Daphne Garuana Galizzia / δημοσιογράφος

"Υπάρχουν παντού μόνο απατεώνες. Η κατάσταση είναι απογοητευτική"



... Είμαστε ένας λαός σε πόλεμο εναντίον του κράτους και του οργανωμένου εγκλήματος, που έχουν γίνει σχεδόν ταυτόσημα ...


"Σώματα Ασφαλείας"

Καταλoνία, 1 Οκτωβρίου 2017

Τελικά, μήπως τα απανταχού "σώματα ασφαλείας" δεν είναι κάτι λιγότερο από στρατός κατοχής;


Η ζέμπρα του Ανδριανόπουλου

"why comrades, do you really believe that nature produces equality? then, why the lion eats the zebra and the elephant steps on the tiger? which society with equality are you talking about?"

και η φύση του Μητσοτάκη:
«Δεν τρέφω αυταπάτες για μια κοινωνία χωρίς ανισότητες, κάτι τέτοιο είναι αντίθετο στην ανθρώπινη φύση, όσοι το επιχείρησαν καταστρατήγησαν τελικά την ίδια τη δημοκρατία και τα ατομικά δικαιώματα»
"I have no illusions for a society without inequalities, such a thing would be against human nature, any who attempted it finally abused democracy itself and human rights".



A new kind of human [the loss of intelligence]

Ένα νέο είδος ανθρώπου [η απώλεια της ευφυίας]

I remember, as a little child, the evenings we used to lay on the porch mantel staring at the uncountable stars and the deep black of the pure sky. Youngsters, grownups and teenagers would array knowledge, rumors, and thoughts freed and unfolded by the void of the darkness.

I was amazed by a certain discussion and still remember clearly: how would humans look after thousands of years?
The prevailing suggestion was that human head would constantly grow bigger, in order to fit all the amazing things that humans think and create. Arms, on the other hand, and legs, wouldn't be that strong, since most labor in the future will be done by machines.

Here though, forty five years after that starlit evening, we learn that human brain has decreased in the last 10.000 years. The multifaceted human that new how to move in large areas like it was his palm, new of every plant and every animal, the waters and the rocks, new about traps and tricks, medicines and cures, knew how to get honey and how to make cheese, but, above all, knew how to negotiate his position in his community at any time, and even more how to decorate, dance, sing, enjoy and communicate with his world of fantasy, well this human is long gone.

Today, each one of us is trained in specific sections of knowledge, and in the longest part of his life is executing commands. Even in the case that someone isn't occupied in some form of standardized labor, the specialized knowledge he uses, in the biggest part of it, it is saved on print or in digital hard-disks. Meanwhile, the way back home is always the same and street signs are there to help in case somebody's mind gets preoccupied. Most important though, is the fact that we don't need to negotiate our relation to other people, since we are conveniently leaning on the supposed self-sufficiency [αυτάρκεια], provided by our monthly salary and the normality of the State's laws.

No matter how paradox it might sound, the human kind, which we have self-complacently named Sapiens, will become extinct, not due to some major catastrophe, but instead due to the loss of the human substance, the one that made each person a polypragmon, responsible for the survival of his own and his community's, competent to judge and feel about everything like any other.
The human that executes commands and bends by will to coercion, the human  who lives as a minimum part of a huge machine in fear that at some point some might decide to discard him as useless or expensive, is definitely a new kind of human.


Ταλίν 2017, ολοκληρωτισμός και μισές κουβέντες

Είναι φυσικό, ζώντας σε περιχαρακωμένες κοινωνίες και διδασκόμενοι άλλοτε επιμέρους πραγματικότητες και άλλοτε χονδροειδή ψέματα να αδυνατούμε να προσεγγίζουμε γόνιμα πεδία αλληλοκατανόησης. Κοιτάζοντας δε ακόμα και την πιο αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα από τόσο κόντα ώστε να αλληθωρίζουμε, αποκλείεται να αποκτήσουμε γνώση για το ποιά είναι στ' αλήθεια η ευρύτερη πραγματικότητα.
Οι δυνατότητες μας ούτως ή άλλως είναι περιορισμένες λόγω των ορίων της προσωπικής και συλλογικής αντίληψής μας, όταν όμως περιορίζονται ακόμα περισσότερο από τις ιδιαίτερες επιθυμίες, τα συμφέροντα, τις διδαχές και τις ιδεοληψίες καταλήγουμε να ομοιάζουμε με τον Πύργο της Βαβέλ.

Ζούμε διαμορφώνοντας και εντάσσοντας τον εαυτό μας σε ιδεολογίες αναγνωρίσιμες ή μή, είτε το αποδεχόμαστε είτε όχι, ανάλογα με τις καταβολές, τις αξίες, τα συμφέροντα ή την ανάγκη να ανήκουμε κάπου. Ζούμε όμως και στην συγκυρία ενός κόσμου που αναγκαστικά αναζητά νέες ισορροπίες γιατί τα βάρη που επιβάλλει στις πλάτες των ανθρώπων είναι δυσβάσταχτα. Αυτή η νέα ισορροπία δεν ξέρουμε πια θα είναι, ξέρουμε όμως πως θα προκύψει είτε μέσα από τον Λόγο, είτε μέσα από την Βία. Αν είμασταν όσο ευφυείς θέλουμε να πιστεύουμε πως είμαστε, θα κάναμε ό,τι περνά από το χέρι μας ώστε κάθε αλλαγή, και σε αυτήν την περίσταση και σε κάθε άλλη, να συντελείται μέσα από τον Λόγο ελαχιστοποιώντας την Βία.

Ο δημόσιος λόγος σήμερα κυριαρχείται από υπερασπιστές ενός "Ορθού Λόγου" ο οποίος έχει ως αφετηρία την πίστη πως ο κόσμος σήμερα  β ρ ί σ κ ε τ α ι  σε ισορροπία μέσα στα όρια που θέτουν κάποιοι "φυσικοί νόμοι". Ο πρώτιστος δε από αυτούς τους "φυσικούς νόμους" έχει περιγραφεί ήδη από τον Θουκυδίδη και λέει πως, η κοινωνία δομείται με σταθερότητα όταν τόσο οι ισχυροί όσο και οι αδύναμοι αποδέχονται πως αναπόφευκτα οι δεύτεροι πρέπει να υποτάσσονται στους πρώτους.
Όσο όμως και αν ισχύει μία τέτοια διατύπωση, δηλαδή πως, όταν οι καταπιεσμένοι αποδέχονται αγόγγυστα τους καταναγκασμούς που τους επιβάλλουν οι κυρίαρχοι τότε έχουμε κοινωνική ειρήνη, η συνολική εικόνα της ανθρωπότητας δείχνει πως από την εποχή που στα αρχαία χρόνια μία κοινωνία υποδούλωσε για πρώτη φορά μία άλλη, οι άνθρωποι εξεγείρονται για να αποτινάξουν τους καταναγκασμούς που επιβάλλουν οι κυρίαρχοι. Πολύ περισσότερο όμως, οι ίδιοι οι κυρίαρχοι ανταγωνίζονται διαρκώς μεταξύ τους εγκλωβισμένοι στον φαύλο κύκλο κυριαρχία-μεγέθυνση, αδιαφορώντας για τις καταστροφές που προκαλούν στα ανθρώπινα κοπάδια τους, συχνά και στους εαυτούς τους.

Βλέποντας συνολικά αυτή την εικόνα της ανθρωπότητας καταλαβαίνουμε πως αυτός ο "φυσικός νόμος" που επιβάλλει τον ανταγωνισμό, την μεγέθυνση και τις συνεπακόλουθες καταστροφές, μόνο φυσικός δεν είναι αλλά κυρίως ούτε ανθρώπινος, ενώ αποτελεί ένα καταστροφικό αδιέξοδο.
Στην πραγματικότητα οι υπερασπιστές αυτού του "Ορθού Λόγου", οι οποίοι συνήθως συμπίπτουν με αυτό που ονομάζουμε "μεσαία τάξη", υπερασπίζονται κοντόφθαλμα τα ιδιαίτερα συμφέροντά τους, μιμούμενοι και ανταγωνιζόμενοι σε αναλγησία τις κυρίαρχες κοινωνίες. Η θέση όμως αυτής της "μεσαίας τάξης" που τείνει να ιδεολογικοποιεί έναν υποτιθέμενο "Ορθό Λόγο" είναι εξορισμού σε κίνδυνο καθώς, από την στιγμή που οι συνθήκες δεν την καθιστούν αναγκαία ως εγγυήτριας της ασφάλειας των κυριαρχικών κοινωνιών μπορεί ολότελα να εκλείψει και να εξομοιωθεί με τα υπόλοιπα ανθρώπινα κοπάδια των κυρίαρχων.

Εδώ τώρα, βρίσκεται ο μεγάλος ανορθολογισμός αυτού του "Ορθού Λόγου" και της "μεσαίας τάξης" που τον εκφράζει.
Η ύπαρξη της "μεσαίας τάξης" οφείλεται, καταρχήν, στους αιματηρούς αγώνες που συντελέστηκαν από τα μέσα του δέκατου ένατου μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα από τις ενώσεις των εργαζομένων οι οποίες στην πορεία μετεξελίχτηκαν σε δομές αναρχικών και κομμουνιστών με αποκορύφωμα την δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης. Η όποια έννοια της "μεσαίας τάξης" θα ήταν πολύ διαφορετική εάν χιλιάδες και εκατομμύρια ανθρώπων δεν είχαν αγωνιστεί, συχνά μέχρι εσχάτων, για να απελευθερωθούν από τους καταναγκασμούς που τους επέβαλλαν οι κυρίαρχες κοινωνίες των κεφαλαιοκρατών. Αυτοί οι αγώνες, οι εκατόμβες νεκρών και περιθωριοποιημένων κοινωνικών αγωνιστών, μαζί και η ύπαρξη της Σοβιετικής Ένωσης ως κοινωνικού τύπου με αδιανόητες για τον δυτικό κόσμο κοινωνικές παροχές, δημιούργησαν την δυνατότητα σε ορισμένους να αναδυθούν και να διαβιούν στο πλαίσιο που ονομάζουμε στις δυτικές κοινωνίες, "μεσαία τάξη".

Κατά δεύτερο, το συνολικό πρόσοδο των δυτικών κρατών, ανεξάρτητα πώς διαμοιράζεται στις επιμέρους κοινωνίες τους, προέρχεται από την εγκληματική αφαίμαξη άλλων χωρών. Παλαιότερα, ιδιωτικές εταιρείες με ιδιωτικούς στρατούς εγκληματούσαν ανεξέλεγκτα στα πέρατα του κόσμου, ενώ σήμερα, στρατιωτικές επεμβάσεις και εξαναγκασμοί εξασφαλίζουν αυτές τις αφαιμάξεις. Οι "σφαίρες επιρροής", οι περιφερειακοί πόλεμοι, οι εμφύλιοι, η "εκτός συνόρων" δουλεία, είναι κάποιοι από τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες κοινωνίες για να ικανοποιούν τόσο τις δικές τους ανάγκες, όσο και να εξασφαλίζουν τα απαραίτητα για τον κατευνασμό των υποτελών τους.
Ως "δυτικοί" είμαστε συνένοχοι σε ανείπωτα εγκλήματα που συντελέστηκαν στην σύγχρονη ιστορία και συντελούνται αδιάκοπα αυτή την στιγμή. Στην ίδια μας την χώρα αποδεχόμαστε την ύπαρξη στρατοπέδων συγκέντρωσης όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι στερούνται κάθε στοιχείο από αυτά που αναγνωρίζουμε ως ανθρώπινο βίο. Στην ίδια μας την χώρα αποδεχόμαστε πλέον τις αποθήκες εργαζομένων, την ημιαπασχόληση για 300 ευρώ, την ζωή χωρίς προοπτική και ελπίδα.

