the revival of the egalitarianism through the efforts for democratic reorganizing.
Besides Prometheus, in all other texts, woman is positioned at the center, presented as the symbol of the old world that either submits or struggles to regain the human meter that can be ensured by the female substance.

Iambe or, otherwise, Baubo was the one commissioned  to solace godess Demeter,
when she came to Eleusis looking for her daughter Persephone.

A comment on the reference to Demeter and Persephone at the Homeric text.


Αθήνα, 5 Μαρτίου 1943 / Νίκος Πλουμπίδης


«Η 5η του Μάρτη, του 1943, είναι ιστορική ημέρα για το Ελληνικό Λαϊκό επαναστατικό κίνημα με παγκόσμια απήχηση και σημασία. Την ημέρα αυτή ολόκληρος ο Αθηναϊκός λαός με ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ στο κέντρο της Αθήνας επέβαλε στο Χίτλερ και στους Ελληνες πράκτορές του να ανακαλέσουν την ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ. Με λίγα λόγια και χωρίς φιλολογία η 3η Μάρτη εγεννήθη έτσι:

Στις 20 Φλεβάρη ο Γραμματέας της ΚΟΑ (Κομμουνιστική Οργάνωση της Αθήνας) ο αξέχαστος Κ. Χατζήμαλης (σσ: γραμματέας της Επιτροπής Πόλης της ΚΟΑ του ΚΚΕ, εκτελέστηκε από τους γερμανοτσολιάδες στη Θεσσαλονίκη το 1944) ήλθε στο σπίτι μου και μου ανέφερε ότι την επόμενη οι ΔΥ (Δημόσιοι Υπάλληλοι) κατεβαίνουν σε απεργία, ότι όλα είναι έτοιμα και σε ότι σε μια ώρα συνέρχεται η επιτροπή Γκρούπας (ομάδας Αχτίδων) των ΔΥ για να κανονίσουν τις λεπτομέρειες. Πριν δώσω τη συγκατάθεσή μου (διότι καθοδηγούσα την ΚΟΑ από το ΠΓ) θέλησα να εξετάσω προσωπικά τα πράγματα και πήγα στη συνεδρίαση (…). Από όσα ειπώθηκαν έκρινα ότι η απεργία ΔΕΝ είχε προπαρασκευαστεί και ΔΕΝ είχαν εκλεγεί απεργιακά όργανα παντού (…).Ανέβαλα την απεργία για μια βδομάδα και έδωσα συγκεκριμένες οδηγίες για την εκλογή απεργιακών οργανώσεων κ.λπ. Ταυτόχρονα έδωσα εντολή στην ΚΟΑ να προπαρασκευάσει τους εργατοϋπαλληλικούς κλάδους και τις λαϊκές μάζες των συνοικιών έτσι που όταν κηρύξουμε απεργία των Δ.Υ. να την επεκτείνουμε και να την γενικεύσουμε.

Στις 27 Φλεβάρη ξανασυνήλθε η επιτροπή Δ.Υ. (…). Εγώ αφού ανέπτυξα ότι δεν κάνουμε την απεργία για την απεργία αλλά την κάνουμε για να επιβάλουμε τη λύση των εργατικών διεκδικήσεων, ότι η απεργία είναι μια σοβαρή μάχη και η έκβασή της παίζει μεγάλο ρόλο, ότι οι Δ.Υ. χωρίς το βαρύ πυροβολικό τους, το ΤΤΤ, δεν μπορεί νάχουν την επιβολή που χρειάζεται και τον αντίκτυπο στην κοινή γνώμη, ανέβαλα για μια βδομάδα ακόμη και συνέστησα ειδικά συγκεκριμένα μέτρα για τα ΤΤΤ, και το Υπουργείο Οικονομικών.

Στις 4 του Μάρτη, πριν ακόμα φωτίσει, ήλθε ξαφνικά ο Κ. Χατζήμαλης και μου αναφέρει ότι «απεφασίσθη η πολιτική επιστράτευση και ότι αύριο στις 5 του μηνός θα το αναγγείλει από το Ραδιοφωνικό σταθμό Αθηνών ο Πρωθυπουργός Λογοθετόπουλος». Η είδηση ήταν σοβαρή με εξαιρετική πολιτική σημασία. Έπρεπε να προλάβουμε τον εχθρό, προτού αναγγείλει την απόφασή του. Είπα να συγκληθεί αμέσως η επιτροπή πόλης και με συνδέσμους να ειδοποιηθούν τα στελέχη της ΚΟΑ να είναι σε επιφυλακή (…) το ζήτημα ήταν σοβαρότατο, ήταν γενικό πολιτικό ζήτημα (…). Κατέληξα να αναλάβω τις ευθύνες, έβλεπα καθαρά την επιτυχία και τη ΝΙΚΗ, όχι συναισθηματικά, αλλά με τη μελέτη της κατάστασης και αποφάσισα να κατεβάσω στις 5 του Μάρτη τους εργατοϋπαλληλικούς κλάδους της Αθήνας σε ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ και όλο το λαό της Αθήνας σε ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ με σύνθημα: ΚΑΤΩ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ. ΨΩΜΙ, ΔΟΥΛΕΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ.

Σε δυο ώρες συνήλθε η επιτροπή πόλης της ΚΟΑ που αποτελούνταν από διαλεχτούς αγωνιστές. Εκεί ανέπτυξα την πρότασή μου (σ.σ.: ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ και ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ με σύνθημα: ΚΑΤΩ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ. ΨΩΜΙ, ΔΟΥΛΕΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ) και ετόνισα τις ιστορικές ευθύνες που αναλαμβάνουμε. Όλα τα μέλη δέχτηκαν με ενθουσιασμό την πρότασή μου. Καθορίσαμε το γενικό πρόγραμμα δράσης και όλοι έφυγαν για να κινητοποιήσουν τους τομείς που καθοδηγούσε ο καθένας. Είπαμε να ειδοποιηθεί και η Κ.Ο. Πειραιά να βοηθήσει κι αυτή.

Από το μεσημέρι της Τρίτης 4 Μάρτη δεκάδες χιλιάδες λαϊκοί αγωνιστές βρίσκονταν σε πυρετώδη κίνηση. Τα τυπογραφεία και οι πολύγραφοι δούλευαν αδιάκοπα. Πλακάτ, σημαίες, συνθήματα ετοιμάστηκαν. Τα σχέδια πορείας του κάθε κλάδου και τομέα καταστρώθηκαν. Χιλιάδες προκηρύξεις και τρικ μοιράστηκαν. Οι συνδέσεις των διαφόρων κρίκων εκανονίστηκαν.

Τα ΧΩΝΙΑ τότε εφευρέθηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή. ΟΛΟΙ οι τομείς ΟΛΑ τα γρανάζια της πολύπλευρης και πολύπλοκης μηχανής τέθηκαν σε κίνηση και άρχισαν να δουλεύουν ταχύτατα και κανονικά. Ξημέρωσε η Τετάρτη 5 Μάρτη του 1943. Όλη η κίνηση, όλες οι υπηρεσίες σταματημένες.

Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ήταν πράγματι ΚΑΘΟΛΙΚΗ. Όλα νεκρώθηκαν. Εργάτες, υπάλληλοι, βιοτέχνες, έμποροι, όλοι απεργούν, όλα κλειστά και τότε άρχισε να ξεχύνεται στο κέντρο της Αθήνας ο λαϊκός χείμαρρος των συνοικιών. Για πρώτη φορά τόσο πυκνές λαϊκές μάζες κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο για να διεκδικήσουν και να επιβάλουν τα αιτήματά τους. Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε μια τόσο μεγάλη σε όγκο και μαχητικότητα ΠΑΛΛΑΪΚΗ ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ. Αυτό ήταν πρωτοφανές όχι μόνο για την Αθήνα αλλά και για τις μεγάλες ξένες πρωτεύουσες κι αυτό όχι σε καιρούς ειρηνικούς αλλά κάτω απ’ τον πιο βάρβαρο καταχτητή.

Το παλλαϊκό ξεσήκωμα ήταν τέτοιο που οι κατακτητές αναγκάστηκαν να ανακαλέσουν την απόφασή τους και να δηλώσουν ότι «ΔΕΝ ΤΙΘΕΤΑΙ ζήτημα πολιτικής επιστράτευσης για την Ελλάδα». Η 5η του Μάρτη του 1943 δεν έσωσε μόνο τα ελληνόπουλα από τα γερμανικά κάτεργα αλλά συνετέλεσε και στην πορεία και την εξέλιξη του πολέμου και έδειξε το δρόμο που πρέπει να ακολουθούν οι λαοί για να επιβάλουν τις θελήσεις τους (…)».

Ν. Πλουμπίδης, Φυλακές Απομόνωσης 5.3.54


Ασκήσεις διαλεκτικής στον απόηχο της 4 Φεβρουαρίου 2018

Α. Κάποια δεδομένα

Σε μία δημοκρατία και η εξωτερική πολιτική ασκείται και με συλλαλητήρια.
Αυτό δε, συμβαίνει σε πολύ μικρότερο βαθμό από όσο θα έπρεπε, δεδομένων των εξελίξεων παγκοσμίως σε μία σειρά θεμάτων, κάποια από τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο στην ζωή όλων μας. Είναι παράδοξο το ότι δεν έχουν οργανωθεί συλλαλητήρια ανάλογης ανταπόκρισης με αυτήν της 4ης Φεβρουαρίου για τους φορολογικούς παραδείσους, για τις στρατιωτικές επεμβάσεις στην Μέση Ανατολή, για την σύγχρονη δουλεία στην Άπω Ανατολή, και τα Σουέτ Σοπς που όλο σφίγγουν τον κλοιό γύρω μας.

Σε κάθε λαό αναλογεί ακεραιότητα χωροταξική και πολιτισμική. 
Την χωροταξική ακεραιότητα σε μεγάλο βαθμό καταφέρνουμε να την προσδιορίζουμε μετρικά, μέσα από διεθνείς συμβάσεις και διμερείς συμφωνίες, ή στην χειρότερη, με το "δίκαιο του ισχυρού". Η πολιτισμική ακεραιότητα όμως ενός λαού, καθώς υπάγεται εξολοκλήρου στην αρχή "είμαστε αυτό που μαθαίνουμε", δηλαδή στην παιδεία που δέχεται ένας λαός, είναι μία έννοια ιδιαίτερα ρευστή, ευμετάβλητη κατά το δοκούν, και εύκολα χειραγωγούμενη.

Η φαντασιακή επινόηση του έθνους προσδιορίζει την πολιτισμική ακεραιότητα κάθε λαού. 
Το έθνος είναι ένα ακόμα από τα σύμβολα που κατασκευάζουμε διαρκώς προκειμένου να ικανοποιούμε υπαρκτές ή κατασκευασμένες ανάγκες μας. Το συγκεκριμένο σύμβολο ικανοποιεί την ανάγκη του ανήκειν και θεωρητικά διαμορφώνει ένα ειρηνικό περιβάλλον διαβίωσης. Μέσα σε αυτήν την επινόηση ο εκμεταλλευτής με τον εκμεταλλευόμενο, ο εξουσιαστής με τον καταπιεζόμενο, και ο ανάλγητος με τον δοκιμαζόμενο αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Αυτή η φαντασιακή επινόηση του έθνους είναι το συνεκτικό υλικό σε όλα τα σύγχρονα κράτη.

Η πολιτισμική αντίληψη ενός λαού μπορεί να επιδρά δυναμικά στην χωροταξία των εθνών. 
Κάθε είδους ανωτερότητες και αλυτρωτισμοί έχουν κατά καιρούς αιματοκυλήσει την ανθρωπότητα. Η παιδεία που γαλουχεί έναν λαό, όπως διαμορφώνεται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα, τα προκρινόμενα σύμβολα στον δημόσιο λόγο, τις συνθήκες διαβίωσης κ.ο.κ., αποτελεί εργαλείο διαμόρφωσης των μελλοντικών δυνατοτήτων σε ολόκληρο το φάσμα των κοινωνικών διεργασιών. Επιλογές που γίνονται στο πεδίο της πολιτισμικής αντίληψης ενός λαού, σκόπιμα ή τυχαία, αναπόφευκτα θα καθορίσουν σε βάθος χρόνου και την εθνική χωροταξία του ίδιου ή και άλλων λαών.

Οι σχεδιασμοί που ονομάζονται "στρατηγικοί" στοχεύουν σε μεγάλο βάθος χρόνου.
Συνηθίζεται τα μικρά κράτη να τελούν υπό την "προστασία" ή, πιο πραγματικά, την υποτέλεια μεγάλων και ισχυρών κρατών. Η πρώτη μέριμνα των μεγάλων και ισχυρών κρατών είναι να διαμορφώνουν εμπόδια στην ακεραιότητα και την αυτοτέλεια άλλων κρατών ώστε να διαιωνίζουν την υποτέλεια τους. Κάθε ισχυρό κράτος επιδιώκει να διατηρεί εφόδια εκβιασμού, εξαγοράς, χαλιναγώγησης και επιβολής πάνω σε ασθενέστερα κράτη. Τα ασθενέστερα κράτη που απεμπολούν τα μέσα να επεξεργάζονται τα δεδομένα σε αντίστοιχο βάθος χρόνου, ή και τα μέσα να εξασφαλίζουν την ακεραιότητά τους, αναπόφευκτα γίνονται έρμαια ξένων σχεδιασμών.

Β. Κάποια ερωτήματα

Η υφιστάμενη εμπλοκή αποτελεί πραγματικό ή φαντασιακό πρόβλημα;
Αφού η ίδια η ύπαρξη των εθνών είναι πραγματική αν και δημιουργήματα της φαντασίας, συνεπώς και κάθε εμπλοκή που απορρέει από την ύπαρξή τους κινείται ταυτόχρονα και στο πεδίο του φαντασιακού και του πραγματικού. Ειδικά το συγκεκριμένο πρόβλημα, είναι προφανές πως δεν περιορίζεται στην χωροταξία, δηλαδή σε μία λεκτική αποτύπωση του γεωγραφικού χώρου, αλλά επεκτείνεται, αν όχι έχει-ως-αφετηρία, την πολιτισμική γενεσιουργία ενός έθνους.

Να αποφασίσουν οι εργάτες της γείτονος μόνοι τους για το όνομα της χώρας τους;
Ως αυτοτελής πρόταση ακούγεται αφοπλιστικά λογική. Αυτή η προτροπή όμως αστοχεί σε πολλά επίπεδα. Κύρια, το αντικείμενο της εμπλοκής δεν βρίσκεται τόσο στην ονοματοδοσία, όσο στους συμβολισμούς που διεκδικεί η συγκεκριμένη εθνογένεση και, καλώς ή κακώς, είναι κατοχυρωμένοι από άλλους. Κατά δεύτερο, ο ίδιος ο γεωγραφικός προσδιορισμός χωρίς επιθετικό πρόσημο είναι παραπλανητικός. Κατά τρίτο, είναι μεγάλη παραδοξότητα να θεωρεί κάποιος την εργατική τάξη μιας γειτονικής χώρας ώριμη και χειραφετημένη, ενώ την εργατική τάξη της δικής του χώρας ανώριμη και χαλιναγωγούμενη.