Οι "ορθολογιστές" λοιπόν της "μεσαίας τάξης" καθώς νομίζουν πως υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους ταυτίζοντας τους κομμουνιστές με τους φασίστες, στην πραγματικότητα ροκανίζουν το κλαδί πάνω στο οποίο στέκονται. Η κοινωνική διάταξη που πιστεύει στον πολεμικό αρχηγό, στην ιεραρχία και την επιβολή της φυλής πάνω σε άλλες φυλές, στο δικαίωμα των ισχυρών να καταναγκάζουν τους αδύναμους, άνοιξε πριν ελάχιστες χιλιετίες μία θλιβερή παρένθεση στην πορεία της ανθρωπότητας. Όπως και για κάθε κυριαρχική κοινωνία στο παρελθόν, έτσι και για την δική μας, των κεφαλαιοκρατών, αυτή η κοινωνική διάταξη είναι η ιδανική για να εξυπηρετούνται τα συμφέροντά της. Σε μία τέτοια κοινωνική διάταξη κάθε έννοια "μεσαίας τάξης" είναι περιττή.
Όταν ο στρατός και η αστυνομία μπορούν να επιβάλλουν την "κοινωνική ειρήνη" κάθε συζήτηση για κοινωνικά δικαιώματα είναι άσκοπη και όποιοι δεν ανήκουν στην κυριαρχική κοινωνία ή στις μονάδες καταστολής δεν υπάρχει λόγος να απολαμβάνουν κάτι περισσότερο από ό,τι τα υπόλοιπα ανθρώπινα παραγωγικά κοπάδια.

Δεν είναι επιστημονική φαντασία, είναι ο κόσμος μας χωρίς το όραμα και την ελπίδα του κομμουνισμού. Η "μεσαία τάξη" θα φερόταν ορθολογικά αν έστρεφε το ενδιαφέρον της στην φροντίδα των ασθενέστερων, αν έβλεπε την συνολική παγκόσμια κατάσταση, αν έκοβε τους δεσμούς της από την αλαζονεία και την αναλγησία των κυρίαρχων, και τότε θα ήταν που πραγματικά θα εξυπηρετούσε και τα δικά της συμφέροντα. Αν έπαυε να πιστεύει σε "φυσικούς νόμους" που δεν έχουν καμμία σχέση με την ανθρώπινη υπόσταση και στρεφόταν προς την κοινωνική δικαιοσύνη και την ενσυναίσθηση.

Δύο παρενθέσεις

Όταν η βία εφαρμόζεται ως το αναγκαίο μέσο απελευθέρωσης είναι δεδομένο πως κανείς δεν μπορεί να προκαταβάλει που θα οδηγήσει. Η βία μπορεί να γεννά ανεξέλεγκτες εξουσίες και οι εξουσίες εχθρεύονται την ισοτιμία και την δημοκρατία. Είναι αξιοθαύμαστο πώς κατά την διάλυση της ΕΣΣΔ δεν υπήρχαν πια κομμουνιστές σε δημόσια αξιώματα παρά κυρίως άνθρωποι της εξουσίας. Η διαχείριση της βίας, η ισοτιμία και η δημοκρατία είναι κρίσιμα θέματα για κάθε κίνημα ανατροπής. Το σοβιετικό καθεστώς κατέρρευσε από τις ανθρώπινες αντιφάσεις, ενώ, όσο οι κομμουνιστές δεν βάζουν στο μικροσκόπιο της κριτικής τους το Κράτος και την Εξουσία, και δεν διδάσκουν στην πράξη την δημοκρατία και την ισοτιμία μέσα στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες, βάζουν εμπόδια στην απεμπλοκή της ανθρωπότητας από τα αδιέξοδα που δημιουργούν οι ανταγωνισμοί, οι πόλεμοι και οι καταναγκασμοί.

Στην περίπτωση του Ταλίν, οι εθνικιστικές αντιπαραθέσεις ιδεολογικοποιούνται σκόπιμα διαστρεβλώνοντας τις πραγματικές αντιθέσεις. Ας φανταστούμε σαν Έλληνες πως θα γραφόταν η ιστορία από τους Τσάμηδες, τους Σλαυομακεδόνες ή τους Πομάκους. Ας αναλογιστούμε πώς αυτές οι εθνότητες θα χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή κινηθούμε ως κράτος πέρα από τα όρια που μας θέτουν οι ισχυροί.
Ας αναλογιστούμε ακόμα τις πιθανές αντιδράσεις μας αν βρισκόμασταν στην θέση των μπολσεβίκων όταν δύο ελληνικά συντάγματα εκστράτευσαν εναντίον τους στην περιοχή της Κριμαίας με τις αντεπαναστατικές δυνάμεις της Αντάντ.

Αυτοί που στέκονται ψηλότερα

δεν υπάρχει τίποτα πιο αστείο, και θλιβερό μαζί, από τους ανθρώπους που αισθάνονται ότι στέκονται πιο ψηλά από τους συνανθρώπους τους. ότι αυτοί διαθέτουν μια ιδιαίτερη αίγλη, πιο βαθειά κατανόηση του κόσμου και των άλλων. ότι οι δυνάμεις που διαθέτουν προέρχονται από μία μοιραία ή θεία επιταγή προς το πρόσωπό τους. ότι είναι εξίσου μοιραία επιταγή αλλά και χρέος τους να αυξάνουν ολοένα την αίγλη, τα προνόμια και την δύναμή τους χωρίς να κοιτάνε πίσω τους.



Εμείς που κρατάμε ένα εισιτήριο στο χέρι, είμαστε οι επιτυχημένοι, έχουμε ήδη ανέβει τα πρώτα σκαλοπάτια που οδηγούν στην ευδαιμονία των ανάλγητων, των υπεροπτών και των δολοπλόκων.

Χαιρόμαστε όταν μας το ζητούν γιατί τότε μάς δίνεται η ευκαιρία, περήφανα, να "δείξουμε ποιοί είμαστε". Όσοι δεν είναι άξιοι αυτής της ελάχιστης επιτυχίας ας κάθονται σπίτια τους. Ο κόσμος προχωρά με βήμα γοργό και δεν μπορεί να περιμένει τους λιπόψυχους.

Ένα απλό εισιτήριο είναι στ' αλήθεια το εισιτήριο για το μέλλον και πρέπει να το αποκτούμε όποιο κι αν είναι το τίμημα που θα καταβάλλουμε.


Τα κινήματα που διεκδικούν την εξουσία, παράγουν εξουσία. Ίσως να αποτελεί αναγκαία συνθήκη, τέτοια κινήματα τελικά να αναδεικνύουν και να καθοδηγούνται από ανθρώπους που αποζητούν οι ίδιοι την εξουσία για τον εαυτό τους. Μοιάζει πως, σχετικά εύκολα, οι δυνατότητές τους περιορίζονται στην έκφραση, του οίστρου των λίγων και των αδιέξοδων των πολλών. Πέρα από τις αρχικές μεγαλοστομίες που τα θρέφουν και τα συντηρούν, μακροπρόθεσμα δεν εισάγουν νεωτερισμούς στην κοινωνική πραγματικότητα και είναι θέμα χρόνου μέχρι την στιγμή που ακυρώνουν τις αφετηρίες τους ακόμα και αν αυτές υπήρξαν ειλικρινείς. Κάθε κίνημα που επιδιώκει την κυριαρχία στο όνομα της προόδου, αργά ή γρήγορα, καταρρέει από την εντροπία του σε αυτό που πραγματικά είναι: βία και εξουσία.

Θα ήταν ολότελα αστείο με τέτοιες σκέψεις να ακυρώσουμε την πραγματικότητα πως, τα κοινωνικά φαινόμενα καθορίζονται από τις νοητικές ικανότητες του κάθε ανθρώπου αλλά και της συνισταμένης των ικανοτήτων των προσώπων που συνθέτουν κάθε κοινωνικό σύνολο. Η συλλογική νόηση, αν ονομάσουμε έτσι αυτή την συνισταμένη, που διαμορφώνει τα κοινωνικά φαινόμενα αλλά και διαμορφώνεται από αυτά, θα κινείται εσαεί στο πλαίσιο των αντιφάσεων που παράγει η ανθρώπινη νόηση και θα εξελίσσεται μαζί τους. Κινούμαστε στο σκοτάδι με λίγα λόγια, χωρίς να μας έχουν δοθεί οδηγίες χρήσης ή χάρτες του κοινωνικού πεδίου μέσα στον χρόνο. Για καμμία ενέργεια ή επιλογή μας δεν θα μας δοθεί πιστοποίηση πως οδηγεί σε κάποια πρόοδο και όχι σε κάποια οπισθοδρόμηση. Αλίμονο όμως αν μία τέτοια γνώση μας αποτρέπει από το να ψαχουλεύουμε στα τυφλά, ενίοτε και να κάνουμε άλματα στο κενό, στην προσπάθειά μας να πραγματώσουμε τα οράματα για την ζωή και το κοινωνικό περιβάλλον μας.
Την ίδια στιγμή όμως, αν αμελούμε να μελετάμε τα κοινωνικά φαινόμενα με διαλεκτικό τρόπο, τόσο το ψαχούλεμα στα τυφλά, όσο και τα άλματα στο κενό θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν δυσάρεστη κατάληξη, όσο αφορά τις επιδιώξεις των προοδευτικών ανθρώπων.

Τρεις θεμελιώδεις αρχές για την προοδευτικότητα

Πρώτη θεμελιώδης αρχή
Καθώς κατανοούμε πως κανένα σόφισμα δεν θα μπορέσει με μιας και δια παντός να λύσει τα προβλήματα των ανθρώπων, είναι σημαντικό για όσους εργάζονται στο όνομα της προόδου να εμπεδωθεί πως, δεν υπάρχει κάποιο μέσο που να αυτονομείται από τον σκοπό που επιδιώκει, ούτε και κάποιος σκοπός που να αυτονομείται από τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξή του. Στην αέναη προσπάθεια των ανθρώπων για πρόοδο κάθε μέσον είναι ο σκοπός και ο σκοπός πραγματώνεται σε κάθε μέσον.

Δεύτερη θεμελιώδης αρχή
Καθώς κινούμαστε στο άγνωστο, η παραγωγή από την ανθρώπινη διάνοια μεγάλης ποικιλίας θεωρητικών και πρακτικών σχημάτων που αναφέρονται στην προοδευτικότητα είναι αναμενόμενη.
Τέτοια σχήματα όμως που δεν επεξεργάζονται και αναπτύσσουν τρόπους διαπραγμάτευσης, συνύπαρξης και συνεργασίας με ανάλογα σχήματα στο πλαίσιο διατυπωμένων αρχών, δεν συνεισφέρουν στην πρόοδο αλλά στην οπισθοδρόμηση.
Η διαπραγμάτευση για την διατύπωση συνταγματικών αρχών της προοδευτικότητας, η συνεργασία για την ανάπτυξη και εφαρμογή τους, μαζί με την προσπάθεια διεύρυνσης των σχημάτων που εντάσσονται σε μία τέτοια συνεργασία αποτελεί πρωταρχικό κριτήριο προοδευτικότητας. Η προοδευτικότητα δεν βλέπει παντού εχθρούς και απειλές αλλά εργάζεται διαρκώς για την διαμόρφωση των όρων που βοηθούν την διεύρυνση των συνεργασιών.

Τρίτη θεμελιώδης αρχή
Η προοδευτικότητα προσδιορίζεται ως, η έμπρακτη εκδήλωση αγάπης προς τον συνάνθρωπο και προς την ζωή γενικότερα, η έγνοια-συμπάθεια του κάθε ανθρώπου για την κατάσταση των άλλων ανθρώπων αλλά και για την κατάσταση των άλλων οργανισμών που κατοικούν τον πλανήτη. Η προοδευτικότητα δεν θα εκπροσωπηθεί ποτέ ικανοποιητικά μέσα από στρατηγικές μετρήσιμων μεγεθών, οικονομικούς όρους και σχεδιασμούς.
Η ισορροπία μεταξύ της ανθρώπινης ενσυναίσθησης και των κοινωνικών κανονισμών αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της προοδευτικότητας που εσαεί θα πάλλεται ανάμεσά τους, στην προσπάθεια να διαφυλάσσει την ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια των προσώπων μέσα σε ένα δίκαιο και ειρηνικό συλλογικό περιβάλλον.

Το Σύνταγμα της προοδευτικότητας

Εάν ξεκινούσαμε την συλλογική εργασία για την δημιουργία ενός Συντάγματος της προοδευτικότητας σε συνέχεια των θεμελιωδών αρχών της, είναι πολύ πιθανό ως αφετηρία να συμφωνούσαμε σε έννοιες όπως:
Προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας, ειρήνη, δημοκρατία, ισότητα, αυτοδιάθεση, δικαιοσύνη.