Το αίτημα για χωροταξική και πολιτισμική ακεραιότητα ενός λαού είναι εθνικισμός;
Εθνικισμός είναι η πίστη στην υπεροχή του δικού σου έθνους έναντι κάποιων άλλων, η οποία απαιτεί και καθοδηγεί ενέργειες επιβολής και κυριαρχίας πάνω τους. Στον αντίποδα, κάθε λαός και κάθε κοινωνική ομάδα είναι υπεύθυνοι και αρμόδιοι να εργάζονται για την χωροταξική και πολιτισμική ακεραιότητά τους. Αποτελεί παραδοξότητα πώς συλλογικότητες που πάλεψαν στην κυριολεξία για την ακεραιότητα της Κερατέας ή των Σκουριών να μην είναι σε θέση να ανάγουν τους ίδιους συλλογισμούς που καθοδήγησαν εκείνες τις ενέργειές τους, στο εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Γ. Αφομοιώνοντας την εμπειρία προς όφελος της προοδευτικότητας

Εξ ορισμού η προοδευτικότητα δεν υφίσταται ως ουραγός και απολογητής δεδομένων που δημιουργούνται ανεξάρτητα από αυτήν. Η προοδευτικότητα δεν υφίσταται ως τίτλος, παρά μόνο, ως δρων μπροστάρης των εξελίξεων. Αλλιώς, είναι τίμιο να ομολογούμε πως δεν υπάρχει καθόλου.

Η προοδευτικότητα αποζητά την σύμπλευση, την ενότητα.
Ας αντηχεί δυνατά η φωνή του Ξυλούρη:
"Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε
για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου,
απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο."
Κι όχι βέβαια για να σμίξει ο κυρίαρχος με τους υποτελείς του, αλλά για να καταργηθούν οι κυρίαρχοι και οι υποτελείς κι οι άνθρωποι να σμίξουν ως ακέραιοι.
Η ενότητα του λαού δεν είναι ένα χρήσιμο μέσον αλλά ο τελικός σκοπός.
Επιπλέον, για την προοδευτικότητα, η σύμπλευση και η ενότητα των κινημάτων πάνω σε συνταγματικές αρχές είναι το μέσον και ο σκοπός ταυτόχρονα.

Κάθε συζήτηση ξεκινά από κάποια ανησυχία ή συμφέρον των εμπλεκόμενων, αλλιώς δεν ξεκινά ποτέ. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη συζήτηση κινείται στο πεδίο του εθνικού και όχι του ταξικού δεν την καθιστά εξορισμού ανούσια. Από πού ξεκινά μία συζήτηση είναι άσχετο από το πού θα καταλήξει. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η συζήτηση για ένα εθνικό θέμα μπορεί, εξίσου, να καταλήξει σε σοβαρές κοινωνικές μετατοπίσεις προς την πρόοδο ή προς τον εθνικισμό και την οπισθοδρόμηση. Τα αποτελέσματα μιας συζήτησης όπως και η επίδρασή της στην κοινωνία, καθορίζονται από το ποιοί συμμετέχουν σε αυτήν και με ποιό τρόπο θέτει τα επιχειρήματά του ο καθένας.

Δ. Και τώρα;

Και τώρα μοιάζει κάθε τιτλοφορούμενη προοδευτικότητα να περιφέρεται μόνη, στολισμένη με τις δάφνες της, αφυψηλού μέσα στις βεβαιότητές της, μαζί και θυμωμένη ως σωτήρας παρεξηγημένος από έναν αδαή λαό.
Ο ίδιος ο λαός χωρισμένος και θυμωμένος, από την μία με ριζωμένη την συνειδητοποίηση της υποτέλειας και της συλλογικής μνήμης του φασισμού, από την άλλη όμως αποκλεισμένος από τα οράματα της κοινωνικής απελευθέρωσης τα οποία καταχρώνται ιδεολογικοί υπερόπτες στο όνομά του.
Εν τω μεταξύ, οι ισχυρές κυριαρχικές κοινωνίες δείχνουν τα δόντια τους η μία στην άλλη και ετοιμάζονται για αναμετρήσεις που, όπως πάντα, θα συντρίψουν τις υποτελείς τους εντός και εκτός των συνόρων τους.

Και τώρα, ή θα υπάρξει προοδευτικότητα ή οι λαοί θα ξεχυθούν ακόμα μια φορά να θρέψουν ξένες χίμαιρες.


Κάλεσμα για Συμπόρευση και Ενότητα της Αριστεράς / ανακοίνωση


«Η Ελλάδα συνεχίζει να μαστίζεται από μία μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο οικονομικές, αλλά και κοινωνικές, πνευματικές και στην υγεία των πολιτών της χώραs.
Το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα λιτότητας εφαρμοσμένο από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, έχει συρρικνώσει τη μεσαία τάξη, φτωχοποιήσει την ελληνική κοινωνία, έχει οδηγήσει τους νέους στην ανεργία η στη φυγή από τη χώρα.
Την ίδια εποχή αυξάνει το χρέος, καταστρέφει τον παραγωγικό ιστό της χώρας, και βάζει σαν ενέχυρο τον εθνικό πλούτο που ξεπουλιέται στους δανειστές με εξαιρετικά χαμηλό τίμημα. Μάλιστα η τωρινή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επιβαρύνεται ιδιαίτερης ευθύνης αφού οικειοποιήθηκε το μνημόνιο και φιλοδοξεί να είναι ο κύριος εκφραστής των δανειστών και των κυρίαρχων μερίδων του ξένου και του ντόπιου κεφαλαίου και ταυτόχρονα χρησιμοποιώντας επικοινωνιακά κόλπα και αριστερή φρασεολογία δημιουργεί αμηχανία σε μεγάλα τμήματα της Ελληνικής κοινωνίας.
Όμως η οικονομική κρίση πέρα από τα πολλά αρνητικά και δεινά αποτελέσματα που έχει επιφέρει στην οικονομία και στην κοινωνία, αποτελεί ίσως και μια ευκαιρία για κοινωνική αλλαγή. Είναι μια πρόκληση για όλους εμάς για την αποδόμηση μιας σαθρής νοοτροπίας και συμπεριφοράς και την ανάδειξη μιας υγιούς συλλογικής συνείδησης η οποία θα βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό να πάμε πιο μπροστά και να προοδεύσουμε ως κοινωνία.
ΚΑΛΟΥΜΕ λοιπόν για την ενότητα των αντιμνημονιακών αριστερών δυνάμεων της χώρας παίρνοντας υπόψη τις δυσκολίες, τις παραδόσεις, την πολιτική, οργανωτική κουλτούρα του κάθε τμήματος της Αριστεράς στη χώρα μας και στην Ευρώπη, εκτιμώντας βαθιά τη μεγάλη προσφορά των κομμουνιστών, των ριζοσπαστών αριστερών στον κόσμο της εργασίας και του μόχθου, τη μεγάλη προσφορά στον κόσμο των γραμμάτων, του πολιτισμού και της τέχνης, εκτιμώντας, βάσιμα, ότι οι μέρες που έρχονται θα είναι πιο δύσκολες και οδυνηρές για τους εργαζόμενους αν δεν επιχειρήσουμε όλοι μαζί να κόψουμε τις γέφυρες προς τα πίσω, θέλοντας να συμβάλουμε ώστε οι ρόδες να μη γυρίζουν στον αέρα.
Να ξαναδούμε, να κουβεντιάσουμε σχετικά με την πολιτική σ’ ό,τι αφορά την κοινή δράση, τον κοινό βηματισμό, πάνω στα προβλήματα. Κοινή δράση σημαίνει, όπως εμείς το καταλαβαίνουμε, “πάμε μαζί εκεί όπου συμφωνούμε” και όχι “υποταγή στη δική μου αλήθεια”, όχι υπερπροβολή του μάξιμουμ για άρνηση και του μίνιμουμ. Πιστεύουμε ότι η κοινή δράση, χωρίς σκοπιμότητες, αποτελεί τη βασική προϋπόθεση και για την ευρύτερη ενότητα, αύριο, αλλά και το έδαφος πάνω στο οποίο θα βρεθούν οι απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα και οι λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που γεννήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Δεν υποτιμάμε καθόλου τις δυσκολίες από τις κατά καιρούς θεσμικές ρυθμίσεις σε αντιδραστική, αντιλαϊκή κατεύθυνση. Η γνώση, όμως, αυτής της πραγματικότητας απέχει πολύ από το να καλλιεργούνται αντιλήψεις που οδηγούν στον αναχωρητισμό και στην απόρριψη των όποιων δυνατοτήτων παρουσιάζονται. Είναι στο χέρι των δυνάμεων της Αριστεράς να προωθήσουν με αποφασιστικότητα ένα πλαίσιο παρέμβασης, κοινής δράσης και κοινών εμφανίσεων, αξιοποιώντας το γεγονός ότι, έτσι κι αλλιώς, ο χώρος αυτός προσφέρεται για λαϊκή συνάντηση, για λαϊκή κινητοποίηση με ποικίλους τρόπους.
Στη βάση των παραπάνω σκέψεων και ανησυχιών μας προτείνουμε τη διερεύνηση της δυνατότητας για συγκρότηση κοινής επιτροπής απ’ όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς, ώστε ισότιμα, σ’ ένα τραπέζι ειλικρινούς διαλόγου, να διαπιστωθεί που μπορούμε να πάμε μαζί με μια ιεράρχηση των σοβαρών προβλημάτων που βασανίζουν το λαό και τον τόπο, όπως: Η διαρκής λιτότητα και η διαρκής επίθεση στην κοινωνική ασφάλιση, το συνταξιοδοτικό, και τα εργασιακά. Η μεγάλη ανεργία ειδικά στους νέους. Η κατάσταση στην υγεία και στην παιδεία. Η δραματική εξέλιξη της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Τα δημοκρατικά, συνδικαλιστικά, κοινωνικά δικαιώματα στις σημερινές συνθήκες. Να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της ξενοφοβίας και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ξένων. Να διαμορφώσουμε τους όρους για την κοινή αντίσταση στις επιλογές του ιμπεριαλισμού και των πολυεθνικών εταιριών, για την απόκρουση του αντιδραστικού εθνικισμού και την ανάδειξη του καλώς εννοούμενου πατριωτισμού.
Χωρίς αμφιβολία, για τις παραπάνω γενικές διαπιστώσεις ή για τις ανησυχίες που σημειώνουμε, θα υπάρχει αντίλογος. Να υπάρξει. Αρκεί να κινείται στο πλαίσιο της επιστημονικής κριτικής και όχι του αφορισμού και της συκοφαντίας. Απλά, πιστεύουμε ότι, μέσα από μια νηφάλια, όσο γίνεται, συζήτηση, χωρίς οχυρώσεις πίσω από “αλάθητα”, θα “διαβαστεί” σωστότερα η κρίση που μαστίζει τη χώρα, θα ξαναδιαβαστεί η θεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού, θα εντοπιστούν οι πραγματικές αδυναμίες και λάθη στην εφαρμογή της, απαραίτητος όρος για ένα κίνημα προοπτικής και ελπίδας, με αυτοπεποίθηση ότι το μέλλον του κόσμου πρέπει να είναι διαφορετικό από αυτό της σημερινής καπιταλιστικής βαρβαρότητας.
Ανεξάρτητα από το ιδεολογικό, πολιτικό “δια ταύτα” στο οποίο καταλήγει ο καθένας και η κάθε μια αριστερή δύναμη από τη μεριά της και την οχύρωσή της πίσω από αυτό το ιδεολογικό “δια ταύτα”, ένα είναι γεγονός: Λογικά, όπως το αντιλαμβάνεται ο κάθε απλός άνθρωπος, δεν μπορεί, όλοι και για όλα, να έχουν δίκιο. Και από την άποψη αυτή, ο διάλογος χωρίς προαπαιτούμενα, όσο και αν πονάει, πρέπει να ανοίξει αποφασιστικά. Πολιτική, όμως, δεν είναι μόνο συζήτηση και το χειρότερο βυζαντινολογία, και το ακόμα πιο χειρότερο ανόητη ισχυρογνωμοσύνη. Είναι πρώτα και κύρια δράση.
Το πρόβλημα της Αριστεράς δεν είναι η έλλειψη πολιτικών κομμάτων αλλά η αδυναμία να αναδειχτεί το κύριο και βασικό σε κοινά αποδεκτό πεδίο συμπόρευσης και συνεργασίας. Συχνά δευτερεύουσες διαφορές και για διάφορες σκοπιμότητες, ανάγονται σε προϋποθέσεις ενότητας με αποτέλεσμα να ακυρώνεται στην πράξη κάθε προσπάθεια για την κοινή δράση, για τη συμπόρευση. Απαίτηση των καιρών είναι η προσπάθεια για την ενότητα δράσης όλων των αριστερών δυνάμεων πάνω στα κρίσιμα προβλήματα του λαού και του τόπου, στη βάση της κλασικής μαρξιστικής αντίληψης της σχέσης του μερικού με το γενικό, στη βάση ακόμα και της κοινής λογικής ότι οι εργαζόμενοι που δέχονται απανωτά πλήγματα απαιτούν ευρύτερη συσπείρωση δυνάμεων, κυρίως εκείνων των δυνάμεων οι οποίες οραματίζονται και προτείνουν μιαν άλλη κοινωνία στη θέση του σημερινού βάρβαρου και απάνθρωπου συστήματος καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.
Τίθεται, λοιπόν, ξανά το ζήτημα της συνεργασίας, ή, αρχικά, της κοινής δράσης των δυνάμεων της Αριστεράς, χωρίς διακρίσεις, αλλά και σε διαφορετική βάση απ’ ότι χτες. Δυνάμεις της Αριστεράς που πρέπει να προσαρμοσθούν στην νέα βάναυση πραγματικότητα και να απολέσουν παλιές ξεπερασμένες πολιτικές πρακτικές με ιεραρχίες, καπετανάτα και αρχηγίσκους. Να κτισθεί μια Αριστερά από τα κάτω, αμεσοδημοκρατική με σεβασμό στις αποφάσεις των μελών και των πολιτών που την υποστηρίζουν.
Τίθεται ξανά το ζήτημα της ευθύνης των δυνάμεων της Αριστεράς απέναντι σ’ έναν ολόκληρο κόσμο, που στέλνει κατ’ εξακολούθηση, αγωνιώδη μηνύματα. Ο κόσμος υποφέρει, αγωνιά για το μέλλον του και των παιδιών του και δεν μπορεί να περιμένει άλλο! Δεν έχει καιρό για μικροκομματικά καμώματα και ίντριγκες, και θέλει λύσεις στα προβλήματα του ΤΩΡΑ!
Σήμερα λοιπόν που εάν δεν δώσει λύσεις η Αριστερά θα δώσει η Δεξιά ή η Ακροδεξιά ας θυμηθούμε τα σοφά λόγια του Δημήτρη Γληνού στο κείμενό το για το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο: «Όποιος, κρατώντας οποιουσδήποτε προσωπικούς υπολογισμούς, συμφέροντα, μίση, αντιπάθειες, συμπάθειες και φιλοδοξίες και «ιδεολογίες», καταπολεμάει ή υπονομεύει ή ματαιώνει την ενότητα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, την ενότητα στους σκοπούς, στην οργάνωση και στην καθοδήγησή του, αυτός οπουδήποτε και να βρίσκεται, οπωσδήποτε και να λέγεται, είναι συνεργάτης των ξένων καταχτητών, θεληματικά η άθελα, προδότης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα».
Απευθυνόμαστε επομένως προς ΟΛΕΣ τις δυνάμεις τις Αριστεράς. Στους συντρόφους κομμουνιστές που στους δύσκολους καιρούς της μεγάλης μας Εθνικής Αντίστασης δεν δίστασαν για το κοινό καλό να δώσουν το χέρι ακόμα και σε πολιτικούς αντιπάλους πόσο μάλλον στις αριστερές δυνάμεις. Στους συντρόφους των κινημάτων ενάντια στην παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου και τον κοινωνικό και φυλετικό ρατσισμό και των κινημάτων της κοινωνικής αλληλεγγύης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Στους συντρόφους της κομμουνιστογενούς και μη αριστεράς που μέσα από μεγάλες δυσκολίες συνεχίζουν να δίνουν τον παρόν τους. Σε όλους εκείνους τους συντρόφους μας, εργαζόμενους και διανοούμενους, που για διάφορους λόγους επέλεξαν τη σιωπή, τη μη ενεργή συμμετοχή στην πολιτική και συχνά τη μαζική δράση και να τους πούμε ότι αποτελούν μια σημαντική εφεδρεία του λαού και ακόμη πως όταν οι άνθρωποι σιωπούν ουρλιάζουν τα τσακάλια!»

Δημήτρης Μπατσάκης,
Χάρης Μπίσιας,
Μανώλης Ντουντουνάκης,
Νίκος Τζάρας,
Νίκος Φραγκονικολάκης


Καταλωνία, 2017 / του Craig Murray

Η έννοια της εξέλιξης στις κυριαρχικές κοινωνίες ή αλλιώς, ο ιμπεριαλισμός είναι το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού;

Ο ιμπεριαλισμός είναι το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού.
Αυτή η πρόταση αστοχεί σε δύο κρίσιμα σημεία.

Καπιταλισμός είναι η μορφή που πήραν εξαιτίας της εξέλιξης της τεχνολογίας και των παραγωγικών εργαλείων τα κοινωνικά δίπολα καταναγκαστών και καταναγκαζόμενων.
Οι κυριαρχικές κοινωνίες των καταναγκαστών, είτε βρισκόμαστε στην εποχή του χαλκού, είτε της ψηφιακής τεχνολογίας, χρησιμοποιούν τα όπλα τους για να καταναγκάζουν τις υποτελείς σε αυτές κοινωνίες. Τα πραγματικά μέσα παραγωγής, από την εποχή που κάποιες κοινωνίες επινόησαν την υποδούλωση και τον καταναγκασμό άλλων κοινωνιών, είναι τα όπλα των κυρίαρχων σε συνδυασμό με τα ανθρώπινα κοπάδια των υποταγμένων σε αυτές κοινωνιών.
Οι κυριαρχικές κοινωνίες των καταναγκαστών δημιούργησαν και επέβαλλαν ένα περιβάλλον ακραίου ανταγωνισμού με αντίκρυσμα είτε την κυριαρχία, είτε την υποταγή, είτε την ολοκληρωτική καταστροφή. Η μεγέθυνση σε αυτό το περιβάλλον υπάρχει ως θεμελιώδης ανάγκη όχι μόνο για την επικράτηση αλλά και για την ίδια την επιβίωση των κυρίαρχων.
Ο ιμπεριαλισμός, ως ισχυροποίηση, μεγέθυνση και επέκταση, αποτελεί έννοια συνυφασμένη με την ύπαρξη και την συντήρηση κάθε πολεμικής κυριαρχικής κοινωνίας. Ο τρόπος με τον οποίο οι κυριαρχικές κοινωνίες είναι αλυσσοδεμένες με τον ανταγωνισμό και την μεγέθυνση υπήρξε η αιτία που καθόρισε την εξάπλωσή τους σε ολόκληρη την υφήλιο ως αναπόφευκτη. Κάθε κοινωνία που βρέθηκε σε γειτονία με μία πολεμική κυριαρχική κοινωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με την πιθανότητα είτε να αντιπαρατεθεί συγκεντρώνοντας και η ίδια ισχύ υποτάσσοντας την περιφέρειά της, είτε να υποταγεί, είτε να μετεγκατασταθεί σε απομακρυσμένους τόπους υποτάσσοντας τους γηγενείς πληθυσμούς. Ο ιμπεριαλισμός αποτελεί την έκφραση του πιο κρίσιμου ίσως αυτοματισμού που δημιουργεί η επινόηση του πολέμου και της υποδούλωσης ως μέσων παραγωγής.

... Περίπου πριν 3.000 χρόνια οι Ασσύριοι βασιλείς έστελναν τους στρατούς τους για να προσαρτούν νέα εδάφη. Για περισσότερο από 300 χρόνια η Μεσοποταμία και εδάφη προς τα ανατολικά και τα δυτικά αποτέλεσαν μέρος της Ασσυριακής Αυτοκρατορίας. Η κατάκτηση ξένων εδαφών έφερνε πλούτο. Οι περιοχές που είχαν κατακτηθεί από τον ασσυριακό στρατό ήταν υποχρεωμένες να αποδίδουν φόρους στον βασιλιά κάθε χρόνο. Εάν επαναστατούσαν ενάντια στην αρχή του, ή αρνιόντουσαν να πληρώσουν φόρους, ο βασιλιάς έστελνε τον στρατό του εναντίον τους. Υπήρχαν λίγοι στρατοί που θα μπορούσαν να νικήσουν τον ασσυριακό καθώς ήταν καλά εκπαιδευμένος και εξοπλισμένος. ...

Ελάχιστη σημασία έχει το ποιό είναι το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού. Όπως ελάχιστη σημασία είχε το ποιό ήταν το ανώτατο στάδιο της φεουδαρχίας. Οι καταναγκαζόμενες κοινωνίες στην φεουδαρχική οργάνωση δεν θα μπορούσαν να μαντέψουν τον τρόπο με τον οποίο η εξέλιξη των τεχνολογιών θα επιδρούσε στην εξέλιξη των κοινωνιών και θα ήταν μεγάλη παραδοξότητα να προσβλέπαν σε μία προς όφελός τους κατάρρευση των φεουδαρχικών δομών.
Οι κοινωνίες των καταναγκαστών μετασχηματίζονται συνεχώς, συνήθως αλληλοσπαρασώμενες και κατατρώγοντας τα ανθρώπινα κοπάδια τους, κάθε φορά όμως που τα γνωσιακά και τεχνολογικά επιτεύγματα το επιτρέπουν εξαπλώνονται κυριολεκτικά ή μεταφορικά σε νέα πεδία. Τα δίπολα καταναγκαστών και καταναγκαζόμενων, εντάσσονται σε έθνη, κράτη, αυτοκρατορίες και ενώσεις που επιβάλλουν νέα δίπολα μέσω "συμμαχιών" ή πολέμων. Η γενική εικόνα παραμένει συγκεχυμένη και παραπλανητική καθώς, για παράδειγμα, η καταναγκαζόμενη κοινωνία του ελληνικού κράτους απολαμβάνει ένα μερίδιο από τα προνόμια που προσφέρει η εκμετάλλευση της καταναγκαζόμενης κοινωνίας του βιετναμέζικου κράτους. Τόσο ο ανταγωνισμός όσο και ο καταναγκασμός διαχέονται αυτοποιημένα σε όλα τα πεδία των ανθρώπινων σχέσεων δημιουργώντας αδιάκοπα νέα δεδομένα, αλλά και νέους αυτοματισμούς, στα πεδία της ηθικής και πολιτισμικής πραγματικότητας.
Ο πυρήνας της κοινωνικής μας οργάνωσης δεν βρίσκεται στην ύπαρξη του Κεφαλαίου, αλλά στην ύπαρξη του καταναγκασμού. Οι κυριαρχικές κοινωνίες που εισήγαγαν και επέβαλαν τον καταναγκασμό στην υφήλιο, πρώτα από όλα φρόντισαν να αλυσσοδέσουν τον Προμηθέα και να οικειοποιηθούν την γνώση και τις τεχνολογίες. Είναι βέβαιο πως το Κεφάλαιο, αργά ή γρήγορα, θα αποδιοργανωθεί ολότελα από τις μορφές που έχει πάρει μέχρι σήμερα, όπως κάποτε αποδιοργανώθηκαν ολότελα οι φεουδαρχικές κοινωνίες. Αλλά το Κεφάλαιο δεν αποτελεί κάτι περισσότερο από ένα γνωσιακό, τεχνολογικό επίτευγμα η χρήση του οποίου σε μία δεδομένη στιγμή αναδιοργάνωσε τα δίπολα καταναγκαστών καταναγκαζόμενων, πράγμα που επίσης έκανε η πυρίτιδα και τόσα άλλα από τα γνωσιακά και τεχνολογικά επιτεύγματα των ανθρώπων που καρπώνονται κάθε φορά οι κυρίαρχοι.

Τα φυσικά μέσα που δομούν το εκάστοτε δίπολο μεταξύ κυριαρχικών κοινωνιών και υποτελών κοινωνιών, αποτελούν τα πρόσκαιρα εργαλεία ενός αυτοματισμού που ενεργοποιείται από επιλογές που κάνουν άνθρωποι στο πεδίο της ηθικής και του πολιτισμού. Η επιλογή που κάνουν οι κυρίαρχοι ισχυρίζεται ευθέως ή κεκαλυμμένα πως, άνθρωποι μπορούν να ζουν ως παραγωγικά κοπάδια άλλων ανθρώπων, και πως, τα όπλα και η φονική βία είναι το αναγκαίο μέσο για να επιτυγχάνεται αυτή η επιδίωξη.
Θα ήταν συνετό να θεωρούμε βέβαιο πως όσοι επιλέγουν να επιδιώκουν την κυριαρχία, στην αγωνιώδη προσπάθειά τους για κυριαρχία και μεγέθυνση θα επιδιώκουν ταυτόχρονα να καρπώνονται και να αξιοποιούν κάθε γνωσιακό και τεχνολογικό επίτευγμα προς όφελός τους, όπως και θα συνεχίσουν να αδιαφορούν για τις καταστροφές που επιφέρουν πρώτα στους υποτελείς τους αλλά συχνά και στον εαυτό τους.


Σημειώσεις για την θέση των γυναικών στα Ομηρικά κείμενα

[Notes on women's presence in the Homeric literature]

Τα Ομηρικά κείμενα αποτελούν την βασική πηγή από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οι πολεμικές κοινωνίες εδραίωσαν στο πεδίο της ηθικής και του πολιτισμού τον καταναγκασμό από τους κυρίαρχους άνδρες πολεμιστές, όχι μόνο προς τις υπόδουλες κοινωνίες, αλλά και προς τα περισσότερα μέλη των δικών τους κοινωνιών και κυρίως τις γυναίκες.

Η σημασία της υποταγής των γυναικών στην εγκαινίαση της νέας, τότε, κοινωνικής πραγματικότητας, η οποία χαρακτηρίζεται από το δίπολο από την μία της κυρίαρχης κοινωνίας και από την άλλη των υποταγμένων κοινωνιών, υποδηλώνεται από την θέση που αποδίδεται στις γυναίκες μέσα σε μεγάλο μέρος αυτών των κειμένων.

Η Ιλιάδα ξεκινά με την "αρπαγή" της Ελένης και την δήλωση της ηθικής υποχρέωσης των πολεμικών κυριαρχικών κοινωνιών να την διεκδικήσουν. Πέρα από την διδασκαλία και τον θαυμασμό προς την πολεμική εκστρατεία, την υποταγή στην πολεμική ηγεσία και μία σειρά από παρόμοια αναγκαία χαρακτηριστικά για κάθε πολεμική κοινωνία, εισάγεται και διδάσκεται ένας νέος κοινωνικός ρόλος για την γυναίκα, αυτός του κτήματος του πολεμιστή άνδρα.

Η Οδύσσεια ολοκληρώνεται με την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη όπου η Πηνελόπη περιμένει, ως όφειλε σύμφωνα με την νέα διδασκαλία, αφοσιωμένη. Ο ίδιος ο Οδυσσέας, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο χαρακτήρα των Ομηρικών κειμένων, διδάσκει το πρότυπο ενός πολεμιστή, εξερευνητή, και πολυμήχανου άνδρα ο οποίος όμως παραμένει αδιαπραγμάτευτα αφοσιωμένος στην ιεραρχική τάξη και στον Αγαμέμνονα.

Σημείωση Πρώτη

Ο παραδοσιακός μηχανισμός συσχέτισης ανδρών και γυναικών υπήρξε για δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια η "εξωγαμία", διαδικασία που αμφίδρομα δημιουργούσε ασφαλείς ζώνες μετακίνησης, ανταλλαγής γνώσεων και αντικειμένων. Η φυλή, ως πυρήνας μέσα σε αυτά τα εξαπλωμένα δίκτυα, διαμορφώθηκε από τα βάθη του χρόνου περισσότερο ως πολιτισμικό και λιγότερο ως γενετικό χαρακτηριστικό.
Η Ιλιάδα ξεκινά με την καταγγελία της παράδοσης της εξωγαμίας, ως "αρπαγής", ταυτόχρονα όμως ακυρώνοντας τους παραδοσιακούς δεσμούς συσχέτισης και ανταλλαγής μεταξύ των κοινωνιών. Εφεξής, όχι μόνο μία γυναίκα θα είναι κτήμα του άνδρα πολεμιστή, αλλά και οι δεσμοί συσχέτισης και ανταλλαγής θα αντικατασταθούν από την κυριαρχία και την πολεμική επιβολή του ισχυρότερου στον ασθενέστερο.