Ποιοί είναι οι σκοποί και ποιά τα μέσα της προοδευτικότητας;

Ο λόγος δεν μοιάζει να κυριαρχεί στην ζωή μας ούτε και στον τρόπο που διαμορφώνουμε τις κοινωνίες μας. Το πεδίο του λόγου περιορίζεται στις ανάγκες των κυρίαρχων κοινωνιών στο να διατηρούν την κυριαρχία τους. Οι κυρίαρχες κοινωνίες δεν ενδιαφέρονται για κανέναν άλλο λόγο πέρα από αυτόν που εξασφαλίζει τα συμφέροντά τους. Αυτό δεν είναι παράλογο.
Η ανάπτυξη ενός λόγου που θα λειτουργεί προς όφελος των καταπιεσμένων κοινωνιών είναι υπόθεση των ίδιων. Η ανάπτυξη ενός λόγου που να εκπροσωπεί τους καταπιεσμένους είναι το απαραίτητο εφόδιο για την ανάπτυξη συνεργασιών και για την υλοποίηση ενός κόσμου που θα ακυρώσει και θα ανατρέψει τον υφιστάμενο.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε πως η συνθηματολογία, τα κλισέ και οι κραυγές δεν κινούνται στο πεδίο του λόγου.
Η ανάπτυξη του λόγου είναι μία κοπιαστική προσπάθεια που συντελείται μέσα από τον διάλογο μεταξύ όσων έχουν λόγο να συστρατευθούν στις δυνάμεις τις προόδου. Δεν νοείται προοδευτικότητα που να φοβάται τον λόγο και τον διάλογο. Ο λόγος είναι το μέσον αλλά και σκοπός στην διαμόρφωση ενός καλύτερου κόσμου.

Η βία είναι το μέσον και ο σκοπός του κόσμου από τον οποίο θέλουμε να απαλλαγούμε. Η βία είναι ταυτόσημη με την επιβολή και την εξουσία. Η επαναστατική βία, καθώς εξουσιοδοτείται, παράγει επιβολή και εξουσία, κυρίαρχους και υποταγμένους, όπως και κάθε άλλη βία. Η προοδευτικότητα που εξωθείται στην βία πρέπει να αναγνωρίζει σε αυτήν μια τραγική παρένθεση την οποία το ταχύτερο οφείλει να υποτάξει στον λόγο. Δεν νοείται προοδευτικότητα που να αποζητά την βία. Η σοφία του αρχαίου τοτεμικού κανόνα που ορίζει ότι το δικαίωμα της βίας αποδίδεται σε όλους ή σε κανέναν πρέπει να βρίσκεται πάντα στην συνείδηση των προοδευτικών ανθρώπων.


Υπεροχή και κυριαρχία

Οι κοινωνίες των κυρίαρχων φέρουν ατόφιο το πολιτισμικό χαρακτηριστικό της φυλετικής υπεροχής απέναντι στις άλλες "φυλές"-κοινωνίες, πάνω στις οποίες κυριαρχούν. Αντιλαμβάνονται την κυριαρχία τους ως φυσική, το ίδιο και τα δεινά στα οποία υποβάλλουν τους υποταγμένους.

Οι κοινωνίες των κυρίαρχων καθώς δεν έχουν κανένα απολύτως φυλετικό χαρακτηριστικό που να δημιουργεί την συνεκτικότητά τους, βασίζονται κατά κύριο λόγο στην συνοχή που δημιουργεί η οικονομική επιτυχία, η οποία εξισώνεται με την ικανότητα του κάθε μέλους αυτής της κοινωνίας να υποτάσσει άλλους ανθρώπους με την εξουσία που δημιουργεί η κλοπή και η κατάχρηση του κοινού πλούτου.

Τα μέλη της κοινωνίας των κυρίαρχων επιδεικνύουν τον πλούτο που έχουν κλέψει και καταχραστεί από την ανθρωπότητα και την γη ως χαζά κορδωμένα παγώνια, και χαιρέκακα επιβεβαιώνουν την υπεροχή τους μέσα από τον πόνο των άλλων ακυρώνοντας έτσι, με την αναλγησία τους, τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τους.

Το μύθευμα της μίας και ενιαίας Κοινωνίας

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν κάποιοι, για να συγκεντρώνουν αμύθητα πλούτη και να διασκεδάζουν παίζοντας παιχνίδια εξουσίας και απληστίας, στριμώχνουν άλλους σε εργασιακές "αποθήκες" φτιάχνοντας στρατιές ανέργων και απόκληρων;

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν έχουμε ανάγει την αναλγησία σε κανονικότητα, όταν προσπερνάμε αδιάφορα όσους αποστερούνται ακόμα και τα στοιχειώδη από όσα οι διεθνείς συμφωνίες για τα δικαιώματα των ανθρώπων προβλέπουν;

Μπορούμε να μιλάμε για μία και ενιαία κοινωνία όταν υπάρχουν άνθρωποι που κοιτάζουν τους άλλους αφυψηλού, θεωρώντας τους κατώτερα όντα καταδικασμένα στο περιθώριο;

Οι κυρίαρχες κοινωνίες που επιβάλλουν την εξουσία τους με την βία των όπλων στις υποτελείς τους κοινωνίες, έχουν διαμορφώσει και επιβάλλει το μύθευμα πως τα έθνη-κράτη αποτελούνται από μία ενιαία κοινωνία στην οποία η ευημερία των κυρίαρχων επιφέρει, σε αναλογία, ευημερία και για τους υποτελείς.

Το μύθευμα της μίας και ενιαίας κοινωνίας καταρρίπτεται, τόσο εξετάζοντας διαλεκτικά την ιστορική αφετηρία και διαδρομή των σύνθετων, εμπόλεμων κοινωνιών μας, όσο και αναζητώντας το περιεχόμενο της έννοιας της κοινωνίας μέσα από την ανθρώπινη ηθική και ενσυνείδητη επιλογή. 

Ένας συλλογισμός που εξετάζει την αφετηρία και ιστορική διαδρομή των εθνών-κρατών καταδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα έθνη-κράτη αποτελούν την μετεξέλιξη των σύνθετων κοινωνιών-δίπολων, αποτελούμενων πάντα από κυρίαρχους και υπόδουλους και ευρισκόμενες πάντα σε αναγκαστικό πόλεμο, παρουσιάζεται στον σύνδεσμο "Πόλεμος και Καταναγκασμός".

Θα ήταν χρήσιμο όμως να αναζητήσουμε τον σύνθετο και εμπόλεμο χαρακτήρα των κοινωνιών μας αναζητώντας και επαναπροσδιορίζοντας το ίδιο το περιεχόμενο της έννοιας της κοινωνίας. Όπως είναι φυσικό, η έννοια της κοινωνίας κυριαρχείται σήμερα από το περιεχόμενο που της αποδίδει η κυρίαρχη ιδεολογία. Η ιδεολογία, δηλαδή, που διακηρύττει πως τα έθνη-κράτη αποτελούν εννιαίες κοινωνίες στις οποίες ο καθένας από την θέση του επιδιώκει το καλύτερο για όλους. 

Έτσι, οι ορισμοί περιστρέφονται γύρω από τα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά των σύγχρονων ή και παλαιότερων κοινωνιών και ειδικά από την εποχή που η δουλεία στρογγυλοκάθησε πάνω στον σβέρκο των ανθρώπων και έπειτα. Ακόμα όμως και από τα εύκολα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά, απουσιάζουν κάποια που είναι ιδιαίτερα κρίσιμα για την κατανόηση των κοινωνιών μας. Έτσι, αυτοί οι ορισμοί καταλήγουν να αποτελούν εξωραϊσμένες διατυπώσεις της κοινωνικής πραγματικότητας, καθώς πουθενά δεν θα διαβάσουμε κάτι σαν "κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων μέσα στο οποίο λίγοι έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τους πολλούς σαν κοπάδια τους, προκειμένου να τους απομυζούν για να ικανοποιούν το κάθε καπρίτσιο τους, καμμιά φορά ακόμα και οδηγώντας τους στον όλεθρο και τον αφανισμό". 
Ούτε θα συναντήσουμε κάποιον ορισμό όπως, "κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων στο οποίο οι πολλοί εξαναγκάζονται με την βία, ή καθοδηγούνται με κάθε είδους τεχνάσματα, να εγκαταλείπουν την ακεραιότητά τους και να μετατρέπονται σε υπηρέτες αφεντικών, τα οποία, σε αντάλλαγμα, τους υπόσχονται ευμάρεια και ασφάλεια". 
Ούτε και κάποιον ορισμό όπως, "οι σύγχρονες κοινωνίες δεν αποτελούν την μόνη και αυτονόητη κοινωνική πραγματικότητα για τους ανθρώπους, ούτε βέβαια και κάποια κορύφωση και ολοκλήρωση της κοινωνικής εξέλιξης, αλλά αντίθετα αποτελούν μία εκδοχή κοινωνικής οργάνωσης που κατάφερε να επιβληθεί βασιζόμενη αποκλειστικά στον πόλεμο και την επινόηση της δουλείας ως μέσου παραγωγής, γεγονός το οποίο τις κρατά, από την πρώτη στιγμή μέχρι σήμερα, εγκλωβισμένες στην ανάγκαιότητα της διαρκούς μεγέθυνσης και του πολέμου".

Ο κατάλογος με τις διατυπώσεις που δεν θα βρούμε εύκολα μπορεί να είναι αρκετά μεγάλος. Από την άλλη οι διατυπώσεις που θα συναντήσουμε με ευκολία, περιστρέφονται γύρω από οικονομικούς και πολιτικούς όρους και λίγο πολύ περιγράφονται σε ιστότοπους όπως αυτόν: https://en.wikipedia.org/wiki/Society.

Οι έννοιες μέσα στον χρόνο αλλάζουν και αυτό από μόνο του δεν είναι πρόβλημα. Είναι αναγκαίο όμως να αναζητούμε και να διατηρούμε ευλαβικά στην συλλογική μνήμη μας τις αφετηρίες ορισμένων ειδικά λέξεων που χρησιμοποιούμε και εμείς, αλλά και το κυρίαρχο κοινωνικό ιδεολόγημα του παρόντος, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να αξιολογούμε πότε προοδεύουμε και πότε οπισθοδρομούμε.

Ο ανθρώπινος πολιτισμός εκκινήθηκε από μία πολύ απλή συνειδητοποίηση:
μία ομάδα μπορεί να επιβληθεί σε ένα άτομο όσο ισχυρό και εάν αυτό είναι.
Όταν αυτή η γνώση έγινε επιλογή των ανθρώπων δημιούργησε
τις τοτεμικές κοινωνίες των ομότιμων.
Οι τοτεμικοί κανόνες που εξασφάλιζαν την υποχρέωση στην ισοτιμία και
την συνεργασία των μελών της ομάδας αποτελούν
την πρώτη διατύπωση ανθρώπινου πολιτισμού.
Ο τελευταίος, ίσως, απόηχος αυτού του αρχέγονου
εξισωτικού τοτεμικού πολιτισμού υπήρξαν τα πρωτοχριστιανικά κινήματα.
Ο πολιτισμός ξεκινά την διαδρομή του την στιγμή που κάποιοι άνθρωποι, δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς, έθεσαν τους πρώτους εξισωτικούς κανόνες. Τότε, αυτοί οι κανόνες περιστρέφονταν γύρω από την πραγματική ή συμβολική θυσία-φόνο ενός κυρίαρχου αρσενικού. Σε αυτή την αχανή χρονική περίοδο, κάθε θρησκευτική, καλλιτεχνική ή οργανωτική παράδοση αποτελούσε και εργαλείο διασφάλισης της ισότητας μέσα στην κοινότητα. Φτάνοντας ωστόσο στην περίοδο που χρονολογούνται τα Ομηρικά Έπη η τοτεμική εξισωτική παράδοση δέχεται τα τελευταία καταστροφικά χτυπήματα από τις πολεμικές δουλοκτητικές κοινωνίες και την πολεμική αρχηγία. Στο επίπεδο του πολιτισμού η ήττα του εξισωτισμού, επιβραβεύεται στο πρόσωπο του Οδυσσέα, ο οποίος, έχοντας ήδη διαπρεύσει ως πολεμικός αρχηγός, σκοτώνει τους μνηστήρες και επιβάλλεται ως ένας και μόνος σύζυγος, αλλά και κυρίαρχος, της γυναίκας. 