Σημείωση Δεύτερη

Το δικαίωμα μιας γυναίκας να επιλέξει σύντροφο στο πλαίσιο που ορίζουν οι κανόνες της εκάστοτε κοινοτικής παράδοσης δεν περιορίστηκε μέχρι την στιγμή της επιβολής των πολεμικών κοινωνιών όπου η γυναίκα μετατράπηκε σε κτήμα του πολεμιστή άνδρα. Μέχρι τότε, το πιθανότερο είναι να αποτελούσε παραδοξότητα μία γυναίκα να μην είναι σε θέση να επιλέξει ή και να αντικαταστήσει τον σύντροφό της.

Σημείωση Τρίτη

Όταν στην Ιλιάδα, ο Θερσίτης προτρέπει τους συντρόφους του να επιστρέψουν στις οικογένειές τους και να σταματήσουν να τροφοδοτούν τον Αγαμέμνονα με τα πιο δροσερά κορίτσια που αιχμαλωτίζουν, γελοιοποιείται και τιμωρείται από τον θεματοφύλακα της ιεραρχίας, Οδυσσέα. Μέσα από αυτούς τους στίχους η χρήση του λόγου που δημιούργησε τον ανθρώπινο πολιτισμό ακυρώνεται βάναυσα στο πρόσωπο του καμπούρη και αλλήθωρου Θερσίτη, ενώ ταυτόχρονα προτάσσεται ως μόνη προοπτική για τους ανθρώπους ο μηχανισμός της κλοπής, της βίας, της εξουσίας και του καταναγκασμού.

Σημείωση Τέταρτη

Στην Οδύσσεια, η αφοσίωση της Πηνελόπης δεν αποτελεί αρκετό παράδειγμα και διδασκαλία, καθώς εκτός από το επίτευγμα της υποταγής της γυναίκας έπρεπε ταυτόχρονα να πληγεί δια παντός η παραδοσιακή έννοια της τοτεμικής ισοτιμίας. Έτσι, οι ισότιμοι "μνηστήρες" που εμφανίζονται ως απαξιωμένοι καταχραστές της βασιλικής περιουσίας να πολιορκούν την βασίλισσα τρώγοντας και πίνοντας στην βασιλική αυλή, εξολοθρεύονται από τον Οδυσσέα και τον αρσενικό βασιλικό του διάδοχο, Τηλέμαχο, σε μία μόλις σκηνή. Οι ανερχόμενες πολεμικές κοινωνίες σε αυτή την σκηνή εκδικούνται, κατά κάποιο τρόπο, όλο το ανθρώπινο γένος για τις τοτεμικές παραδόσεις του, μέσα από τις οποίες οι ισότιμοι δεσμεύονται μεταξύ τους με την από κοινού συμβολική φόνευση του μυθικού πανίσχυρου κυρίαρχου.


Με το τέλος των Ομηρικών κειμένων ολοκληρώνεται η ιδεολογική επίθεση των πολεμικών κοινωνιών στα θεμέλια του ανθρώπινου πολιτισμού. Εφεξής, πολεμικές κυριαρχικές κοινωνίες θα υποτάσσουν κάθε υποδεέστερη πολεμικά κοινωνία επιβάλλοντας τον καταναγκασμό και δεσμεύοντας την προοπτική της ανθρωπότητας στην αυτοματοποίηση του ανταγωνισμού. Η ανθρωπότητα οργανώνεται στο δίπολο του καταναγκαστή και του καταναγκαζόμενου, ενώ οι καταναγκαστές είναι υποχρεωμένοι να αναζητούν διαρκώς πόρους για να μεγεθύνουν την ισχύ τους ώστε να επικρατήσουν στον αμείλικτο ανταγωνισμό, πόροι οι οποίοι κατά κύριο λόγο είναι οι άνθρωποι που έχουν υποτάξει.
Η πολεμική αρχηγία, γνωστή συνθήκη για κάθε φυλή σε περίοδο πολέμου, στις πολεμικές κυριαρχικές φυλές γίνεται μόνιμη συνθήκη και ακυρώνει τις εξισωτικές τοτεμικές παραδόσεις. Η ιεραρχία εισβάλλει αναπόφευκτα στις ίδιες τις κυριαρχικές κοινωνίες αυξάνοντας ολοένα τις ανισότητες στο εσωτερικό τους. Η παραδοσιακή θέση της γυναίκας ακυρώνεται και της αποδίδονται ρόλοι μεταξύ αρχέγονου συμβόλου, αναπαραγωγικού εργαλείου, εργαλείου ηδονής και πολεμικού λάφυρου.
Ενώ σε όλη την μέχρι τότε πορεία της ανθρωπότητας η εξουσία και η αρχηγία περιορίζονταν συνειδητά στο συμβολικό πεδίο, από εκείνο το σημείο και έπειτα επιβάλλεται η αντιστροφή των όρων, όπου ο εξισωτισμός τοποθετείται στην σφαίρα του συμβολισμού ενώ κυριαρχεί ο καταναγκασμός που μετατρέπει κοινωνικές ομάδες και κοινωνίες ολόκληρες σε παραγωγικά κοπάδια.
Παρόλο που κατά την διάρκεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τα Ομηρικά κείμενα διδάσκονταν ήδη επί -λίγο-πολύ- χίλια χρόνια αποδείχτηκε πως δεν στάθηκε αρκετό ώστε να επιβάλουν μέχρι τότε τις ηθικές και πολιτισμικές διδασκαλίες τους ως αναμφισβήτητες για καταναγκαστές και καταναγκαζόμενους. Οι Ομηρικές διδασκαλίες αμφισβητήθηκαν και αντικρούστηκαν στην πράξη από τις διδασκαλίες και τα κοινωνικά κινήματα των επικούρειων, των κυνικών, των στωικών και την αναβίωση των τοτεμικών παραδόσεων από τους πρωτοχριστιανούς.
Κατά την κλασσική περίοδο [Αθήνα, 5ος αιώνας π.Χ.] μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον εν ενεργεία συντελούμενο ιδεολογικό πόλεμο, τόσο μέσα από τα κείμενα της δραματουργίας όπως ο Προμηθέας, η Ορέστεια, η Αντιγόνη, όσο και μέσα από την έμπρακτη προσπάθεια αναβίωσης του εξισωτισμού μέσα από τις απόπειρες δημοκρατικής αναδιοργάνωσης.
Με εξαίρεση στον Προμηθέα, στα υπόλοιπα κείμενα η θέση της γυναίκας είναι κομβική και λειτουργεί ως το σύμβολο του παλαιού κόσμου που είτε υποτάσσεται είτε παλεύει να ανακτήσει το ανθρώπινο μέτρο που εξασφαλίζεται από την ελεύθερη θηλυκή υπόσταση.

Η Ιάμβη ή, αλλιώς, Βαυβώ, ήταν αυτή που κλήθηκε να παρηγορήσει την θεά Δήμητρα,
όταν έψαχνε στην Ελευσίνα την κόρη της Περσεφόνη.
Iambe or, otherwise, Baubo was the one commissioned  to solace godess Demeter,
when she came to Eleusis looking for her daughter Persephone.

Σχόλιο για την αναφορά στην Δήμητρα και στην Περσεφόνη στο Ομηρικό κείμενο.

Ευημερία χωρίς αφθονία / Τζέιμς Σάσμαν



Για την παραγωγή προοδευτικού λόγου


Στις ειδήσεις, ακόμα και σε Μέσα που υπολογίζονται ως προοδευτικά, είναι κανόνας να μας παρουσιάζεται με αρνητική χροιά η πτώση στις τιμές αγοράς ή ενοικίασης ακινήτων. Σαν να ήμαστε οι περισσότεροι επενδυτές, ή, το λιγότερο, ιδιοκτήτες ακινήτων, και μία τέτοια πτώση να μας προκαλεί σοβαρές σκοτούρες.

Ως μέλη υποταγμένων κοινωνιών βιώνουμε την ιδεολογική παντοκρατορία της κοινωνίας των κυριαρχικών αφεντικών μας. Ως αντίλογος στην ιδεολογία της ανταγωνιστικής "φύσης" προτάσσεται η θεωρία των φυσικών "αναγκαιοτήτων" όπου, εξίσου, ο Άνθρωπος ενεργεί με βάση την "φυσική" ανάγκη-συμφέρον, απαλλαγμένος από την δυνατότητα της ενσυνείδητης επιλογής. Η ηθική και ο πολιτισμός, και στις δύο ιδεολογίες, υποβιβάζονται από σύμφυτες έννοιες της ανθρώπινης συνθήκης σε υποπροϊόντα μιας υποτιθέμενα εκ φύσεως συμφεροντολογικής συμπεριφοράς.
Ο επικρατέστερος ανατρεπτικός λόγος κατακλύζεται από μεγαλόσχημους μελλοντολογισμούς, ενώ όταν αγγίζει καθημερινά προβλήματα εμφανίζεται "αποϊδεολογικοποιημένος", συμφεροντολογικός και περιορισμένος σε εμμονικές διατυπώσεις και στοχεύσεις. Ο πυρήνας του προοδευτικού λόγου αποκρύπτεται και αυτοπεριορίζεται υποκριτικά σε μασημένα λόγια όταν πρόκειται για κριτική στην ιδιοκτησία, ή στο έθνος, ή στον γάμο και τις ανθρώπινες σχέσεις, και πάει λέγοντας. Φαντάζονται κάποιοι πως με μισόλογα θα "κερδίσουν" τις επαναστατημένες "μάζες" ενώ, "μετά την επανάσταση, 'βλέπουμε'".
Τέτοιου είδους κοντόφθαλμοι σχεδιασμοί όμως, εκτός από την πρακτική αστοχία τους, υπονοούν μία νέα μορφή ανισοτήτων, ιδεολογικών αυτή την φορά, σύμφωνα με τις οποίες κάποιοι "γνωρίζουν" και "σχεδιάζουν" το μέλλον, ενώ κάποιοι σε αυτή την διαδικασία ακολουθούν την πρωτοπορία για το καλό τους. Οι κοντόφθαλμοι σχεδιασμοί όμως αποδεικνύονται ο ένας πιο αποτυχημένος από τον άλλο, ενώ η συλλογική ιστορική γνώση αποτρέπει τους "ιδανικούς ακόλουθους" από την συμμετοχή σε τέτοιου είδους εγχειρήματα.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες και καθώς η επιθετικότητα των κυριαρχικών κοινωνιών παράγει συνεχώς νέους, όλο και πιο επικίνδυνους κύκλους καταστροφών, επείγει να επινοήσουμε νέες μορφές διατύπωσης ανατρεπτικού λόγου. Ενός ανατρεπτικού λόγου που να αποσκοπεί όχι μόνο στην εφαρμογή του μέσα από δράσεις και τύπους κοινωνικής οργάνωσης και συνύπαρξης, αλλά και στην ανάδειξη του σε υπολογίσιμο αντίπαλο της ιδεολογίας των κυριαρχικών κοινωνιών, μαζί και δελεαστικό ιδεολογικό σχήμα κυρίως για τους νέους ανθρώπους.

Γνωρίζουμε πλέον πως, ο ανατρεπτικός λόγος δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς να υπάρχουν θαρραλέοι άνθρωποι διατεθειμένοι να τον διαμορφώνουν, να τον διατυπώνουν, και να τον εφαρμόζουν στην καθημερινότητά τους. Ο προοδευτικός λόγος αποκτά νόημα όταν, από την μία, συμπορεύεται με την εφαρμογή του και, από την άλλη, αποτελεί την συνεχή αναδιατύπωση της έννοιας της προόδου.

Κεφάλαιο 1
Τα νέα δεδομένα και η διεύρυνση των γνώσεών μας για την ιστορία του ανθρώπου και της κοινωνικής οργάνωσης απαιτούν επαναπροσδιορισμό των εννοιών και των χρησιμοποιούμενων ορολογιών.

α. Ο καταναγκασμός
Θεμέλιο της σύγχρονης κοινωνικής οργάνωσης είναι ο καταναγκασμός. Ο καταναγκασμός επιτυγχάνεται είτε με αρχαίες μεθόδους, όπως η ωμή βία, είτε με την μετεξέλιξή τους σε εκλεπτυσμένες μεθόδους φυσικού ή νοητικού εκβιασμού. Η ιδεολογία των κυρίαρχων, από την εποχή του Ομήρου, διδάσκει πως ο καταναγκασμός στις ανθρώπινες σχέσεις είναι "φυσικός" όσο και ο αέρας που αναπνέουμε. Βέβαια, το μόνο φυσικό είναι η ιδεολογία των κυρίαρχων να διδάσκει βολικά για αυτήν ψέμματα.
Είμαστε αναγκασμένοι να αντιμαχόμαστε, τόσο σε ιδεολογικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο τα ψέμματα που παρουσιάζουν ως φυσική νομοτέλεια τις καταστροφικές συμπεριφορές που διδάσκουν και επιβάλουν οι κυριαρχικές κοινωνίες. Από την μία αναδεικνύοντας τα διαθέσιμα δεδομένα για την προέλευση του καταναγκασμού και, από την άλλη, εφαρμόζοντας διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις που απορρίπτουν τον καταναγκασμό.

β. Η κοινωνία
Πυλώνας των φυσικών και νοητικών εκβιασμών που επιτυγχάνουν τον καταναγκασμό είναι το ιδεολόγημα που διδάσκει πως, κάθε Κράτος αποτελεί μία ενιαία κοινωνία ιεραρχημένη σε "τάξεις" από τις οποίες η κάθε μία απολαμβάνει μέσα στην κοινωνία προνόμια ανάλογα των ευθυνών της. Όποιος απορρίπτει την ιδέα της μίας και ενιαίας κοινωνίας κατηγορείται ως προδότης που θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τον εαυτό του ή την "τάξη" του, αλλά απειλεί με κατάρρευση ολόκληρη την "κοινωνία".
Καθώς όμως τα σύγχρονα κράτη είναι η μετεξέλιξη των αρχαίων κοινωνικών δίπολων, που επέβαλαν πολεμικές κοινωνίες υποδουλώνοντας άλλες ειρηνικές ή ασθενέστερες κοινωνίες, και με τον ίδιο τρόπο που οι Λακεδαίμονες δεν ήταν μία κοινωνία με τους Είλωτες, έτσι και οι δικές μας "κοινωνίες"-κράτη αποτελούν κοινωνικά δίπολα που συντηρούνται από τον υφιστάμενο καταναγκασμό της κυριαρχικής κοινωνίας στην υποταγμένη.
Έχουμε την ευθύνη να επαναδιατυπώσουμε, να διδάξουμε και να εφαρμόσουμε την έννοια της Κοινωνίας με κριτήριο όχι την χωροταξία ή την "οικονομία", αλλά με κριτήριο το επίπεδο ανάπτυξης των ανθρώπινων σχέσεων, την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και την απόρριψη του καταναγκασμού.

γ. Η ανθρώπινη νόηση
Τοποθετώντας τον εαυτό μας, ως μονάδα ή ως σύνολο, στο κέντρο του Κόσμου, και αντιλαμβανόμενοι τις αντιλήψεις μας ως το μέγιστο δυνατό, περιορίζουμε συνειδητά τις νοητικές δυνατότητές μας. Η νόησή μας καθορίζει τις συμπεριφορές μας σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Είναι συνηθισμένο υπέρμαχοι του "ορθολογισμού" ή της διαλεκτικής να εκφράζονται με τον πιο ανορθολογικό και αντιδιαλεκτικό τρόπο όταν προασπίζονται τα ιδιωτικά τους συμφέροντα ή τις ιδεολογικές εμμονές τους.
Ωστόσο, τα προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα που αποδίδονται στις νοητικές δυνατότητες και λειτουργίες μελετώνται από ψυχολόγους και νευροψυχολόγους, χωρίς τα συμπεράσματα να λαμβάνονται υπόψη από τους κοινωνιολόγους και τους εκπροσώπους της προοδευτικότητας. Υπάρχει μία δικαιολογημένη προκατάληψη που ξεκινά από τον ίδιο τον όρο ψυχολογία: η ψυχή αποτελεί επινόηση της ανθρώπινης διάνοιας που ρέπει προς μεταφυσικές ερμηνείες του κόσμου. Αν και δεν υπάρχουν ψυχές, πνεύματα ή νεράιδες, οι ανθρώπινες νοητικές δυνατότητες και ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσονται ή περιορίζονται, καθορίζουν την κοινωνική πραγματικότητα.
Η τοποθέτηση της ανθρώπινης νόησης, και κυρίως της δυνατότητάς της να εκπαιδεύεται και να αυτοεπαναπροσδιορίζεται, ως κρίσιμου παράγοντα στην ανάπτυξη κοινωνικών συμπεριφορών αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας διαλεκτικής που να είναι σε θέση να μεταστρέψει την πορεία της ανθρωπότητας.

Κεφάλαιο 2
Όπως η επιβολή του καταναγκασμού στις κοινωνίες υπήρξε μια διαδικασία χιλιάδων χρόνων, η αντίστροφη διαδικασία πιθανόν θα χρειαστεί μια ανάλογη διάρκεια μέχρι να γίνει παγκόσμια. Λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη τα νέα επικοινωνιακά δεδομένα και την οικονομική ενοποίηση του κόσμου, η διαδικασία κατάργησης του καταναγκασμού θα μπορούσε να αποδειχτεί απρόβλεπτα συντομότερη.

α. Έχει ξεκινήσει η διαδικασία κατάργησης του καταναγκασμού;
Χωρίς αμφιβολία έχει ξεκινήσει ταυτόχρονα με την επιβολή του πρώτου καταναγκασμού και για αυτό θα πρέπει να μελετήσουμε τί είναι αυτό που έκανε τον καταναγκασμό τόσο ισχυρό και τόσο επιτυχημένο στην διάδοσή του σε ολόκληρη την υφήλιο.



Η ανισότητα, ιστορικά / μελέτη


[πολλά αναφέρονται εκτός από τον ρόλο της δουλείας και του καταναγκασμού που επέβαλαν οι πολεμικές κοινωνίες στις υποτελείς τους]


Taro Aso / Japan's Minister of Finance



Aso Mining Company

Aso Takakichi, January 1940: “In our country labor and management are one, facing in the same direction—toward the emperor. We must advance on the path of national duty,” Aso solemnly told his workforce, stressing the sacred nature of coal mining and the urgent need for greater self-sacrifice. “If it is possible that anyone here does not understand this spirit of service to the nation, as a Japanese subject he should be truly ashamed.”
... Στην χώρα μας η εργασία και η διοίκηση είναι ένα, και κοιτάζουν προς την ίδια κατεύθυνση, τον αυτοκράτορα. Πρέπει να προοδεύουμε στο μονοπάτι που ορίζει το εθνικό καθήκον.
... Εάν θα ήταν ποτέ δυνατόν κάποιος να μην αντιλαμβάνεται αυτό το πνεύμα καθήκοντος προς το έθνος, σαν υποκείμενο της Ιαπωνίας θα έπρεπε πραγματικά να ντρέπεται. ...

Takakichi Aso, Taro Aso, 1975

Taro Aso


Daphne Garuana Galizzia / δημοσιογράφος

"Υπάρχουν παντού μόνο απατεώνες. Η κατάσταση είναι απογοητευτική"



... Είμαστε ένας λαός σε πόλεμο εναντίον του κράτους και του οργανωμένου εγκλήματος, που έχουν γίνει σχεδόν ταυτόσημα ...


"Σώματα Ασφαλείας"

Καταλoνία, 1 Οκτωβρίου 2017

Τελικά, μήπως τα απανταχού "σώματα ασφαλείας" δεν είναι κάτι λιγότερο από στρατός κατοχής;


Η ζέμπρα του Ανδριανόπουλου

"why comrades, do you really believe that nature produces equality? then, why the lion eats the zebra and the elephant steps on the tiger? which society with equality are you talking about?"

και η φύση του Μητσοτάκη:
«Δεν τρέφω αυταπάτες για μια κοινωνία χωρίς ανισότητες, κάτι τέτοιο είναι αντίθετο στην ανθρώπινη φύση, όσοι το επιχείρησαν καταστρατήγησαν τελικά την ίδια τη δημοκρατία και τα ατομικά δικαιώματα»
"I have no illusions for a society without inequalities, such a thing would be against human nature, any who attempted it finally abused democracy itself and human rights".



A new kind of human [the loss of intelligence]

Ένα νέο είδος ανθρώπου [η απώλεια της ευφυίας]

I remember, as a little child, the evenings we used to lay on the porch mantel staring at the uncountable stars and the deep black of the pure sky. Youngsters, grownups and teenagers would array knowledge, rumors, and thoughts freed and unfolded by the void of the darkness.

I was amazed by a certain discussion and still remember clearly: how would humans look after thousands of years?
The prevailing suggestion was that human head would constantly grow bigger, in order to fit all the amazing things that humans think and create. Arms, on the other hand, and legs, wouldn't be that strong, since most labor in the future will be done by machines.

Here though, forty five years after that starlit evening, we learn that human brain has decreased in the last 10.000 years. The multifaceted human that new how to move in large areas like it was his palm, new of every plant and every animal, the waters and the rocks, new about traps and tricks, medicines and cures, knew how to get honey and how to make cheese, but, above all, knew how to negotiate his position in his community at any time, and even more how to decorate, dance, sing, enjoy and communicate with his world of fantasy, well this human is long gone.

Today, each one of us is trained in specific sections of knowledge, and in the longest part of his life is executing commands. Even in the case that someone isn't occupied in some form of standardized labor, the specialized knowledge he uses, in the biggest part of it, it is saved on print or in digital hard-disks. Meanwhile, the way back home is always the same and street signs are there to help in case somebody's mind gets preoccupied. Most important though, is the fact that we don't need to negotiate our relation to other people, since we are conveniently leaning on the supposed self-sufficiency [αυτάρκεια], provided by our monthly salary and the normality of the State's laws.

No matter how paradox it might sound, the human kind, which we have self-complacently named Sapiens, will become extinct, not due to some major catastrophe, but instead due to the loss of the human substance, the one that made each person a polypragmon, responsible for the survival of his own and his community's, competent to judge and feel about everything like any other.
The human that executes commands and bends by will to coercion, the human  who lives as a minimum part of a huge machine in fear that at some point some might decide to discard him as useless or expensive, is definitely a new kind of human.


Ταλίν 2017, ολοκληρωτισμός και μισές κουβέντες

Είναι φυσικό, ζώντας σε περιχαρακωμένες κοινωνίες και διδασκόμενοι άλλοτε επιμέρους πραγματικότητες και άλλοτε χονδροειδή ψέματα να αδυνατούμε να προσεγγίζουμε γόνιμα πεδία αλληλοκατανόησης. Κοιτάζοντας δε ακόμα και την πιο αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα από τόσο κόντα ώστε να αλληθωρίζουμε, αποκλείεται να αποκτήσουμε γνώση για το ποιά είναι στ' αλήθεια η ευρύτερη πραγματικότητα.
Οι δυνατότητες μας ούτως ή άλλως είναι περιορισμένες λόγω των ορίων της προσωπικής και συλλογικής αντίληψής μας, όταν όμως περιορίζονται ακόμα περισσότερο από τις ιδιαίτερες επιθυμίες, τα συμφέροντα, τις διδαχές και τις ιδεοληψίες καταλήγουμε να ομοιάζουμε με τον Πύργο της Βαβέλ.

Ζούμε διαμορφώνοντας και εντάσσοντας τον εαυτό μας σε ιδεολογίες αναγνωρίσιμες ή μή, είτε το αποδεχόμαστε είτε όχι, ανάλογα με τις καταβολές, τις αξίες, τα συμφέροντα ή την ανάγκη να ανήκουμε κάπου. Ζούμε όμως και στην συγκυρία ενός κόσμου που αναγκαστικά αναζητά νέες ισορροπίες γιατί τα βάρη που επιβάλλει στις πλάτες των ανθρώπων είναι δυσβάσταχτα. Αυτή η νέα ισορροπία δεν ξέρουμε πια θα είναι, ξέρουμε όμως πως θα προκύψει είτε μέσα από τον Λόγο, είτε μέσα από την Βία. Αν είμασταν όσο ευφυείς θέλουμε να πιστεύουμε πως είμαστε, θα κάναμε ό,τι περνά από το χέρι μας ώστε κάθε αλλαγή, και σε αυτήν την περίσταση και σε κάθε άλλη, να συντελείται μέσα από τον Λόγο ελαχιστοποιώντας την Βία.

Ο δημόσιος λόγος σήμερα κυριαρχείται από υπερασπιστές ενός "Ορθού Λόγου" ο οποίος έχει ως αφετηρία την πίστη πως ο κόσμος σήμερα  β ρ ί σ κ ε τ α ι  σε ισορροπία μέσα στα όρια που θέτουν κάποιοι "φυσικοί νόμοι". Ο πρώτιστος δε από αυτούς τους "φυσικούς νόμους" έχει περιγραφεί ήδη από τον Θουκυδίδη και λέει πως, η κοινωνία δομείται με σταθερότητα όταν τόσο οι ισχυροί όσο και οι αδύναμοι αποδέχονται πως αναπόφευκτα οι δεύτεροι πρέπει να υποτάσσονται στους πρώτους.
Όσο όμως και αν ισχύει μία τέτοια διατύπωση, δηλαδή πως, όταν οι καταπιεσμένοι αποδέχονται αγόγγυστα τους καταναγκασμούς που τους επιβάλλουν οι κυρίαρχοι τότε έχουμε κοινωνική ειρήνη, η συνολική εικόνα της ανθρωπότητας δείχνει πως από την εποχή που στα αρχαία χρόνια μία κοινωνία υποδούλωσε για πρώτη φορά μία άλλη, οι άνθρωποι εξεγείρονται για να αποτινάξουν τους καταναγκασμούς που επιβάλλουν οι κυρίαρχοι. Πολύ περισσότερο όμως, οι ίδιοι οι κυρίαρχοι ανταγωνίζονται διαρκώς μεταξύ τους εγκλωβισμένοι στον φαύλο κύκλο κυριαρχία-μεγέθυνση, αδιαφορώντας για τις καταστροφές που προκαλούν στα ανθρώπινα κοπάδια τους, συχνά και στους εαυτούς τους.

Βλέποντας συνολικά αυτή την εικόνα της ανθρωπότητας καταλαβαίνουμε πως αυτός ο "φυσικός νόμος" που επιβάλλει τον ανταγωνισμό, την μεγέθυνση και τις συνεπακόλουθες καταστροφές, μόνο φυσικός δεν είναι αλλά κυρίως ούτε ανθρώπινος, ενώ αποτελεί ένα καταστροφικό αδιέξοδο.
Στην πραγματικότητα οι υπερασπιστές αυτού του "Ορθού Λόγου", οι οποίοι συνήθως συμπίπτουν με αυτό που ονομάζουμε "μεσαία τάξη", υπερασπίζονται κοντόφθαλμα τα ιδιαίτερα συμφέροντά τους, μιμούμενοι και ανταγωνιζόμενοι σε αναλγησία τις κυρίαρχες κοινωνίες. Η θέση όμως αυτής της "μεσαίας τάξης" που τείνει να ιδεολογικοποιεί έναν υποτιθέμενο "Ορθό Λόγο" είναι εξορισμού σε κίνδυνο καθώς, από την στιγμή που οι συνθήκες δεν την καθιστούν αναγκαία ως εγγυήτριας της ασφάλειας των κυριαρχικών κοινωνιών μπορεί ολότελα να εκλείψει και να εξομοιωθεί με τα υπόλοιπα ανθρώπινα κοπάδια των κυρίαρχων.

Εδώ τώρα, βρίσκεται ο μεγάλος ανορθολογισμός αυτού του "Ορθού Λόγου" και της "μεσαίας τάξης" που τον εκφράζει.
Η ύπαρξη της "μεσαίας τάξης" οφείλεται, καταρχήν, στους αιματηρούς αγώνες που συντελέστηκαν από τα μέσα του δέκατου ένατου μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα από τις ενώσεις των εργαζομένων οι οποίες στην πορεία μετεξελίχτηκαν σε δομές αναρχικών και κομμουνιστών με αποκορύφωμα την δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης. Η όποια έννοια της "μεσαίας τάξης" θα ήταν πολύ διαφορετική εάν χιλιάδες και εκατομμύρια ανθρώπων δεν είχαν αγωνιστεί, συχνά μέχρι εσχάτων, για να απελευθερωθούν από τους καταναγκασμούς που τους επέβαλλαν οι κυρίαρχες κοινωνίες των κεφαλαιοκρατών. Αυτοί οι αγώνες, οι εκατόμβες νεκρών και περιθωριοποιημένων κοινωνικών αγωνιστών, μαζί και η ύπαρξη της Σοβιετικής Ένωσης ως κοινωνικού τύπου με αδιανόητες για τον δυτικό κόσμο κοινωνικές παροχές, δημιούργησαν την δυνατότητα σε ορισμένους να αναδυθούν και να διαβιούν στο πλαίσιο που ονομάζουμε στις δυτικές κοινωνίες, "μεσαία τάξη".