Τί σημαίνει για εμάς το γεγονός πως ο πολιτισμός, για δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, χτιζόταν έχοντας ως αφετηρία τον εξισωτισμό, τον πιο έγκυρο δηλαδή τρόπο για την ελαχιστοποίηση των αντιπαραθέσεων μέσα σε μία κοινότητα; Πώς ο πολτιτισμός του εξισωτισμού μέσα στις κοινότητες διευρύνθηκε πέρα από αυτές διαμορφώνοντας μεγάλα δίκτυα συνεργαζόμενων κοινοτήτων;
Υπάρχει μία κορυφαία στιγμή στην ανθρώπινη ιστορία που φανερώνεται από τα ευρήματα στις Κυκλάδες πριν από 5.000 χρόνια: ανοχύρωτοι οικισμοί, χωρίς κεντρική διοίκηση, με πιθανή κοινοκτημοσύνση στα κοπάδια και την αγροτική παραγωγή, ταυτόχρονα όμως, με ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις με κοινότητες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρυά, και με αριστουργηματική τέχνη και πολιτιστικές παραδόσεις.
Εμείς, σήμερα, θα χρειαζόμασταν χιλιάδες σελίδες κειμένων για να διατυπώσουμε νόμους και κανονισμούς που θα εξασφάλιζαν όσα για εκείνους τους ανθρώπους ήταν αδιαμφισβήτητα: η ακεραιότητα των ανθρώπων, η συνεργασία, η ισότητα. Χωρίς αμφιβολία και εκείνες οι κοινωνίες δεν θα μπορούσαν να είναι απαλλαγμένες από τις ανθρώπινες αντιφάσεις, ωστόσο, στην βίαιη διακοπή της εξέλιξής τους από την εισβολή των πολεμικών και δουλοκτητικών κοινωνιών μάλλον θα παραλογιζόμαστε αν διακρίνουμε κάποιου είδους πρόοδο.

Αποκρύπτουμε συστηματικά την γνώση που αφορά τις αφετηρίες του πολιτισμού και κάθε τί που αμφισβητεί το "αυτονόητο" των πολεμικών-δουλοκτητικών κοινωνιών. Πόσοι δάσκαλοι συστήνουν ως ανάγνωσμα το Τοτέμ και Ταμπού του Φρόυντ, ή την Μητριαρχία του Λεκατσά, ή Το Τέλειο Κράτος του Γεωργίου; Η κοινωνία και η πρόοδος αποδίδονται ξεδιάντροπα στην ίδια την Εξουσία κι εμείς ανόητα αποδεχόμαστε πως κάθε Παρθενώνας χτίζεται μόνο αφού η γη ποτιστεί με αίμα Μηλίων. Στο γνωστικό μας πεδίο η αφετηρία του πολιτισμού ταυτίζεται με την αφετηρία της Εξουσίας, την εγκαθίδρυση δηλαδή της δουλοκτησίας, του πολέμου και του καταναγκασμού, ως τρόπου ζωής. 
Παρόλα αυτά, πολλά από τα αξιοθαύμαστα δημιουργήματα των ανθρώπων που βλέπουμε γύρω μας, μαζί και όλα όσα χωρίς δεύτερη σκέψη τους αποδίδουμε ανθρωπιά και ανθρώπινο μεγαλείο, δεν σχετίζονται με τον αγώνα για κυριαρχία, επιβολή και καταστροφή, αλλά εξακολουθούν να είναι δημιουργήματα της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, και της αναζήτησης του ωραίου και του δίκαιου. Κάθε άνθρωπος στο πίσω μέρος της σκέψης του, ίσως στην ανάμνηση της μητρικής θαλπωρής -του αρχέγονου και ακατάλυτου ανθρώπινου δεσμού, φέρει την γνώση με την οποία μπορεί να διαχωρίζει το ανθρώπινο από το απάνθρωπο, και αυτή η ικανότητα, όσο και αν καταπιεστεί, επανέρχεται στο προσκήνιο ξανά και ξανά επιδρώντας στην διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας, του ανθρώπινου κόσμου και πολιτισμού. 

Η κοινωνία ξεκινά την διαδρομή της από την οικογένεια. Στην διευρυμένη οικογένεια, τις πρώτες κοινότητες των ανθρώπων, ο μέγιστος σεβασμός αποδίδονταν στην πιο ηλικιωμένη μητέρα. Όταν υπήρχε ανάγκη για αρσενική αρχηγία, πολεμική ή άλλη, αυτή ήταν πρόσκαιρη και ο άνδρας συχνά αναλώσιμος, ακόμα και κυριολεκτικά. Το πρόβλημα της εξουσίας κάθε άλλο παρά άγνωστο ήταν για αυτούς τους ανθρώπους, καθώς είχαν διαμορφώσει κανόνες για να προφυλάσσονται από την εδραίωση και μεγέθυνσή της. Η προσπάθεια προφύλαξης από την εξουσία οδήγησε στην ευλαβική τήρηση παραδόσεων που εξασφάλιζαν πως η εξουσία δεν θα υπερέβαινε το συμβολικό πεδίο, ενώ η συμβολική διάστασή της συντηρούνταν μέσα από την συνεχή τελετουργική κατάργησή της. 
Οι ανθρώπινες κοινωνίες, είχαν από την πρώτη στιγμή ως θεμέλιο, την ακεραιότητα των προσώπων και την φροντίδα προς τον συνάνθρωπο. Ανήγαγαν την ανθρώπινη συνείδηση και διάνοια στον παράγοντα που θα καθόριζε την ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων για τα επόμενα δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια και μέχρι την βίαιη εισαγωγή του πολέμου ως μέσου επιβίωσης. 

Ας έχουμε στην σκέψη μας την καταγραφή του Τζον Λονγκ από τα τέλη του 18ου αιώνα:
"Οι Ιρόκοι γελούν όταν τους μιλάς για υποταγή σε βασιλιάδες καθώς αδυνατούν να συνδυάσουν την ιδέα της υποταγής με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Κάθε πρόσωπο θεωρεί τον εαυτό του αυτοκυρίαρχο και, καθώς πιστεύει πως αντλεί την ελευθερία του από το Μεγάλο Πνεύμα και μόνο, δεν μπορεί να αποδεχτεί την αναγνώριση οποιασδήποτε άλλης δύναμης."
Με αυτήν την προσέγγιση θα ήταν λογικό να διαβάζουμε και το χριστιανικό, "όλοι ίσοι μπροστά στον θεό", για να κατανοήσουμε τα εξισωτικά τοτεμικά χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος που διατηρήθηκαν μέσα από τις παραδόσεις υπόδουλων κοινοτήτων, για χιλιάδες -ήδη τότε- χρόνια δουλείας και τα οποία, σε συνδυασμό με τα φιλοσοφικά ρεύματα της Ελληνιστικής περιόδου, το εξάπλωσαν σαν σπίθα σε ξερά χόρτα.

Σήμερα, διδασκόμαστε πως μία ανθρώπινη κοινωνία είναι σαν μία μηχανή, της οποίας τα μηχανικά μέρη είναι οι ανώτερες "τάξεις" και οι κρατικές δομές΄, ενώ τα αναλώσιμα είναι η εργασία των κατώτερων "τάξεων", αλλά και οι ίδιοι οι άνθρωποι που αποτελούν αυτές τις "τάξεις". Σε άλλες περιπτώσεις η ανθρώπινη κοινωνία παρομοιάζεται με ένα ον στο οποίο, όπως είναι αναμενόμενο, οι κυρίαρχες κοινωνίες αυτοπροσδιορίζονται ως ο εγκέφαλος, ενώ οι καταπιεζόμενες αναλαμβάνουν διάφορους ρόλους, άλλοτε απολαμβάνοντας κάποια προνόμια, όπως τα μάτια και τα αυτιά, και άλλοτε υπάρχοντας ως αναλώσιμα κύτταρα του δέρματος και της σάρκας. 
Αυτός διδασκόμαστε είναι ο μόνος τρόπος για να επιβιώνει μία κοινωνία, και δυστυχώς, εν μέρει έχουν δίκιο: αυτός είναι ο μόνος τρόπος μέσα από τον οποίο μπορεί να επιβιώνει μία πολεμική κυριαρχική κοινωνία που διατηρεί υποταγμένες άλλες κοινωνίες ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζεται αδιάκοπα άλλες πολεμικές κυριαρχικές κοινωνίες.

Σε κάθε περίπτωση, όλες αυτές οι προσεγγίσεις αναφέρονται στην κοινωνία ως μία μηχανή, ένα κέλυφος ή έναν σκελετό, μέσα ή πάνω στα οποία διαμορφώνονται, μεγεθύνονται ή σμικρύνονται ποσά από τα οποία αξιολογείται η προοπτική της κοινωνίας-μηχανής. 
Όπως είναι φυσικό, μία κοινωνία-μηχανή αποτελείται από ανθρώπους-μηχανές προορισμένους να αγωνίζονται ο καθένας χωριστά για την επιτυχία. Αυτή η επιτυχία αναγκαστικά επιτυγχάνεται σε βάρος κάποιων άλλων ανθρώπων, ακριβώς όπως και η επιτυχία κάθε έθνους-κράτους αναγκαστικά επιτυγχάνεται σε βάρος κάποιων άλλων εθνών-κρατών. 
Μπορούμε με λίγη μελέτη να συνειδητοποιήσουμε πως οι κυρίαρχες κοινωνίες συχνά έχουν υπερεθνικό χαρακτήρα και συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα και έξω από εθνικά σύνορα για να απομυζούν κατά τον πιο αποτελεσματικό κάθε φορά τρόπο τις εγκλωβισμένες σε σύνορα υπόδουλες κοινωνίες. Όποτε οι μεταξύ τους ανταγωνισμοί μεγεθύνονται εμπλέκονται σε αντιπαραθέσεις οι οποίες τις περισσότερες φορές επιβαρύνουν τις υπόδουλες κοινωνίες αφήνοντας τις ίδιες ανεπηρέαστες.

Μία χαρακτηριστική έκφραση της διδασκαλίας περί έθνους και ομοψυχίας όπου οι κυρίαρχοι εκμεταλλευτές και οι υπόδουλοι εκμεταλλευόμενοι καλούνται να συμπράξουν από κοινού προς όφελος της μίας και ενιαίας κοινωνίας. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος όσων αυτοπροσδιορίζονται ως "μεσαία τάξη" οι οποίοι, κάθε φορά που η αρπακτικότητα της κυρίαρχης κοινωνίας γίνεται ανεξέλεγκτη, απερίσκεπτα συντάσσονται μαζί της νομίζοντας ότι έτσι θα διασφαλίσσουν τα προνόμιά τους. Μέσα στα πολλά και ορισμένα χρήσιμα αιτήματα αυτής της κινητοποίησης απουσιάζει κάθε σκέψη για κλείσιμο της μισθολογικής ψαλίδας, απουσιάζει κάθε σκέψη για το περιεχόμενο και τον σκοπό της ζητούμενης αξιοκρατίας, ενώ προκρίνεται η συρρίκνωση του "δημόσιου" τομέα και όχι η μεταστροφή του από κρατικού-πελατειακού σε πραγματικού δημόσιου αγαθού και εργαλείου προόδου μέσα από τον κοινωνικό έλεγχο. Αυτά τα σημεία αρκούν για να φανερώσουν πως το ενδιαφέρον των διοργανωτών δεν βρίσκεται στην δικαιοσύνη για όλους αλλά στην συντήρηση του συστήματος που επέτρεπε μέχρι πρότινος σε μία σημαντική αριθμητικά ομάδα ανθρώπων να αυτοπροσδιορίζονται ως επιτυχημένοι μέσα σε έναν εκ φύσεως, όπως ισχυρίζονται, άγριο και ανταγωνιστικό κόσμο. http://news247.gr/eidiseis/politiki/o-arkas-epathe-lazopoylo-me-toys-paraiththeite.4729205.html

Στις κοινωνίες σε πόλεμο ο ανταγωνισμός και η ανάγκη για μεγέθυνση είναι ο πολιτισμικός πυρήνας που καθορίζει τις συμπεριφορές σε όλα τα επίπεδα. Στις κυρίαρχες και στις υπόδουλες κοινωνίες, στα έθνη-κράτη, στις κοινωνικές υποομάδες και στα ίδια τα πρόσωπα μεταξύ τους.
Σε αυτό το περιβάλλον, ένας άνθρωπος που επιλέγει να αφιερώνει χρόνο στις προσωπικές του σχέσεις ή στη σχέση με τα παιδιά του, ή του αρέσει να διαβάζει βιβλία, δίπλα σε έναν άνθρωπο που αξιοποιεί όλο τον διαθέσιμο χρόνο για την συγκέντρωση κεφαλαίων, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί σε υποδεέστερη θέση έτσι ώστε να θεωρείται αποτυχημένος, ενώ ο δεύτερος επιτυχημένος.
Αντίστοιχα ένας άνθρωπος που δεν είναι φιλοχρήματος ή η αξιοπρέπειά του δεν θα του επέτρεπε να δολοπλοκήσει και να κινηθεί υπόγεια, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί σε υποδεέστερη θέση σε σχέση με έναν φιλοχρήματο και δολοπλόκο. Όμοια όπως και άξιοι άνθρωποι που αποστρέφονται την εξουσία, καταλήγουν να εξουσιάζονται από ανάξιους ανθρώπους που την αποζητούν.