Κατά δεύτερο, το συνολικό πρόσοδο των δυτικών κρατών, ανεξάρτητα πώς διαμοιράζεται στις επιμέρους κοινωνίες τους, προέρχεται από την εγκληματική αφαίμαξη άλλων χωρών. Παλαιότερα, ιδιωτικές εταιρείες με ιδιωτικούς στρατούς εγκληματούσαν ανεξέλεγκτα στα πέρατα του κόσμου, ενώ σήμερα, στρατιωτικές επεμβάσεις και εξαναγκασμοί εξασφαλίζουν αυτές τις αφαιμάξεις. Οι "σφαίρες επιρροής", οι περιφερειακοί πόλεμοι, οι εμφύλιοι, η "εκτός συνόρων" δουλεία, είναι κάποιοι από τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες κοινωνίες για να ικανοποιούν τόσο τις δικές τους ανάγκες, όσο και να εξασφαλίζουν τα απαραίτητα για τον κατευνασμό των υποτελών τους.
Ως "δυτικοί" είμαστε συνένοχοι σε ανείπωτα εγκλήματα που συντελέστηκαν στην σύγχρονη ιστορία και συντελούνται αδιάκοπα αυτή την στιγμή. Στην ίδια μας την χώρα αποδεχόμαστε την ύπαρξη στρατοπέδων συγκέντρωσης όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι στερούνται κάθε στοιχείο από αυτά που αναγνωρίζουμε ως ανθρώπινο βίο. Στην ίδια μας την χώρα αποδεχόμαστε πλέον τις αποθήκες εργαζομένων, την ημιαπασχόληση για 300 ευρώ, την ζωή χωρίς προοπτική και ελπίδα.

Οι "ορθολογιστές" λοιπόν της "μεσαίας τάξης" καθώς νομίζουν πως υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους ταυτίζοντας τους κομμουνιστές με τους φασίστες, στην πραγματικότητα ροκανίζουν το κλαδί πάνω στο οποίο στέκονται. Η κοινωνική διάταξη που πιστεύει στον πολεμικό αρχηγό, στην ιεραρχία και την επιβολή της φυλής πάνω σε άλλες φυλές, στο δικαίωμα των ισχυρών να καταναγκάζουν τους αδύναμους, άνοιξε πριν ελάχιστες χιλιετίες μία θλιβερή παρένθεση στην πορεία της ανθρωπότητας. Όπως και για κάθε κυριαρχική κοινωνία στο παρελθόν, έτσι και για την δική μας, των κεφαλαιοκρατών, αυτή η κοινωνική διάταξη είναι η ιδανική για να εξυπηρετούνται τα συμφέροντά της. Σε μία τέτοια κοινωνική διάταξη κάθε έννοια "μεσαίας τάξης" είναι περιττή.
Όταν ο στρατός και η αστυνομία μπορούν να επιβάλλουν την "κοινωνική ειρήνη" κάθε συζήτηση για κοινωνικά δικαιώματα είναι άσκοπη και όποιοι δεν ανήκουν στην κυριαρχική κοινωνία ή στις μονάδες καταστολής δεν υπάρχει λόγος να απολαμβάνουν κάτι περισσότερο από ό,τι τα υπόλοιπα ανθρώπινα παραγωγικά κοπάδια.

Δεν είναι επιστημονική φαντασία, είναι ο κόσμος μας χωρίς το όραμα και την ελπίδα του κομμουνισμού. Η "μεσαία τάξη" θα φερόταν ορθολογικά αν έστρεφε το ενδιαφέρον της στην φροντίδα των ασθενέστερων, αν έβλεπε την συνολική παγκόσμια κατάσταση, αν έκοβε τους δεσμούς της από την αλαζονεία και την αναλγησία των κυρίαρχων, και τότε θα ήταν που πραγματικά θα εξυπηρετούσε και τα δικά της συμφέροντα. Αν έπαυε να πιστεύει σε "φυσικούς νόμους" που δεν έχουν καμμία σχέση με την ανθρώπινη υπόσταση και στρεφόταν προς την κοινωνική δικαιοσύνη και την ενσυναίσθηση.

Δύο παρενθέσεις

Όταν η βία εφαρμόζεται ως το αναγκαίο μέσο απελευθέρωσης είναι δεδομένο πως κανείς δεν μπορεί να προκαταβάλει που θα οδηγήσει. Η βία μπορεί να γεννά ανεξέλεγκτες εξουσίες και οι εξουσίες εχθρεύονται την ισοτιμία και την δημοκρατία. Είναι αξιοθαύμαστο πώς κατά την διάλυση της ΕΣΣΔ δεν υπήρχαν πια κομμουνιστές σε δημόσια αξιώματα παρά κυρίως άνθρωποι της εξουσίας. Η διαχείριση της βίας, η ισοτιμία και η δημοκρατία είναι κρίσιμα θέματα για κάθε κίνημα ανατροπής. Το σοβιετικό καθεστώς κατέρρευσε από τις ανθρώπινες αντιφάσεις, ενώ, όσο οι κομμουνιστές δεν βάζουν στο μικροσκόπιο της κριτικής τους το Κράτος και την Εξουσία, και δεν διδάσκουν στην πράξη την δημοκρατία και την ισοτιμία μέσα στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες, βάζουν εμπόδια στην απεμπλοκή της ανθρωπότητας από τα αδιέξοδα που δημιουργούν οι ανταγωνισμοί, οι πόλεμοι και οι καταναγκασμοί.

Στην περίπτωση του Ταλίν, οι εθνικιστικές αντιπαραθέσεις ιδεολογικοποιούνται σκόπιμα διαστρεβλώνοντας τις πραγματικές αντιθέσεις. Ας φανταστούμε σαν Έλληνες πως θα γραφόταν η ιστορία από τους Τσάμηδες, τους Σλαυομακεδόνες ή τους Πομάκους. Ας αναλογιστούμε πώς αυτές οι εθνότητες θα χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή κινηθούμε ως κράτος πέρα από τα όρια που μας θέτουν οι ισχυροί.
Ας αναλογιστούμε ακόμα τις πιθανές αντιδράσεις μας αν βρισκόμασταν στην θέση των μπολσεβίκων όταν δύο ελληνικά συντάγματα εκστράτευσαν εναντίον τους στην περιοχή της Κριμαίας με τις αντεπαναστατικές δυνάμεις της Αντάντ.

Αυτοί που στέκονται ψηλότερα

δεν υπάρχει τίποτα πιο αστείο, και θλιβερό μαζί, από τους ανθρώπους που αισθάνονται ότι στέκονται πιο ψηλά από τους συνανθρώπους τους. ότι αυτοί διαθέτουν μια ιδιαίτερη αίγλη, πιο βαθειά κατανόηση του κόσμου και των άλλων. ότι οι δυνάμεις που διαθέτουν προέρχονται από μία μοιραία ή θεία επιταγή προς το πρόσωπό τους. ότι είναι εξίσου μοιραία επιταγή αλλά και χρέος τους να αυξάνουν ολοένα την αίγλη, τα προνόμια και την δύναμή τους χωρίς να κοιτάνε πίσω τους.



Εμείς που κρατάμε ένα εισιτήριο στο χέρι, είμαστε οι επιτυχημένοι, έχουμε ήδη ανέβει τα πρώτα σκαλοπάτια που οδηγούν στην ευδαιμονία των ανάλγητων, των υπεροπτών και των δολοπλόκων.

Χαιρόμαστε όταν μας το ζητούν γιατί τότε μάς δίνεται η ευκαιρία, περήφανα, να "δείξουμε ποιοί είμαστε". Όσοι δεν είναι άξιοι αυτής της ελάχιστης επιτυχίας ας κάθονται σπίτια τους. Ο κόσμος προχωρά με βήμα γοργό και δεν μπορεί να περιμένει τους λιπόψυχους.

Ένα απλό εισιτήριο είναι στ' αλήθεια το εισιτήριο για το μέλλον και πρέπει να το αποκτούμε όποιο κι αν είναι το τίμημα που θα καταβάλλουμε.


Τα κινήματα που διεκδικούν την εξουσία, παράγουν εξουσία. Ίσως να αποτελεί αναγκαία συνθήκη, τέτοια κινήματα τελικά να αναδεικνύουν και να καθοδηγούνται από ανθρώπους που αποζητούν οι ίδιοι την εξουσία για τον εαυτό τους. Μοιάζει πως, σχετικά εύκολα, οι δυνατότητές τους περιορίζονται στην έκφραση, του οίστρου των λίγων και των αδιέξοδων των πολλών. Πέρα από τις αρχικές μεγαλοστομίες που τα θρέφουν και τα συντηρούν, μακροπρόθεσμα δεν εισάγουν νεωτερισμούς στην κοινωνική πραγματικότητα και είναι θέμα χρόνου μέχρι την στιγμή που ακυρώνουν τις αφετηρίες τους ακόμα και αν αυτές υπήρξαν ειλικρινείς. Κάθε κίνημα που επιδιώκει την κυριαρχία στο όνομα της προόδου, αργά ή γρήγορα, καταρρέει από την εντροπία του σε αυτό που πραγματικά είναι: βία και εξουσία.

Θα ήταν ολότελα αστείο με τέτοιες σκέψεις να ακυρώσουμε την πραγματικότητα πως, τα κοινωνικά φαινόμενα καθορίζονται από τις νοητικές ικανότητες του κάθε ανθρώπου αλλά και της συνισταμένης των ικανοτήτων των προσώπων που συνθέτουν κάθε κοινωνικό σύνολο. Η συλλογική νόηση, αν ονομάσουμε έτσι αυτή την συνισταμένη, που διαμορφώνει τα κοινωνικά φαινόμενα αλλά και διαμορφώνεται από αυτά, θα κινείται εσαεί στο πλαίσιο των αντιφάσεων που παράγει η ανθρώπινη νόηση και θα εξελίσσεται μαζί τους. Κινούμαστε στο σκοτάδι με λίγα λόγια, χωρίς να μας έχουν δοθεί οδηγίες χρήσης ή χάρτες του κοινωνικού πεδίου μέσα στον χρόνο. Για καμμία ενέργεια ή επιλογή μας δεν θα μας δοθεί πιστοποίηση πως οδηγεί σε κάποια πρόοδο και όχι σε κάποια οπισθοδρόμηση. Αλίμονο όμως αν μία τέτοια γνώση μας αποτρέπει από το να ψαχουλεύουμε στα τυφλά, ενίοτε και να κάνουμε άλματα στο κενό, στην προσπάθειά μας να πραγματώσουμε τα οράματα για την ζωή και το κοινωνικό περιβάλλον μας.
Την ίδια στιγμή όμως, αν αμελούμε να μελετάμε τα κοινωνικά φαινόμενα με διαλεκτικό τρόπο, τόσο το ψαχούλεμα στα τυφλά, όσο και τα άλματα στο κενό θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν δυσάρεστη κατάληξη, όσο αφορά τις επιδιώξεις των προοδευτικών ανθρώπων.

Τρεις θεμελιώδεις αρχές για την προοδευτικότητα

Πρώτη θεμελιώδης αρχή
Καθώς κατανοούμε πως κανένα σόφισμα δεν θα μπορέσει με μιας και δια παντός να λύσει τα προβλήματα των ανθρώπων, είναι σημαντικό για όσους εργάζονται στο όνομα της προόδου να εμπεδωθεί πως, δεν υπάρχει κάποιο μέσο που να αυτονομείται από τον σκοπό που επιδιώκει, ούτε και κάποιος σκοπός που να αυτονομείται από τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξή του. Στην αέναη προσπάθεια των ανθρώπων για πρόοδο κάθε μέσον είναι ο σκοπός και ο σκοπός πραγματώνεται σε κάθε μέσον.

Δεύτερη θεμελιώδης αρχή
Καθώς κινούμαστε στο άγνωστο, η παραγωγή από την ανθρώπινη διάνοια μεγάλης ποικιλίας θεωρητικών και πρακτικών σχημάτων που αναφέρονται στην προοδευτικότητα είναι αναμενόμενη.
Τέτοια σχήματα όμως που δεν επεξεργάζονται και αναπτύσσουν τρόπους διαπραγμάτευσης, συνύπαρξης και συνεργασίας με ανάλογα σχήματα στο πλαίσιο διατυπωμένων αρχών, δεν συνεισφέρουν στην πρόοδο αλλά στην οπισθοδρόμηση.
Η διαπραγμάτευση για την διατύπωση συνταγματικών αρχών της προοδευτικότητας, η συνεργασία για την ανάπτυξη και εφαρμογή τους, μαζί με την προσπάθεια διεύρυνσης των σχημάτων που εντάσσονται σε μία τέτοια συνεργασία αποτελεί πρωταρχικό κριτήριο προοδευτικότητας. Η προοδευτικότητα δεν βλέπει παντού εχθρούς και απειλές αλλά εργάζεται διαρκώς για την διαμόρφωση των όρων που βοηθούν την διεύρυνση των συνεργασιών.

Τρίτη θεμελιώδης αρχή
Η προοδευτικότητα προσδιορίζεται ως, η έμπρακτη εκδήλωση αγάπης προς τον συνάνθρωπο και προς την ζωή γενικότερα, η έγνοια-συμπάθεια του κάθε ανθρώπου για την κατάσταση των άλλων ανθρώπων αλλά και για την κατάσταση των άλλων οργανισμών που κατοικούν τον πλανήτη. Η προοδευτικότητα δεν θα εκπροσωπηθεί ποτέ ικανοποιητικά μέσα από στρατηγικές μετρήσιμων μεγεθών, οικονομικούς όρους και σχεδιασμούς.
Η ισορροπία μεταξύ της ανθρώπινης ενσυναίσθησης και των κοινωνικών κανονισμών αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της προοδευτικότητας που εσαεί θα πάλλεται ανάμεσά τους, στην προσπάθεια να διαφυλάσσει την ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια των προσώπων μέσα σε ένα δίκαιο και ειρηνικό συλλογικό περιβάλλον.

Το Σύνταγμα της προοδευτικότητας

Εάν ξεκινούσαμε την συλλογική εργασία για την δημιουργία ενός Συντάγματος της προοδευτικότητας σε συνέχεια των θεμελιωδών αρχών της, είναι πολύ πιθανό ως αφετηρία να συμφωνούσαμε σε έννοιες όπως:
Προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας, ειρήνη, δημοκρατία, ισότητα, αυτοδιάθεση, δικαιοσύνη.