Εδώ τώρα φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα: είναι η κοινωνία ένα σύνολο μικροσκοπικών τμημάτων και ανταλλακτικών που συνθέτουν μια μοιραία-αυτοδιογκούμενη μηχανή; Ή, μήπως είναι ένα σύνολο κυττάρων από τα οποία, αναπόφευκτα, κάποια πρέπει να συνθλίβονται και κάποια να ευδοκιμούν σε μία αγωνιώδη προσπάθεια εξάπλωσης και κυριαρχίας; Είναι επιλογή κάποιων να επιλέγουν αυτούς τους προσδιορισμούς για τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Για κάθε προοδευτικό άνθρωπο όμως τέτοιοι προσδιορισμοί δεν μπορεί παρά να ακούγονται ως αδιανόητοι, ακόμα και αν οι πρακτικές που βλέπουμε γύρω μας, όπως διαμορφώνονται από τις κοινωνίες σε πόλεμο, τους επιβεβαιώνουν.

Είναι κρίσιμο να επιλέξουμε σθεναρά έναν ορισμό για την κοινωνία που να ανταποκρίνεται στο ανθρώπινο μέτρο και πάνω σε αυτόν να χτίζουμε τις προοπτικές μας. Με μια τέτοια αφετηρία, μπορούμε να πούμε πως κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων που αλληλεπιδρά μέσα από το αμοιβαίο νοιάξιμο, τις αμοιβαίες φροντίδες και το αμοιβαίο ενδιαφέρον για την διατήρηση της ακεραιότητας του καθενός μέσα σε αυτό το σύνολο, αλλά και για την διατήρηση της ακεραιότητας του ίδιου του συνόλου.
Είναι κρίσιμο να επιλέξουμε πως δεν αποτελεί εκδοχή μίας ενιαίας κοινωνίας ανθρώπων, η συνύπαρξη της τεχνολογικής επιτάχυνσης από την μία, και της εξαθλίωσης και της εργασιακής ομηρίας από την άλλη. Το σημαντικό όμως σε αυτές εδώ τις σκέψεις δεν είναι μόνο να αισθανθούμε τι σημαίνει "ανθρώπινα κοπάδια παραδομένα στις ορέξεις κυρίαρχων κοινωνιών που επιβάλλονται στα κοπάδια τους, καμμιά φορά και μεταξύ τους, με την πολεμική βία". Σε αυτές τις σκέψεις προτείνεται η άποψη πως σε μία ενιαία κοινωνία η πρώτη μέριμνα κάθε ανθρώπου που επιτυγχάνει ένα μικρό ή μεγάλο επίτευγμα είναι το μοίρασμα του επιτεύγματος αυτού με τους άλλους ανθρώπους, κάθε άλλο δηλαδή από την αξιοποίησή του ως μέσου επιβολής πάνω στους άλλους.

Αναγνωρίζοντας έναν τέτοιο ορισμό ως τον ορθότερο για την ανθρώπινη κοινωνία, καταλαβαίνουμε πως οι κοινωνίες σε πόλεμο μέσα στις οποίες ζούμε, στην πραγματικότητα δεν συνθέτουν ένα ανθρώπινο κοινωνικό περιβάλλον, αλλά ίσα-ίσα με μένος προσπαθούν να καταργήσουν κάθε προσπάθεια δημιουργίας ανθρώπινων κοινωνιών, αλλά και να καταργήσουν τα ίδια τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της ανθρώπινης υπόστασης, αυτά της ενσυναίσθησης και της προσφοράς.

Οι κοινωνίες σε πόλεμο όσο και αν προπαγανδίζουν το μύθευμα της μίας και ενιαίας κοινωνίας τόσο εργάζονται, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε από κεκτημένη ταχύτητα, προκειμένου να δημιουργούν συνθήκες κατακερματισμού των ανθρώπινων συνόλων, καθοδηγώντας ανθρώπους και σύνολα στην απανθρωπιά και την αγριότητα.



Γελοιογραφία του Γεωργοπάλη, 2017

Η δημοκρατία αξιολογείται καταρχήν από την ικανότητά της να περιορίζει της ανισότητες, καθώς, η επιθυμία των ανθρώπων και των κοινωνικών συνόλων να περιορίζουν τις ανισότητες είναι η μήτρα που την γέννησε. Όσο μία Δημοκρατία απεμπολεί την ικανότητα να περιορίζει τις ανισότητες τόσο απομακρύνεται από την έννοια της δημοκρατίας, ακυρώνοντας κάποια στιγμή ολότελα τον τίτλο της. 


Ελληνική Νομαρχία / Ανωνύμου του Έλληνος





"... Ο Ε. Παπανούτσος γράφει σχετικά: «Είναι μια ανθρώπινη και ελληνική συνάμα φωνή. Το γεγονός ότι και σήμερα δεν μπορούμε να την καταλάβουμε και να την εκτιμήσουμε εντελώς, δεν είναι σε βάρος της, αλλά σε βάρος μας. Αν ανασταινόταν από τον τάφο, πολύ θα πικραινόταν ο Ανώνυμος εκείνος Έλλην, που θα έβλεπε ότι κάμποσες σελίδες του διατηρούν ζέουσα ακόμη την επικαιρότητά τους.» ..."

του Νίκου Μπελογιάννη
Μεγάλο σταθμό στο ξετύλιγμα της νεοελληνικής σκέψης και λογοτεχνίας αλλά και της εθνικοαπελευθερωτικής επαναστατικής οργάνωσης αποτελεί η «Ελληνική Νομαρχία». Γράφτηκε γύρω στα 1806 και τυπώθηκε τον ίδιο χρόνο πιθανόν στη Μπολόνια της Ιταλίας. Ο συγγραφέας του, για λόγους συνωμοτικούς, θέλησε να μείνει άγνωστος και γι’ αυτό παρουσιάζεται σαν «Ανώνυμος Ελλην». (Επίσης και ο τίτλος του δόθηκε για λόγους συνωμοτικούς). Και ίσαμε σήμερα δεν αποκαλύφθηκε ποιος πραγματικά είναι. Αλλοι λένε τον Κωλέτη, άλλοι κάποιον έμπορο του εξωτερικού, το Γιαννιώτη Σπύρο Σπάχο, ο Βέης λέει το Χριστόφορο Περραιβό, άλλοι τον Κορίνθιο γιατροφιλόσοφο Γεώργιο Καλαρά και τέλος, ο Βαλέτας που το 1949 βγάζει το συμπέρασμα ότι συγγραφέας είναι ο Ηπειρώτης γιατροφιλόσοφος Ιωάννης Πασχάλης. Δονάς. Είναι όμως και πολύ πιθανό το βιβλίο – αφιερωμένο στο Ρήγα – να γράφτηκε κολλεχτιβιστικά, από ολόκληρη συντροφιά επαναστάτες και φίλους του Θεσσαλού εθνομάρτυρα που είχαν καταφύγει στο Λιβόρνο της Ιταλίας – σοβαρό επαναστατικό κέντρο της εποχής εκείνης. ..."


Είλωτες, γενίτσαροι και μανδαρίνοι

1. Οι σύνθετες κοινωνίες

Οι είλωτες δεν αποτελούσαν μία τάξη της κοινωνίας των Σπαρτιατών. Αποτελούσαν μία αυτόνομη κοινωνία υποδουλεμένη από την κοινωνία των Σπαρτιατών με την δύναμη των όπλων. Το κοινωνικό δίπτυχο είλωτες-Σπαρτιάτες, κυρίαρχοι-υπόδουλοι δεν συνθέτει μία ταξική κοινωνία, αλλά μία σύνθετη κοινωνία αποτελούμενη από την κοινωνία των κυρίαρχων και την κοινωνία των υπόδουλων.

Οι είλωτες εκτός από ανθρώπινα παραγωγικά κοπάδια, κουβαλούσαν προμήθειες και πολεμοφόδια στις πολεμικές εκστρατείες, ενίοτε διέπρεπαν και σε μάχες. Οι γενίτσαροι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, παιδιά υπόδουλων, είχαν την δυνατότητα να ανέλθουν σε ανώτατα στρατιωτικά και διοικητικά αξιώματα. Οι μανδαρίνοι προερχόμενοι από τα πέρατα των αχανών δυναστειών της Κίνας επεδίωκαν την ανέλιξή τους στα ανώτερα αυτοκρατορικά κλιμάκια της κεντρικής εξουσίας. Αυτό όμως δεν αναιρεί την πραγματικότητα πως οι είλωτες ήταν μέλη υπόδουλων κοινωνιών, το ίδιο και οι γενίτσαροι και οι μανδαρίνοι, ακόμα και αν στο παρελθόν οι ίδιοι αποτελούσαν μέλη κυρίαρχων κοινωνιών που ακολούθως υποδουλώθηκαν με την βία των όπλων από νέες ισχυρότερες κοινωνίες.

Μέσα στα χιλιάδες χρόνια που άνθρωποι χρησιμοποιούν άλλους ανθρώπους ως παραγωγικά κοπάδια, έχουν δημιουργηθεί πάμπολλα σχήματα που περιπλέκουν και αποκρύπτουν την πραγματικότητα των κοινωνιών μας χωρίς όμως και να την μεταβάλλουν. Οι κοινωνίες μας παραμένουν σύνθετες και κάθε μία από αυτές τις σύνθετες κοινωνίες αποτελείται από μία κυρίαρχη κοινωνία και μία ή περισσότερες υπόδουλες.

2. Η φυσιολογικότητα μιας εγκληματικής πραγματικότητας

Η πρώτη και κύρια δουλειά κάθε κυρίαρχης κοινωνίας είναι, από την μία, να παρουσιάζει την κυριαρχία της ως το πιο φυσιολογικό, αυτονόητο και αναγκαίο πράγμα, και, από την άλλη, να αποκρύπτει ολότελα τον σύνθετο χαρακτήρα των σύγχρονων κοινωνιών. Το γεγονός πως οι κυρίαρχες και οι υπόδουλες κοινωνίες δεν προέρχονται πλέον από συγκεκριμένες φυλές επιτρέπει την ανάπτυξη της ψευδαίσθησης, ή την υπονόηση, της φυλετικής ομοιογένειας των σύγχρονων εθνών-κρατών. Όροι όπως τάξεις, ταξικότητα, ταξική αντιπαράθεση, αν και ήπιοι -μαζί και άστοχοι καθώς υπονοούν και διδάσκουν την εικόνα μιας ενιαίας κοινωνίας με εσωτερικές αντιθέσεις, αποτελούν κόκκινο πανί για τις κυρίαρχες διδασκαλίες που περιορίζουν τον λόγο τους στο "κοινό καλό", και στο "καλό της κοινωνίας". Κάθε λόγος που δεν περιορίζεται σε αυτό το πλαίσιο του "κοινού καλού" καταδικάζεται ως διχαστικός και προδοτικός.

Στην απόκρυψη του βίαιου χαρακτήρα των σύνθετων εμπόλεμων κοινωνιών μας, πέρα από την διδασκαλία περί έθνους, καθοριστική επίδραση έχει και η διδασκαλία περί δημοκρατίας. Η περί δημοκρατίας απάτη συνοψίζεται στην κραυγαλέα υπόθεση του Βατοπεδίου[1] στην οποία εμπλέκεται το σύνολο των εξουσιών του "δημοκρατικού" κράτους.

Ούτε η ψευδαίσθηση της φυλής-έθνους, ούτε η ψευδαίσθηση της δημοκρατίας μπορούν όμως να ξεπεράσουν σε αποτελεσματικότητα την διδασκαλία πως κάθε άνθρωπος ζει βάσει της αξίας του, ώστε ένας άξιος άνθρωπος ευημερεί, ενώ ένας ανάξιος δυστυχεί. Έτσι, κάθε άνθρωπος στην προσπάθεια του να ευημερήσει, καθοδηγείται να αποδείξει πως αξίζει την ευημερία που διεκδικεί, πάντα με τα κριτήρια που ορίζει το κυρίαρχο σύστημα τόσο για την αξία, όσο και για την ευημερία.