Ποιοί είναι οι σκοποί και ποιά τα μέσα της προοδευτικότητας;

Ο λόγος δεν μοιάζει να κυριαρχεί στην ζωή μας ούτε και στον τρόπο που διαμορφώνουμε τις κοινωνίες μας. Το πεδίο του λόγου περιορίζεται στις ανάγκες των κυρίαρχων κοινωνιών στο να διατηρούν την κυριαρχία τους. Οι κυρίαρχες κοινωνίες δεν ενδιαφέρονται για κανέναν άλλο λόγο πέρα από αυτόν που εξασφαλίζει τα συμφέροντά τους. Αυτό δεν είναι παράλογο.
Η ανάπτυξη ενός λόγου που θα λειτουργεί προς όφελος των καταπιεσμένων κοινωνιών είναι υπόθεση των ίδιων. Η ανάπτυξη ενός λόγου που να εκπροσωπεί τους καταπιεσμένους είναι το απαραίτητο εφόδιο για την ανάπτυξη συνεργασιών και για την υλοποίηση ενός κόσμου που θα ακυρώσει και θα ανατρέψει τον υφιστάμενο.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε πως η συνθηματολογία, τα κλισέ και οι κραυγές δεν κινούνται στο πεδίο του λόγου.
Η ανάπτυξη του λόγου είναι μία κοπιαστική προσπάθεια που συντελείται μέσα από τον διάλογο μεταξύ όσων έχουν λόγο να συστρατευθούν στις δυνάμεις τις προόδου. Δεν νοείται προοδευτικότητα που να φοβάται τον λόγο και τον διάλογο. Ο λόγος είναι το μέσον αλλά και σκοπός στην διαμόρφωση ενός καλύτερου κόσμου.

Η βία είναι το μέσον και ο σκοπός του κόσμου από τον οποίο θέλουμε να απαλλαγούμε. Η βία είναι ταυτόσημη με την επιβολή και την εξουσία. Η επαναστατική βία, καθώς εξουσιοδοτείται, παράγει επιβολή και εξουσία, κυρίαρχους και υποταγμένους, όπως και κάθε άλλη βία. Η προοδευτικότητα που εξωθείται στην βία πρέπει να αναγνωρίζει σε αυτήν μια τραγική παρένθεση την οποία το ταχύτερο οφείλει να υποτάξει στον λόγο. Δεν νοείται προοδευτικότητα που να αποζητά την βία. Η σοφία του αρχαίου τοτεμικού κανόνα που ορίζει ότι το δικαίωμα της βίας αποδίδεται σε όλους ή σε κανέναν πρέπει να βρίσκεται πάντα στην συνείδηση των προοδευτικών ανθρώπων.


Υπεροχή και κυριαρχία

Οι κοινωνίες των κυρίαρχων φέρουν ατόφιο το πολιτισμικό χαρακτηριστικό της φυλετικής υπεροχής απέναντι στις άλλες "φυλές"-κοινωνίες, πάνω στις οποίες κυριαρχούν. Αντιλαμβάνονται την κυριαρχία τους ως φυσική, το ίδιο και τα δεινά στα οποία υποβάλλουν τους υποταγμένους.

Οι κοινωνίες των κυρίαρχων καθώς δεν έχουν κανένα απολύτως φυλετικό χαρακτηριστικό που να δημιουργεί την συνεκτικότητά τους, βασίζονται κατά κύριο λόγο στην συνοχή που δημιουργεί η οικονομική επιτυχία, η οποία εξισώνεται με την ικανότητα του κάθε μέλους αυτής της κοινωνίας να υποτάσσει άλλους ανθρώπους με την εξουσία που δημιουργεί η κλοπή και η κατάχρηση του κοινού πλούτου.

Τα μέλη της κοινωνίας των κυρίαρχων επιδεικνύουν τον πλούτο που έχουν κλέψει και καταχραστεί από την ανθρωπότητα και την γη ως χαζά κορδωμένα παγώνια, και χαιρέκακα επιβεβαιώνουν την υπεροχή τους μέσα από τον πόνο των άλλων ακυρώνοντας έτσι, με την αναλγησία τους, τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τους.

Το μύθευμα της μίας και ενιαίας Κοινωνίας

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν κάποιοι, για να συγκεντρώνουν αμύθητα πλούτη και να διασκεδάζουν παίζοντας παιχνίδια εξουσίας και απληστίας, στριμώχνουν άλλους σε εργασιακές "αποθήκες" φτιάχνοντας στρατιές ανέργων και απόκληρων;

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν έχουμε ανάγει την αναλγησία σε κανονικότητα, όταν προσπερνάμε αδιάφορα όσους αποστερούνται ακόμα και τα στοιχειώδη από όσα οι διεθνείς συμφωνίες για τα δικαιώματα των ανθρώπων προβλέπουν;

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν υπάρχουν άνθρωποι που κοιτάζουν τους άλλους αφυψηλού, θεωρώντας τους κατώτερα όντα καταδικασμένα στο περιθώριο;

Οι κυρίαρχες κοινωνίες που επιβάλλουν την εξουσία τους με την βία των όπλων στις υποτελείς τους κοινωνίες, έχουν διαμορφώσει και επιβάλλει το μύθευμα πως τα έθνη-κράτη αποτελούνται από μία ενιαία κοινωνία στην οποία η ευημερία των κυρίαρχων επιφέρει, σε αναλογία, ευημερία και για τους υποτελείς.

Το μύθευμα της μίας και ενιαίας κοινωνίας καταρρίπτεται, τόσο εξετάζοντας διαλεκτικά την ιστορική αφετηρία και διαδρομή των σύνθετων, εμπόλεμων κοινωνιών μας, όσο και αναζητώντας το περιεχόμενο της έννοιας της κοινωνίας μέσα από την ανθρώπινη ηθική και ενσυνείδητη επιλογή. 

Ένας συλλογισμός που εξετάζει την αφετηρία και ιστορική διαδρομή των εθνών-κρατών καταδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα έθνη-κράτη αποτελούν την μετεξέλιξη των σύνθετων κοινωνιών-δίπολων, αποτελούμενων πάντα από κυρίαρχους και υπόδουλους και ευρισκόμενες πάντα σε αναγκαστικό πόλεμο, παρουσιάζεται στον σύνδεσμο "Πόλεμος και Καταναγκασμός".

Θα ήταν χρήσιμο όμως να αναζητήσουμε τον σύνθετο και εμπόλεμο χαρακτήρα των κοινωνιών μας αναζητώντας και επαναπροσδιορίζοντας το ίδιο το περιεχόμενο της έννοιας της κοινωνίας. Όπως είναι φυσικό, η έννοια της κοινωνίας κυριαρχείται σήμερα από το περιεχόμενο που της αποδίδει η κυρίαρχη ιδεολογία. Η ιδεολογία, δηλαδή, που διακηρύττει πως τα έθνη-κράτη αποτελούν εννιαίες κοινωνίες στις οποίες ο καθένας από την θέση του επιδιώκει το καλύτερο για όλους. 

Έτσι, οι ορισμοί περιστρέφονται γύρω από τα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά των σύγχρονων ή και παλαιότερων κοινωνιών και ειδικά από την εποχή που η δουλεία στρογγυλοκάθησε πάνω στον σβέρκο των ανθρώπων και έπειτα. Ακόμα όμως και από τα εύκολα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά, απουσιάζουν κάποια που είναι ιδιαίτερα κρίσιμα για την κατανόηση των κοινωνιών μας. Έτσι, αυτοί οι ορισμοί καταλήγουν να αποτελούν εξωραϊσμένες διατυπώσεις της κοινωνικής πραγματικότητας, καθώς πουθενά δεν θα διαβάσουμε κάτι σαν "κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων μέσα στο οποίο λίγοι έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τους πολλούς σαν κοπάδια τους, προκειμένου να τους απομυζούν για να ικανοποιούν το κάθε καπρίτσιο τους, καμμιά φορά ακόμα και οδηγώντας τους στον όλεθρο και τον αφανισμό". 
Ούτε θα συναντήσουμε κάποιον ορισμό όπως, "κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων στο οποίο οι πολλοί εξαναγκάζονται με την βία, ή καθοδηγούνται με κάθε είδους τεχνάσματα, να εγκαταλείπουν την ακεραιότητά τους και να μετατρέπονται σε υπηρέτες αφεντικών, τα οποία, σε αντάλλαγμα, τους υπόσχονται ευμάρεια και ασφάλεια". 
Ούτε και κάποιον ορισμό όπως, "οι σύγχρονες κοινωνίες δεν αποτελούν την μόνη και αυτονόητη κοινωνική πραγματικότητα για τους ανθρώπους, ούτε βέβαια και κάποια κορύφωση και ολοκλήρωση της κοινωνικής εξέλιξης, αλλά αντίθετα αποτελούν μία εκδοχή κοινωνικής οργάνωσης που κατάφερε να επιβληθεί βασιζόμενη αποκλειστικά στον πόλεμο και την επινόηση της δουλείας ως μέσου παραγωγής, γεγονός το οποίο τις κρατά, από την πρώτη στιγμή μέχρι σήμερα, εγκλωβισμένες στην ανάγκαιότητα της διαρκούς μεγέθυνσης και του πολέμου".

Ο κατάλογος με τις διατυπώσεις που δεν θα βρούμε εύκολα μπορεί να είναι αρκετά μεγάλος. Από την άλλη οι διατυπώσεις που θα συναντήσουμε με ευκολία, περιστρέφονται γύρω από οικονομικούς και πολιτικούς όρους και λίγο πολύ περιγράφονται σε ιστότοπους όπως αυτόν: https://en.wikipedia.org/wiki/Society.

Οι έννοιες μέσα στον χρόνο αλλάζουν και αυτό από μόνο του δεν είναι πρόβλημα. Είναι αναγκαίο όμως να αναζητούμε και να διατηρούμε ευλαβικά στην συλλογική μνήμη μας τις αφετηρίες ορισμένων ειδικά λέξεων που χρησιμοποιούμε και εμείς, αλλά και το κυρίαρχο κοινωνικό ιδεολόγημα του παρόντος, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να αξιολογούμε πότε προοδεύουμε και πότε οπισθοδρομούμε.

Ο ανθρώπινος πολιτισμός εκκινήθηκε από μία πολύ απλή συνειδητοποίηση:
μία ομάδα μπορεί να επιβληθεί σε ένα άτομο όσο ισχυρό και εάν αυτό είναι.
Όταν αυτή η γνώση έγινε επιλογή των ανθρώπων δημιούργησε
τις τοτεμικές κοινωνίες των ομότιμων.
Οι τοτεμικοί κανόνες που εξασφάλιζαν την υποχρέωση στην ισοτιμία και
την συνεργασία των μελών της ομάδας αποτελούν
την πρώτη διατύπωση ανθρώπινου πολιτισμού.
Ο τελευταίος, ίσως, απόηχος αυτού του αρχέγονου
εξισωτικού τοτεμικού πολιτισμού υπήρξαν τα πρωτοχριστιανικά κινήματα.
Ο πολιτισμός ξεκινά την διαδρομή του την στιγμή που κάποιοι άνθρωποι, δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς, έθεσαν τους πρώτους εξισωτικούς κανόνες. Τότε, αυτοί οι κανόνες περιστρέφονταν γύρω από την πραγματική ή συμβολική θυσία-φόνο ενός κυρίαρχου αρσενικού. Σε αυτή την αχανή χρονική περίοδο, κάθε θρησκευτική, καλλιτεχνική ή οργανωτική παράδοση αποτελούσε και εργαλείο διασφάλισης της ισότητας μέσα στην κοινότητα. Φτάνοντας ωστόσο στην περίοδο που χρονολογούνται τα Ομηρικά Έπη η τοτεμική εξισωτική παράδοση δέχεται τα τελευταία καταστροφικά χτυπήματα από τις πολεμικές δουλοκτητικές κοινωνίες και την πολεμική αρχηγία. Στο επίπεδο του πολιτισμού η ήττα του εξισωτισμού, επιβραβεύεται στο πρόσωπο του Οδυσσέα, ο οποίος, έχοντας ήδη διαπρεύσει ως πολεμικός αρχηγός, σκοτώνει τους μνηστήρες και επιβάλλεται ως ένας και μόνος σύζυγος, αλλά και κυρίαρχος, της γυναίκας. 

Τί σημαίνει για εμάς το γεγονός πως ο πολιτισμός, για δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, χτιζόταν έχοντας ως αφετηρία τον εξισωτισμό, τον πιο έγκυρο δηλαδή τρόπο για την ελαχιστοποίηση των αντιπαραθέσεων μέσα σε μία κοινότητα; Πώς ο πολτιτισμός του εξισωτισμού μέσα στις κοινότητες διευρύνθηκε πέρα από αυτές διαμορφώνοντας μεγάλα δίκτυα συνεργαζόμενων κοινοτήτων;
Υπάρχει μία κορυφαία στιγμή στην ανθρώπινη ιστορία που φανερώνεται από τα ευρήματα στις Κυκλάδες πριν από 5.000 χρόνια: ανοχύρωτοι οικισμοί, χωρίς κεντρική διοίκηση, με πιθανή κοινοκτημοσύνση στα κοπάδια και την αγροτική παραγωγή, ταυτόχρονα όμως, με ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις με κοινότητες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρυά, και με αριστουργηματική τέχνη και πολιτιστικές παραδόσεις.
Εμείς, σήμερα, θα χρειαζόμασταν χιλιάδες σελίδες κειμένων για να διατυπώσουμε νόμους και κανονισμούς που θα εξασφάλιζαν όσα για εκείνους τους ανθρώπους ήταν αδιαμφισβήτητα: η ακεραιότητα των ανθρώπων, η συνεργασία, η ισότητα. Χωρίς αμφιβολία και εκείνες οι κοινωνίες δεν θα μπορούσαν να είναι απαλλαγμένες από τις ανθρώπινες αντιφάσεις, ωστόσο, στην βίαιη διακοπή της εξέλιξής τους από την εισβολή των πολεμικών και δουλοκτητικών κοινωνιών μάλλον θα παραλογιζόμαστε αν διακρίνουμε κάποιου είδους πρόοδο.

Αποκρύπτουμε συστηματικά την γνώση που αφορά τις αφετηρίες του πολιτισμού και κάθε τί που αμφισβητεί το "αυτονόητο" των πολεμικών-δουλοκτητικών κοινωνιών. Πόσοι δάσκαλοι συστήνουν ως ανάγνωσμα το Τοτέμ και Ταμπού του Φρόυντ, ή την Μητριαρχία του Λεκατσά, ή Το Τέλειο Κράτος του Γεωργίου; Η κοινωνία και η πρόοδος αποδίδονται ξεδιάντροπα στην ίδια την Εξουσία κι εμείς ανόητα αποδεχόμαστε πως κάθε Παρθενώνας χτίζεται μόνο αφού η γη ποτιστεί με αίμα Μηλίων. Στο γνωστικό μας πεδίο η αφετηρία του πολιτισμού ταυτίζεται με την αφετηρία της Εξουσίας, την εγκαθίδρυση δηλαδή της δουλοκτησίας, του πολέμου και του καταναγκασμού, ως τρόπου ζωής. 
Παρόλα αυτά, πολλά από τα αξιοθαύμαστα δημιουργήματα των ανθρώπων που βλέπουμε γύρω μας, μαζί και όλα όσα χωρίς δεύτερη σκέψη τους αποδίδουμε ανθρωπιά και ανθρώπινο μεγαλείο, δεν σχετίζονται με τον αγώνα για κυριαρχία, επιβολή και καταστροφή, αλλά εξακολουθούν να είναι δημιουργήματα της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, και της αναζήτησης του ωραίου και του δίκαιου. Κάθε άνθρωπος στο πίσω μέρος της σκέψης του, ίσως στην ανάμνηση της μητρικής θαλπωρής -του αρχέγονου και ακατάλυτου ανθρώπινου δεσμού, φέρει την γνώση με την οποία μπορεί να διαχωρίζει το ανθρώπινο από το απάνθρωπο, και αυτή η ικανότητα, όσο και αν καταπιεστεί, επανέρχεται στο προσκήνιο ξανά και ξανά επιδρώντας στην διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας, του ανθρώπινου κόσμου και πολιτισμού. 

Η κοινωνία ξεκινά την διαδρομή της από την οικογένεια. Στην διευρυμένη οικογένεια, τις πρώτες κοινότητες των ανθρώπων, ο μέγιστος σεβασμός αποδίδονταν στην πιο ηλικιωμένη μητέρα. Όταν υπήρχε ανάγκη για αρσενική αρχηγία, πολεμική ή άλλη, αυτή ήταν πρόσκαιρη και ο άνδρας συχνά αναλώσιμος, ακόμα και κυριολεκτικά. Το πρόβλημα της εξουσίας κάθε άλλο παρά άγνωστο ήταν για αυτούς τους ανθρώπους, καθώς είχαν διαμορφώσει κανόνες για να προφυλάσσονται από την εδραίωση και μεγέθυνσή της. Η προσπάθεια προφύλαξης από την εξουσία οδήγησε στην ευλαβική τήρηση παραδόσεων που εξασφάλιζαν πως η εξουσία δεν θα υπερέβαινε το συμβολικό πεδίο, ενώ η συμβολική διάστασή της συντηρούνταν μέσα από την συνεχή τελετουργική κατάργησή της. 
Οι ανθρώπινες κοινωνίες, είχαν από την πρώτη στιγμή ως θεμέλιο, την ακεραιότητα των προσώπων και την φροντίδα προς τον συνάνθρωπο. Ανήγαγαν την ανθρώπινη συνείδηση και διάνοια στον παράγοντα που θα καθόριζε την ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων για τα επόμενα δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια και μέχρι την βίαιη εισαγωγή του πολέμου ως μέσου επιβίωσης. 

Ας έχουμε στην σκέψη μας την καταγραφή του Τζον Λονγκ από τα τέλη του 18ου αιώνα:
"Οι Ιρόκοι γελούν όταν τους μιλάς για υποταγή σε βασιλιάδες καθώς αδυνατούν να συνδυάσουν την ιδέα της υποταγής με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Κάθε πρόσωπο θεωρεί τον εαυτό του αυτοκυρίαρχο και, καθώς πιστεύει πως αντλεί την ελευθερία του από το Μεγάλο Πνεύμα και μόνο, δεν μπορεί να αποδεχτεί την αναγνώριση οποιασδήποτε άλλης δύναμης."
Με αυτήν την προσέγγιση θα ήταν λογικό να διαβάζουμε και το χριστιανικό, "όλοι ίσοι μπροστά στον θεό", για να κατανοήσουμε τα εξισωτικά τοτεμικά χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος που διατηρήθηκαν μέσα από τις παραδόσεις υπόδουλων κοινοτήτων, για χιλιάδες -ήδη τότε- χρόνια δουλείας και τα οποία, σε συνδυασμό με τα φιλοσοφικά ρεύματα της Ελληνιστικής περιόδου, το εξάπλωσαν σαν σπίθα σε ξερά χόρτα.

Σήμερα, διδασκόμαστε πως μία ανθρώπινη κοινωνία είναι σαν μία μηχανή, της οποίας τα μηχανικά μέρη είναι οι ανώτερες "τάξεις" και οι κρατικές δομές΄, ενώ τα αναλώσιμα είναι η εργασία των κατώτερων "τάξεων", αλλά και οι ίδιοι οι άνθρωποι που αποτελούν αυτές τις "τάξεις". Σε άλλες περιπτώσεις η ανθρώπινη κοινωνία παρομοιάζεται με ένα ον στο οποίο, όπως είναι αναμενόμενο, οι κυρίαρχες κοινωνίες αυτοπροσδιορίζονται ως ο εγκέφαλος, ενώ οι καταπιεζόμενες αναλαμβάνουν διάφορους ρόλους, άλλοτε απολαμβάνοντας κάποια προνόμια, όπως τα μάτια και τα αυτιά, και άλλοτε υπάρχοντας ως αναλώσιμα κύτταρα του δέρματος και της σάρκας. 
Αυτός διδασκόμαστε είναι ο μόνος τρόπος για να επιβιώνει μία κοινωνία, και δυστυχώς, εν μέρει έχουν δίκιο: αυτός είναι ο μόνος τρόπος μέσα από τον οποίο μπορεί να επιβιώνει μία πολεμική κυριαρχική κοινωνία που διατηρεί υποταγμένες άλλες κοινωνίες ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζεται αδιάκοπα άλλες πολεμικές κυριαρχικές κοινωνίες.

Σε κάθε περίπτωση, όλες αυτές οι προσεγγίσεις αναφέρονται στην κοινωνία ως μία μηχανή, ένα κέλυφος ή έναν σκελετό, μέσα ή πάνω στα οποία διαμορφώνονται, μεγεθύνονται ή σμικρύνονται ποσά από τα οποία αξιολογείται η προοπτική της κοινωνίας-μηχανής. 
Όπως είναι φυσικό, μία κοινωνία-μηχανή αποτελείται από ανθρώπους-μηχανές προορισμένους να αγωνίζονται ο καθένας χωριστά για την επιτυχία. Αυτή η επιτυχία αναγκαστικά επιτυγχάνεται σε βάρος κάποιων άλλων ανθρώπων, ακριβώς όπως και η επιτυχία κάθε έθνους-κράτους αναγκαστικά επιτυγχάνεται σε βάρος κάποιων άλλων εθνών-κρατών. 
Μπορούμε με λίγη μελέτη να συνειδητοποιήσουμε πως οι κυρίαρχες κοινωνίες συχνά έχουν υπερεθνικό χαρακτήρα και συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα και έξω από εθνικά σύνορα για να απομυζούν κατά τον πιο αποτελεσματικό κάθε φορά τρόπο τις εγκλωβισμένες σε σύνορα υπόδουλες κοινωνίες. Όποτε οι μεταξύ τους ανταγωνισμοί μεγεθύνονται εμπλέκονται σε αντιπαραθέσεις οι οποίες τις περισσότερες φορές επιβαρύνουν τις υπόδουλες κοινωνίες αφήνοντας τις ίδιες ανεπηρέαστες.

Μία χαρακτηριστική έκφραση της διδασκαλίας περί έθνους και ομοψυχίας όπου οι κυρίαρχοι εκμεταλλευτές και οι υπόδουλοι εκμεταλλευόμενοι καλούνται να συμπράξουν από κοινού προς όφελος της μίας και ενιαίας κοινωνίας. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος όσων αυτοπροσδιορίζονται ως "μεσαία τάξη" οι οποίοι, κάθε φορά που η αρπακτικότητα της κυρίαρχης κοινωνίας γίνεται ανεξέλεγκτη, απερίσκεπτα συντάσσονται μαζί της νομίζοντας ότι έτσι θα διασφαλίσσουν τα προνόμιά τους. Μέσα στα πολλά και ορισμένα χρήσιμα αιτήματα αυτής της κινητοποίησης απουσιάζει κάθε σκέψη για κλείσιμο της μισθολογικής ψαλίδας, απουσιάζει κάθε σκέψη για το περιεχόμενο και τον σκοπό της ζητούμενης αξιοκρατίας, ενώ προκρίνεται η συρρίκνωση του "δημόσιου" τομέα και όχι η μεταστροφή του από κρατικού-πελατειακού σε πραγματικού δημόσιου αγαθού και εργαλείου προόδου μέσα από τον κοινωνικό έλεγχο. Αυτά τα σημεία αρκούν για να φανερώσουν πως το ενδιαφέρον των διοργανωτών δεν βρίσκεται στην δικαιοσύνη για όλους αλλά στην συντήρηση του συστήματος που επέτρεπε μέχρι πρότινος σε μία σημαντική αριθμητικά ομάδα ανθρώπων να αυτοπροσδιορίζονται ως επιτυχημένοι μέσα σε έναν εκ φύσεως, όπως ισχυρίζονται, άγριο και ανταγωνιστικό κόσμο. http://news247.gr/eidiseis/politiki/o-arkas-epathe-lazopoylo-me-toys-paraiththeite.4729205.html

Στις κοινωνίες σε πόλεμο ο ανταγωνισμός και η ανάγκη για μεγέθυνση είναι ο πολιτισμικός πυρήνας που καθορίζει τις συμπεριφορές σε όλα τα επίπεδα. Στις κυρίαρχες και στις υπόδουλες κοινωνίες, στα έθνη-κράτη, στις κοινωνικές υποομάδες και στα ίδια τα πρόσωπα μεταξύ τους.
Σε αυτό το περιβάλλον, ένας άνθρωπος που επιλέγει να αφιερώνει χρόνο στις προσωπικές του σχέσεις ή στη σχέση με τα παιδιά του, ή του αρέσει να διαβάζει βιβλία, δίπλα σε έναν άνθρωπο που αξιοποιεί όλο τον διαθέσιμο χρόνο για την συγκέντρωση κεφαλαίων, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί σε υποδεέστερη θέση έτσι ώστε να θεωρείται αποτυχημένος, ενώ ο δεύτερος επιτυχημένος.
Αντίστοιχα ένας άνθρωπος που δεν είναι φιλοχρήματος ή η αξιοπρέπειά του δεν θα του επέτρεπε να δολοπλοκήσει και να κινηθεί υπόγεια, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί σε υποδεέστερη θέση σε σχέση με έναν φιλοχρήματο και δολοπλόκο. Όμοια όπως και άξιοι άνθρωποι που αποστρέφονται την εξουσία, καταλήγουν να εξουσιάζονται από ανάξιους ανθρώπους που την αποζητούν.

Εδώ τώρα φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα: είναι η κοινωνία ένα σύνολο μικροσκοπικών τμημάτων και ανταλλακτικών που συνθέτουν μια μοιραία-αυτοδιογκούμενη μηχανή; Ή, μήπως είναι ένα σύνολο κυττάρων από τα οποία, αναπόφευκτα, κάποια πρέπει να συνθλίβονται και κάποια να ευδοκιμούν σε μία αγωνιώδη προσπάθεια εξάπλωσης και κυριαρχίας; Είναι επιλογή κάποιων να επιλέγουν αυτούς τους προσδιορισμούς για τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Για κάθε προοδευτικό άνθρωπο όμως τέτοιοι προσδιορισμοί δεν μπορεί παρά να ακούγονται ως αδιανόητοι, ακόμα και αν οι πρακτικές που βλέπουμε γύρω μας, όπως διαμορφώνονται από τις κοινωνίες σε πόλεμο, τους επιβεβαιώνουν.

Είναι κρίσιμο να επιλέξουμε σθεναρά έναν ορισμό για την κοινωνία που να ανταποκρίνεται στο ανθρώπινο μέτρο και πάνω σε αυτόν να χτίζουμε τις προοπτικές μας. Με μια τέτοια αφετηρία, μπορούμε να πούμε πως κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων που αλληλεπιδρά μέσα από το αμοιβαίο νοιάξιμο, τις αμοιβαίες φροντίδες και το αμοιβαίο ενδιαφέρον για την διατήρηση της ακεραιότητας του καθενός μέσα σε αυτό το σύνολο, αλλά και για την διατήρηση της ακεραιότητας του ίδιου του συνόλου.
Είναι κρίσιμο να επιλέξουμε πως δεν αποτελεί εκδοχή μίας ενιαίας κοινωνίας ανθρώπων, η συνύπαρξη της τεχνολογικής επιτάχυνσης από την μία, και της εξαθλίωσης και της εργασιακής ομηρίας από την άλλη. Το σημαντικό όμως σε αυτές εδώ τις σκέψεις δεν είναι μόνο να αισθανθούμε τι σημαίνει "ανθρώπινα κοπάδια παραδομένα στις ορέξεις κυρίαρχων κοινωνιών που επιβάλλονται στα κοπάδια τους, καμμιά φορά και μεταξύ τους, με την πολεμική βία". Σε αυτές τις σκέψεις προτείνεται η άποψη πως σε μία ενιαία κοινωνία η πρώτη μέριμνα κάθε ανθρώπου που επιτυγχάνει ένα μικρό ή μεγάλο επίτευγμα είναι το μοίρασμα του επιτεύγματος αυτού με τους άλλους ανθρώπους, κάθε άλλο δηλαδή από την αξιοποίησή του ως μέσου επιβολής πάνω στους άλλους.

Αναγνωρίζοντας έναν τέτοιο ορισμό ως τον ορθότερο για την ανθρώπινη κοινωνία, καταλαβαίνουμε πως οι κοινωνίες σε πόλεμο μέσα στις οποίες ζούμε, στην πραγματικότητα δεν συνθέτουν ένα ανθρώπινο κοινωνικό περιβάλλον, αλλά ίσα-ίσα με μένος προσπαθούν να καταργήσουν κάθε προσπάθεια δημιουργίας ανθρώπινων κοινωνιών, αλλά και να καταργήσουν τα ίδια τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της ανθρώπινης υπόστασης, αυτά της ενσυναίσθησης και της προσφοράς.

Οι κοινωνίες σε πόλεμο όσο και αν προπαγανδίζουν το μύθευμα της μίας και ενιαίας κοινωνίας τόσο εργάζονται, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε από κεκτημένη ταχύτητα, προκειμένου να δημιουργούν συνθήκες κατακερματισμού των ανθρώπινων συνόλων, καθοδηγώντας ανθρώπους και σύνολα στην απανθρωπιά και την αγριότητα.