3. Έθνος, δημοκρατία, προσωπική επιτυχία

Αυτές οι διδασκαλίες, είναι τόσο πετυχημένες ώστε, παρόλο που οι ανισότητες σήμερα θα ξεπερνούσαν ακόμα και την πιο οργιώδη φαντασία του πλέον αδίστακτου σατράπη, οι πόλεμοι των κυρίαρχων διεξάγονται από τους ίδιους τους "είλωτες" χωρίς την συμμετοχή των αφεντικών τους, και οι υποταγή των "ειλώτων" επιτυγχάνεται, όταν δεν επαρκούν οι διδασκαλίες, από κρατικούς στρατιωτικούς σχηματισμούς αποτελούμενους από τα ίδια τα παιδιά των υπόδουλων.
Το τρίπτυχο, έθνος, δημοκρατία και ατομική επιτυχία, φαίνεται να διαμορφώνει ένα ιδανικό υπόβαθρο για την διαιώνιση του βίαιου κόσμου που θέλουν να συντηρούν οι κυρίαρχες κοινωνίες.

Στον αντίποδα αυτών των διδασκαλιών, δεν έχει διαμορφωθεί ένας ισχυρός αντίλογος ο οποίος να διαμορφώνει ένα ανήκειν πέρα από την ψευδαίσθηση του έθνους, κανόνες ισοτιμίας και δικαιοσύνης πέρα από την υποκρισία της χρηματιστικής "δημοκρατίας", και μία αντίληψη για την ευτυχία ως συλλογικό επίτευγμα που να στέκεται στον αντίποδα της κανιβαλικής "ευμάρειας" που θρέφεται από τον ανταγωνισμό και την ατομική "επιτυχία".

Η μαρξιστική θεωρία περιγράφει με επάρκεια τους οικονομικούς όρους με τους οποίους οι κυρίαρχοι διαχειρίζονται, από την βιομηχανική επανάσταση ως σήμερα, την κυριαρχία τους πάνω στις υπόδουλες κοινωνίες, φανερώνοντας με κάθε ευκρίνεια τους μηχανισμούς και τα τεχνάσματά τους. Ταυτόχρονα όμως, η μαρξιστική θεωρία αρνείται κατηγορηματικά την συμπρωταγωνιστική επίδραση των πολιτισμικών και συμπεριφορικών φαινομένων στην διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας, θεωρώντας πως τόσο τα πολιτισμικά όσο και τα συμπεριφορικά φαινόμενα προκύπτουν με μονόδρομο τρόπο από τους εκάστοτε υφιστάμενους οικονομικούς όρους.[2]

4. Η ιδεολογική ακινητοποίηση της προοδευτικότητας

Αυτή η θεώρηση, σύμφωνα με την οποία η αλλαγή των οικονομικών όρων θα λύσει τα κοινωνικά και ανθρώπινα προβλήματα, δεσμεύει και ακινητοποιεί τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να ενεργούν για την διαμόρφωση καινοτόμων κοινωνικών πρακτικών στο παρόν, ώστε να θέτουν τις βάσεις για την ανατροπή των κοινωνικών δεδομένων στο κοντινό ή μακρινό μέλλον.

Δυστυχώς σε κανένα επαναστατικό εγχειρίδιο δεν περιγράφονται τρόποι διαμόρφωσης στο παρόν ενός ανήκειν με όρους κοινωνικής ισοτιμίας και δικαιοσύνης και με στόχο την ευτυχία ως συλλογικό επίτευγμα. Άν όμως αυτό δεν αλλάξει δεν μπορούμε να περιμένουμε κάποια ουσιαστική μεταστροφή της πραγματικότητας η οποία να προέρχεται από συνειδητές ανθρώπινες επιλογές. Με τα σημερινά δεδομένα αν υπάρξει κάποια ανατροπή θα είναι αποτέλεσμα της κατάρρευσης του υφιστάμενου συστήματος, με άγνωστες συνέπειες και πέρα από τον έλεγχο οποιασδήποτε προοδευτικότητας. Ακόμα όμως και μία τέτοια κατάρρευση δεν μοιάζει πιθανό να καταργήσει τις κυρίαρχες κοινωνίες παρά, όπως γίνεται ξανά και ξανά, θα επιβαρύνει με περισσότερα δεινά τις υπόδουλες κοινωνίες.

5. Διεκδικήσεις, κραυγές και εκτόνωση

Οι κοινωνικοί αγώνες δεν θα έμοιαζε λογικό να περιορίζονται σε ένα μέσο και έναν τρόπο. Όσο σημαντική είναι η περιφρούρηση μιας απεργίας ή η φυσική παρουσία στον δημόσιο χώρο, ακόμα πιο σημαντική είναι η ανάπτυξη του λόγου και του προβληματισμού σε πρώτο επίπεδο μεταξύ των ανθρώπων. Η παρουσία σε δημόσιο χώρο 1.000 διαδηλωτών μπορεί σε μία περίσταση να είναι απαραίτητη, ενώ, σε μία άλλη περίσταση, η κατά πρόσωπο συνομιλία των ίδιων ανθρώπων με 3.000 ή 4.000 χιλιάδες ανθρώπους να αφήσει πολύ πιο σημαντικό αποτύπωμα στην κοινωνία.

Θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουμε πως, συχνά ο χαρακτήρας των κοινωνικών διεκδικήσεων αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει την εξουσία των κυρίαρχων αντί να την αναιρεί, ενώ τις περισσότερες φορές στρέφει την μία ομάδα υπόδουλων ενάντια στην άλλη. Επιπλέον, οι κραυγές και τα συνθήματα δεν διαμορφώνουν καλόπιστο ακροατήριο, ενώ η βία, πέρα από το γεγονός πως κατά κύριο λόγο εξαντλείται στην εκτόνωση, αποτελεί το ιδανικό πεδίο όπου διαπρέπουν οι μισθοφορικοί στρατιωτικοί σχηματισμοί των κυρίαρχων φορώντας τον μανδύα της κρατικής νομιμότητας.

6. Τα παραδείγματα της προοδευτικότητας

Από τον Σωκράτη που συνομιλούσε στον δρόμο με αγνώστους, τους επικούρειους, τους στωικούς και τους κυνικούς, μέχρι την λαϊκή μετεξέλιξή τους, το χριστιανικό κίνημα που κατέκλυσε την Μεσόγειο, και πολύ αργότερα, την κομμούνα του Παρισιού και τα επαναστατικά κινήματα του 19ου και του 20ου αιώνα, μπορεί κανείς να αξιοποιήσει πάμπολλα παραδείγματα προκειμένου να αντλήσει γνώση και εμπειρία.
Αξίζει να σταθούμε στο πιο υποτιμημένο από όλα, στο χριστιανικό κίνημα που κλόνισε ένα πάνοπλο κυριαρχικό σύστημα ακυρώνοντας την πολιτισμική κυριαρχία του και δημιουργώντας έναν πανίσχυρο πολιτισμό ο οποίος νικήθηκε μετά από πολλούς αιώνες μόνο με την αφομοίωσή και διαστρέβλωσή του από τους αντιπάλους του. Δεν υπάρχει λόγος να σταθούμε τόσο στο δεισιδαιμονικό του περίβλημα, προϊόν ωστόσο σε μεγάλο βαθμό των εξισωτικών-τοτεμικών παραδόσεων των υπόδουλων κοινωνιών, όσο στις μεθόδους που χρησιμοποίησε ώστε να αναδειχθεί σε πολιτισμικό κυρίαρχο της Μεσογείου.

Υπόδουλοι άνθρωποι λοιπόν, των οποίων η ζωή υπήρξε αναλώσιμη στα χέρια των κυρίαρχων και μπορούσε να απωλεσθεί όχι μόνο αν εξεγείρονταν αλλά ακόμα και χωρίς λόγο, έφτιαξαν έναν παράλληλο μυστικό κόσμο κάτω από την μύτη των αφεντικών τους. Σε αυτόν τον κόσμο δεν υπήρχαν αφεντικά, ούτε ιδιοκτησία, και όλοι μεταξύ τους ήταν ίσοι και αποκαλούνταν αδελφοί και αδελφές. Ο χριστιανισμός άρχισε να παίρνει σχήμα στην πιο ταραγμένη κοινωνικά περιοχή της Μεσογείου, στην υπό κατάρρευση εβραϊκή επαρχία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, και συγκέραζε τις από αιώνων διδασκαλίες των ελληνικών σχολών με τις τοτεμικές παραδόσεις και τα εξισωτικά συστήματα των κατά τόπους υπόδουλων.

7. Η ακαταμάχητη ανθρώπινη δύναμη του σχετίζεσθαι ισότιμα

Αν και οι πρώτοι χριστιανοί, ίσως εξαιτίας της λαϊκότητάς τους, δεν άφησαν επαρκή ιστορικά στοιχεία, τα μυθολογικά στοιχεία που καταγράφηκαν από μεταγενέστερους φανερώνουν τον κοινωνικό πυρήνα των πεποιθήσεων και επιδιώξεών τους  Οι χριστιανοί, το κοινωνικό κίνημα των μη-λόγιων συνεχιστών των επικούρειων, των στωικών και των κυνικών, απέρριπταν συνειδητά και επίμονα τα πολιτισμικά πρότυπα που δίδασκαν οι κυρίαρχες κοινωνίες. Διεκδίκησαν το λιγότερο και όχι το περισσότερο, το κοινό και όχι το ατομικό. Οι χριστιανοί διαμόρφωσαν κοινότητες βασισμένες στην πρότασή τους για την ποιότητα του σχετίζεσθαι και αδιαφόρησαν ολότελα για το μερίδιο που τους αναλογούσε από την ευμάρεια των αφεντικών τους.

Από την εμπειρία που μπορούμε να αποκομίσουμε από τους πρώτους χριστιανούς μπορούμε να σημειώσουμε τα εξής:
- Η εφαρμογή της ισοτιμίας στην πράξη αποτελεί θεμελιώδη και κρίσιμο όρο για την ανάπτυξη τόσο ανθρώπινων σχέσεων όσο και κοινωνικών κινημάτων.
- Η ανάπτυξη της ποιότητας των ανθρώπινων σχέσεων μπορεί να αποτελεί σημαντικότερο δέλεαρ από την απόκτηση υλικών αγαθών.
- Οι άνθρωποι μπορούν να συνασπίζονται αποτελεσματικά αποζητώντας ένα "λιγότερο" που όμως το μοιράζονται όλοι εξίσου.
- Ένας δελεαστικός τρόπος διαβίωσης που ακυρώνει τα πρότυπα των κυρίαρχων μπορεί να εξαπλώνεται και να εφαρμόζεται ακόμα και μέσα στο σύστημα των κυρίαρχων.
- Η εξεγερμένη Ιουδαία ισοπεδώθηκε από τις ρωμαϊκές λεγεώνες και εξανδραποδήθηκε, αλλά η υπόγεια -κυριολεκτικά και μεταφορικά- οργάνωση των χριστιανών εξαπλώθηκε σε όλη την Μεσόγειο σαν σπίθα στα ξερά χόρτα, χωρίς να μπορεί να αντιδράσει ούτε η Ρωμαϊκή ούτε η Ιουδαϊκή, ούτε και καμμία άλλη κυρίαρχη κοινωνία.

8. Κάποια από τα "παθήματα" των έως σήμερα κινημάτων

α. Η διεκδίκηση του πρότυπου του κόσμου των κυρίαρχων.
β. Η επιδίωξη της μεγέθυνσης, η οποία αν και είναι θεμελιώδης για τον ανταγωνιστικό κόσμο των κυρίαρχων, είναι απαγορευτικά δεσμευτική και ασήκωτο φορτίο για έναν εξισωτικό πολιτισμό.
γ. Η αποδοχή ανισοτήτων.
δ. Η ανάδειξη εξουσίας.
ε. Η χρήση βίας, η οποία ακόμα και στην περίπτωση που οι περιστάσεις την καθιστούν αναγκαία, εξορισμού απέχει από τους στόχους και τα μέσα της προοδευτικότητας, όπως και εξορισμού παράγει ανισότητες και εξουσίες.
ζ. Η διαμόρφωση ιδεολογικών δογμάτων ανταγωνιζόμενων για την κυριαρχία.

9. Εμείς οι είλωτες, οι γενίτσαροι και οι μανδαρίνοι

Σήμερα, ο καθένας μας και κάθε στιγμή προδίδει την αξιοπρέπειά του ως μέλους της υπόδουλης κοινωνίας στην οποία ανήκει, φέροντας με ανόητη υπερηφάνεια τον τίτλο του είλωτα, του γενίτσαρου ή του μανδαρίνου. Μοιάζει πως μόνο μία μεγάλη συνειδητή πολιτισμική κινητοποίηση θα μπορούσε να μας επαναφέρει στην κατεύθυνση της ακεραιότητας των προσώπων και του εξισωτισμού στις κοινωνίες. Μία τέτοια πολιτισμική κινητοποίηση όμως προϋποθέτει την γενναία χρήση του λόγου και όλων των πτυχών της ανθρώπινης διάνοιας, πράγμα για το οποίο οι συνήθεις συμπεριφορικές πρακτικές κάθε άλλο παρά συνεισφέρουν, αλλά και οι νοητικές μας ικανότητες δεν είναι δεδομένο πως είναι ικανές να ανταποκριθούν.

10. Τώρα, ένα κίνημα ίσων

Στον αντίποδα αυτού του αδιέξοδου βρίσκεται η δυνατότητα διαμόρφωσης ενός κινήματος που θα τοποθετεί τους στόχους του στο παρόν αποφεύγοντας τον εγκλωβισμό σε στρατηγικούς σχεδιασμούς που υποτίθεται πως θα φέρουν πρόοδο σε μελλοντικό χρόνο.
Η ζωή, η δικαιοσύνη και η αξιοπρέπεια, η γνώση και η δημιουργικότητα, βρίσκονται εξορισμού στο επίκεντρο μιας τέτοιας σύμπραξης.
Οι πρωτογενείς ανθρώπινες σχέσεις είναι οι μόνες που μπορούν να αναπτύσσουν τα χαρακτηριστικά της αδελφότητας σε τοπικό επίπεδο, ενώ αντίστοιχα, οι σύγχρονες τεχνολογίες μπορούν να σμικρύνουν την παγκόσμια κοινωνία στο μέγεθος μιας μικρής κοινότητας.

[Το παρόν γράφτηκε ως συνέχεια του κειμένου Ιδιώτευση και διεκδίκηση.]

[1] http://news247.gr/eidiseis/gnomes/vangelis-delipetros/vatopedi-megales-mpiznes-kontes-mnhmes.4587724.html
"... Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: οι ευθύνες των πολιτικών προσώπων για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου έχουν παραγραφτεί προ πολλού. Αυτό το (σημαντικότερο) σκέλος της υπόθεσης που θα έπρεπε να διερευνηθεί μέχρι τέλους και σε βάθος, έκλεισε τον Μάιο του 2009 με το εσπευσμένο κλείσιμο της Βουλής από την κυβέρνηση Καραμανλή.
Έτσι με το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών παραπέμθηκαν σε δίκη μόνο τα μη πολιτικά πρόσωπα, ο ηγούμενος-μάνατζερ Εφραίμ, ο μοναχός-ταμίας Αρσένιος και υπηρεσιακοί παράγοντες, στελέχη του δημοσίου που ενεπλάκησαν στην υπόθεση των παράνομων ανταλλαγών Και αυτά τα 14 πρόσωπα αθωώθηκαν καθώς, πρακτικά, κρίθηκε ότι δεν είχαν δόλο.
Η Δικαιοσύνη δηλαδή, που υποτίθεται, ως γνωστόν, ότι είναι τυφλή αλλά παρά ταύτα επιδίδεται, πολύ συχνά σε ακροβατισμούς, έκρινε ότι οι ιερομόναχοι δεν ενεργούσαν σαν κοινοί απατεώνες αλλά πίστευαν ότι όντως η λίμνη Βιστωνίτιδα και οι παραλίμνιες εκτάσεις ανήκαν στη Μονή, έστω κι αν ποτέ δεν έδειξαν σε οποιονδήποτε τα πρωτότυπα των χρυσόβουλων που επικαλούνταν. ..."

Σε ένα άλλο παράδειγμα έρευνας σκανδάλου και κρατικής λειτουργίας, μία σκιώδης αντιπαράθεση:

[2] Η έννοια της ανάγκης για τους ανθρώπους κινείται -στο μεγαλύτερο, ίσως, μέρος της- στο πεδίο του πολιτισμού και της ηθικής. Οι ανθρώπινες ανάγκες δεν περιορίζονται στην εξασφάλιση της επιβίωσης και της αναπαραγωγής, αλλά αναπτύσσονται ή περιορίζονται με βάση επιλογές της προσωπικής και συλλογικής διάνοιας. Είναι βέβαιο ότι στις σύνθετες κοινωνίες των κυρίαρχων και των υπόδουλων, εδώ και χιλιάδες χρόνια, ο πολιτισμός και οι συμπεριφορές αναπτύσσονται εξαρτώμενες και καθοδηγούμενες από τις συνθήκες που επιβάλλει η συγκεκριμένη κοινωνική οργάνωση, μέσα από τις διαφορετικές κατά τόπους και χρόνους εκφάνσεις της. Είναι εξίσου βέβαιο όμως, πως, όπως η πρώτη υποδούλωση ανθρώπων από ανθρώπους δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας πρωτογενούς ανάγκης αλλά αποτέλεσμα επιλογής που έκαναν άνθρωποι στο πεδίο του πολιτισμού και της ηθικής, το ίδιο ισχύει και για τον δικό μας κόσμο των ακραίων ανισοτήτων.

Το Κράτος ως μηχανισμός εξαπάτησης / του Βαγγέλη Δεληπέτρου


Ιδιώτευση και διεκδίκηση


Στην Αθήνα της κλασσικής αρχαιότητας, όπου πάλευε ο νεοσύστατος πολιτισμός της δουλοκτησίας με τον αρχέγονο πολιτισμό του εξισωτισμού, η αναφορά στην ιδιώτευση είχε περιεχόμενο προσβλητικό. Στις λατινικές γλώσσες διατηρείται αυτό το υβριστικό περιεχόμενο της λέξης [idiot], όχι όμως και στα ελληνικά όπου η λέξη εκφράζει πλέον το ατομικό-προσωπικό.

Η αρχαία χρήση της λέξης φανερώνει τόσο το μέγεθος της πάλης που συντελούνταν τότε μεταξύ του πατρογονικού και του νεοσύστατου πολιτισμού, όσο και το γεγονός πως αυτή η αντιπαλότητα ήταν συνειδητή και αναγόταν στο πεδίο του λόγου. Ο πολιτισμός της δουλοκτησίας εισήγαγε την, πρωτόγνωρη μέχρι εκείνη την στιγμή, προσωπική αυτονομία του δουλοκτήτη, ο οποίος πλέον για την επιβίωσή του δεν εξαρτόνταν από το ασφαλές συλλογικό περιβάλλον που προσέφερε η οικογένεια-φυλή.
Όσο όμως και αν -στην αρχαία Αθήνα- η παράδοση της συλλογικότητας και η δύναμη του δεσμού της οικογένειας-φυλής εξακολουθούσαν να διατηρούν την ισχύ τους ως βασικά στοιχεία του κοινωνικού δεσμού, τα θεμέλια για την διάρρηξη αυτού του δεσμού είχαν ήδη τεθεί. Η προσωπική αυτάρκεια του εκάστοτε δουλοκτήτη, που εξασφαλιζόταν από την παραγωγική χρήση των ανθρώπινων κοπαδιών του, διαμόρφωνε πλέον το πλαίσιο για την ανάπτυξη ενός πολιτισμού ο οποίος επιβιώνει και εξελίσσεται μέχρι σήμερα.
Μέσα σε αυτήν την μεγάλη -για την δική μας αντίληψη- διαδρομή, η έννοια του συνυπάρχειν έχει δεχτεί βαθειές τροποποιήσεις, παρασέρνοντας μαζί και έννοιες όπως συλλογικότητα, ακεραιότητα, κοινωνικός δεσμός, κ.ο.κ. Η συνεργασία που χτίζεται μέσα σε ένα περιβάλλον ισότιμων και ακέραιων ανθρώπων έχει πλέον ακυρωθεί για να αντικατασταθεί από ένα ιεραρχικό πλέγμα μεταβίβασης εντολών. Σήμερα κάθε ενέργεια που αποσκοπεί στην εξασφάλιση είτε στοιχειωδών αναγκών, είτε πολυτελών απολαύσεων, υφίσταται κατά κύριο λόγο ως μία εντολή που δίνεται από κάποιον που έχει την οικονομική δυνατότητα να την δώσει, και όχι ως μία πράξη συνεργασίας, υποστήριξης, κατανόησης, προσφοράς, ανταλλαγής.
Η αυτονομία που προσφέρει η ατομική-ιδιωτική αυτάρκεια φαντάζει στην δική μας αντίληψη ως μέγιστο αγαθό και ως αυτονόητη προτεραιότητα στις επιδιώξεις κάθε ανθρώπου. Στην πραγματικότητα αυτές οι αυτονόητες για εμάς αξίες της ιδιώτευσης επιβεβαιώνουν και επισφραγίζουν την κατάργηση του ανθρώπινου κοινωνικού δεσμού και την αντικατάστασή του από ιεραρχικούς χρηματιστικούς μηχανισμούς μεταφοράς εντολών.

Μέσα σε ένα τέτοιο κοινωνικό πλαίσιο το οποίο επί αιώνες χτίζεται έχοντας ως θεμέλιο την βία και την επιβολή, οι λέξεις συνεργασία, υποστήριξη, κατανόηση, προσφορά, ανταλλαγή, δεν έχουν απτό περιεχόμενο αλλά ακούγονται περισσότερο ως ωραία λόγια χωρίς ιδιαίτερο νόημα. Αναπόφευκτα στην κοινωνία που έχει ως θεμέλιο την βία και την επιβολή, ο ανταγωνισμός είναι η μέθοδος επιβίωσης, ενώ όποιος έχει τα εφόδια να κερδίζει σε αυτόν τον ανταγωνισμό μπορεί και να αποκτά την επιδιωκόμενη από όλους ιδιωτική ευζωία. Η απόκτηση χρηματικών εφοδίων αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση τόσο για την επιβίωση όσο και για την ευζωία με βάση τα τρέχοντα πολιτισμικά πρότυπα. Το αρχέγονο πολύπτυχο συνεργασίας, υποστήριξης, κατανόησης, προσφοράς, ανταλλαγής, έχει απωλεσθεί και αντικατασταθεί από την διεκδίκηση, είτε ατομικά, είτε μέσω συντεχνιακών συμμαχιών. Η διεκδίκηση, έτσι, υπάρχει εξίσου, ως ένας μηχανισμός επιβολής δίκαιων ή άδικων απαιτήσεων, ισχυρών ή αδύναμων σχημάτων, με στόχο την ιδιωτική απόκτηση χρηματικών εφοδίων. Μπορούμε έτσι να διακρίνουμε πως, η διεκδίκηση χρηματικών εφοδίων για την απόκτηση της ιδιωτικής ευζωίας με βάση τα τρέχοντα πολιτισμικά πρότυπα, αποτελεί τον πυρήνα λειτουργίας του υφιστάμενου κοινωνικού συστήματος.

Η διεκδίκηση, ακόμα και όταν δεν προέρχεται από τους ισχυρούς ως επιβολή στους αδύναμους, αλλά από τους αδύναμους που διεκδικούν μερίδιο από την ευμάρεια των ισχυρών, περισσότερο εδραιώνει το υφιστάμενο σύστημα κοινωνικής αδικίας παρά το κλονίζει.
- Έμμεσα ή άμεσα, τα διεκδικητικά κινήματα των αδύναμων δηλώνουν πως αποδέχονται τα πολιτισμικά πρότυπα των ισχυρών και τον χρηματιστικό μηχανισμό μεταβίβασης εντολών ο οποίος καθορίζει τις ανθρώπινες σχέσεις.
- Oι αδύναμοι μέσα από την διεκδίκηση αναγνωρίζουν και αποδέχονται την ύπαρξη μιας ανώτερης αρχής, μιας εξουσίας που είναι αρμόδια -ενίοτε υποχρεωμένη- να ακούει τις απαιτήσεις τους και, ανάλογα με την πίεση που της ασκείται να μεριμνεί. Μοιάζει στην αντίληψη των περισσότερων, αυτή η ανώτερη αρχή, να μην διαφέρει από μία πατρική φιγούρα που είτε ταλαντεύεται μεταξύ στοργικότητας και σκληρότητας, είτε μεταξύ δικαιοσύνης και αδικίας, προσφέρει πάντα την ασφάλεια της πατρότητας.
- Οι διεκδικήσεις που προέρχονται από συντεχνιακές συμμαχίες, από την μία κινητοποιούνται από ποσοτικά και όχι ποιοτικά πρότυπα ενώ, από την άλλη, δεν λαμβάνουν υπόψη την θέση όσων βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση, νομιμοποιώντας έτσι -στο ηθικό πεδίο- το υφιστάμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Τα κινήματα διεκδίκησης όχι μόνο αφήνουν ανέπαφο τον πολιτισμικό πυρήνα του υφιστάμενου συστήματος αλλά πολύ περισσότερο τον αναπαράγουν, όσο οι στοχεύσεις τους περιορίζονται στα ποσοτικά πρότυπα που θέτει ο υφιστάμενος ανταγωνιστικός πολιτισμός ενεργώντας με κριτήριο την ισχύ και την επιβολή, και, όσο δεν εργάζονται για την εδραίωση κοινωνικών δεσμών που αναπτύσσουν την συνεργασία, την υποστήριξη, την κατανόηση, την προσφορά, και την ανταλλαγή.



1. Ένας δικαστής αμοίβεται περισσότερο από έναν εργάτη επειδή:
α. Πρέπει να έχει ικανοποιητικές απολαβές για να μην αποζητά παράνομα έσοδα.
β. Έτσι αποκτά κοινωνικό κύρος, απαραίτητο για την εργασία του.
γ. Ανήκει σε μία ισχυρή συντεχνία που έχει τα μέσα να πετυχαίνει τους σκοπούς της.
δ. Προκειμένου να αισθάνεται πιο κοντά στην πολιτική και οικονομική εξουσία για να την εξυπηρετεί, παρά στον απλό λαό, πρέπει να έχει ένα μερίδιο από τις δικές τους απολαβές.
ε. [άλλο] ___

2. Σήμερα ένα διοικητικό στέλεχος Δημόσιας Επιχείρησης μπορεί να αμοίβεται ακόμα και χωρίς ανώτατο όριο. Δεν είναι ασυνήθιστο ένα τέτοιο στέλεχος να αμοίβεται ακόμα και με ποσά 50 φορές μεγαλύτερα από τον βασικό μισθό. Αυτό είναι επιβεβλημένο καθώς:
α. Πρέπει να έχει ικανοποιητικές απολαβές για να μην αποζητά παράνομα έσοδα.
β. Έτσι αποκτά κοινωνικό κύρος, απαραίτητο για την εργασία του.
γ. Ανήκει σε μία ισχυρή συντεχνία που έχει τα μέσα να πετυχαίνει τους σκοπούς της.
δ. Προκειμένου να αισθάνεται πιο κοντά στην πολιτική και οικονομική εξουσία για να την εξυπηρετεί, παρά στον απλό λαό, πρέπει να έχει ένα μερίδιο από τις δικές τους απολαβές.
ε. [άλλο] ___

3. Αν κρίνουμε πως πρέπει να υπάρχει μια δεσμευτική συνάρτηση μεταξύ κατώτατου με ανώτατου μισθού αυτή θα έπρεπε να είναι: 
α. 1 προς 1,5 [για παράδειγμα, κατώτατος 1.000, ανώτατος 1.500]
β. 1 προς 2 [για παράδειγμα, κατώτατος 1.000, ανώτατος 2.000]
γ. 1 προς 5 [για παράδειγμα, κατώτατος 1.000, ανώτατος 5.000]
δ. 1 προς 10 [για παράδειγμα, κατώτατος 1.000, ανώτατος 10.000]
ε. [άλλο] ___

4. Ποιός θα έπρεπε να παίρνει υψηλότερο μισθό;
α. Αυτός που έχει τα μέσα να εκβιάζει αποτελεσματικότερα.
β. Αυτός που κάνει χειρωνακτική εργασία.
γ. Αυτός που κάνει διανοητική εργασία.
δ. Ο γηραιότερος.
ε. [άλλο] ___

5. Για να έχει ένας κρατικός οργανισμός δημόσιο χαρακτήρα πρέπει:
α. Να αποφασίζει η διοίκηση για την πορεία του.
β. Να αποφασίζουν οι εργαζόμενοι για την πορεία του.
γ. Να αποφασίζουν οι ενδιαφερόμενοι πολίτες για την πορεία του.
δ. Να υπάρχει πλήρης διαφάνεια προς την κοινωνία των οικονομικών του οργανισμού και των αποφάσεων που αφορούν την πορεία του από όποιον και αν λαμβάνονται.
ε. [άλλο] ___

6. Αν βρισκόμασταν με δέκα φίλους μας και μπορούσαμε να ρυθμίσουμε τους μισθούς μας οι ίδιοι:
α. Θα κρατούσαμε για τον εαυτό μας τον μεγαλύτερο.
β. Θα δίναμε τον μεγαλύτερο σε αυτόν που θα τον απαιτούσε πιεστικά.
γ. Θα δίναμε τον μεγαλύτερο σε όποιον είχε κάποια σοβαρή ανάγκη.
δ. Θα ισομοιράζαμε το ποσό σε όλους.
ε. [άλλο] ___

7. Αν βρισκόμασταν με δέκα φίλους και μπορούσαμε να ρυθμίσουμε τους μισθούς μας οι ίδιοι, θα το κάναμε αυτό:
α. Ανάλογα με την δύναμη που έχει ο καθένας να επιβάλλεται στους άλλους.
β. Ανάλογα με την αξία που αποδίδει ο καθένας στον εαυτό του και στην εργασία του.
γ. Ανάλογα με της ανάγκες που αποδίδει ο καθένας στον εαυτό του.
δ. Τηρώντας τον κανόνα της ισοτιμίας.
ε. [άλλο] ___

8. Η εργασία που πρέπει να αμοίβεται περισσότερο είναι:
α. Του οικοδόμου.
β. Του γιατρού.
γ. Του πολιτικού.
δ. Του βιομηχανικού εργάτη.
ε. [άλλο] ___

Θέλω να συντάξω δικό μου ερωτηματολόγιο

Θέλω να συμμετέχω στην διενέργεια έρευνας με τέτοιου είδους ερωτηματολόγιο

Τα στοιχεία επικοινωνίας μου είναι:




Σε έναν κόσμο που διαρκώς μεταβάλλεται
In a constantly changing world

Καθώς οι άνθρωποι μαζί με τον κόσμο που διαμορφώνουμε, για όσο θα υπάρχουμε θα βρισκόμαστε σε διαρκή κίνηση και εξέλιξη, οι όροι της μεταξύ μας συνύπαρξης θα αποτελούν αντικείμενο συνεχούς αντιπαράθεσης. Τα χαρακτηριστικά αυτής της αντιπαράθεσης μεταβάλλονται αναλόγως του πολιτισμικού και τεχνολογικού επιπέδου στο οποίο κάθε φορά βρίσκεται μια κοινωνία ή ένα σύνολο κοινωνιών.
Αφού δε, ποτέ δεν πρόκειται να υπάρξουν στατικοί άνθρωποι και στατικές κοινωνίες, αντίστοιχα ούτε πρόκειται ποτέ να υπάρξουν ιδανικοί άνθρωποι και ιδανικές κοινωνίες που θα καταφέρουν να διευθετήσουν οριστικά όλες τις ανθρώπινες και κοινωνικές αντιφάσεις.

Αποδεχόμενοι αυτήν την δυσάρεστη διαπίστωση, πώς θα μπορούσαμε να προσεγγίσουμε και να ορίσουμε το περιεχόμενο των επιδιώξεων της προοδευτικότητας;
Καθώς η ίδια η αντιπαράθεση μεταξύ των ανθρώπων δεν θα μπορούσε ποτέ να εξαλειφθεί, η προοδευτικότητα έχει κατά κάποιο τρόπο την ευθύνη, εκτός από το να αναζητά και να αναδεικνύει το εύρος των αιτιών που προκαλούν τις αντιπαραθέσεις αποσκοπώντας στην ελαχιστοποίησή τους, επιπλέον, να αναζητά τρόπους που θα επιφέρουν την τροποποίηση και εξέλιξη των ποιοτικών χαρακτηριστικών αυτών των αντιπαραθέσεων.

Άνθρωποι και μυρμήγκια

Αν αξιολογήσουμε την ανθρωπότητα σε μία εξελικτική κλίμακα με βάση τα χαρακτηριστικά των αντιπαραθέσεων στο εσωτερικό της, θα διαπιστώσουμε με έκπληξη ότι ταυτόχρονα συμβαίνουν αντιπαραθέσεις που μπορούν να τοποθετηθούν σε ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο στάδιο με επίκεντρο τον λόγο, μαζί με άλλες που έχουν ως επίκεντρο την επιθετικότητα, την βία και τον φόνο, και οι οποίες μπορούν να τοποθετηθούν στο στάδιο που βρίσκονται εξελικτικά κατώτερα όντα, όπως για παράδειγμα τα μυρμήγκια. Με λίγα λόγια το ανθρώπινο είδος, το οποίο ως μέλη του μας εντυπωσιάζει αυτάρεσκα με τα επιτεύγματά του, συχνά εμπλέκεται σε αντιπαραθέσεις που φέρουν πανομοιότυπα χαρακτηριστικά με αυτά των αντιπαραθέσεων "κατώτερων" εξελικτικά όντων. Και πιο απλά ακόμα, συχνά μέσα από τους τρόπους που αντιπαρατεθόμαστε φανερώνουμε ένα επίπεδο νόησης που δεν διαφέρει από αυτό των μυρμηγκιών, πέρα από το γεγονός ότι η ανθρώπινη βαναυσότητα μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ αυτή των μυρμηγκιών ή και οποιουδήποτε άλλου ζώου.[1]

Διαμορφώνουμε έτσι μια παράδοξη συνθήκη η οποία περιλαμβάνει ταυτόχρονα ακραία αντιφατικά χαρακτηριστικά:
Από την μία χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους ο λόγος και η επικοινωνία σε πολύ υψηλά επίπεδα, αποδεικνύοντας την πρόοδο της ανθρωπότητας όσο αφορά τις διανοητικές της ικανότητες.
Από την άλλη, σε πολλές περιπτώσεις αντιπαραθέσεων, χρησιμοποιείται η ισχύς ως αναπόφευκτο κριτήριο. Με την αποδοχή της ισχύος ως κριτηρίου, αυτόματα η νόηση των ανθρώπων υποβιβάζεται στο επίπεδο της νόησης του μυρμηγκιού καθώς η ανθρώπινη ευφυία υποβιβάζεται σε ένα εργαλείο ανταγωνισμού και ένα φονικό χάρισμα αντίστοιχο με τα δυνατά δόντια του λιονταριού ή τους χαυλιόδοντες του ελέφαντα.

Οι δυνατότητες της συνείδησης ως εργαλείο ποιοτικής διαφοροποίησης και εξέλιξης

Προκύπτει εδώ το συμπέρασμα πως είναι ανώφελο να αξιολογούμε την πορεία μας ως ανθρωπότητα με βάση τα ποσοτικά χαρακτηριστικά που αναπτύσσουμε. Δηλαδή, μπορεί μέσα σε λίγες χιλιάδες χρόνια να φτιάξαμε σπαθιά και βαλίστρες και μέσα σε λίγες δεκαετίες να φτιάξαμε διηπειρωτικούς πυραύλους, ωστόσο η ταχύτητα ανάπτυξης αυτών των εργαλείων δεν τα διαφοροποιεί ποιοτικά από τους χαυλιόδοντες του ελέφαντα οι οποίοι αναπτύσσονταν επί εκατομμύρια χρόνια, κυρίως όμως, το σημαντικότερο, η επίδειξη και κατοχή φονικής ισχύος όχι μόνο δεν μας διαφοροποιεί αλλά ίσα-ίσα μας εξισώνει με κατώτερους και κατώτατους ζωικούς οργανισμούς καθώς δεν περιέχει καμμιά ποιοτική διαφοροποίηση.

Η ποιοτική διαφοροποίηση των ανθρώπων από τα άλλα όντα βρίσκεται στο γεγονός πως συνειδητά, μέσα από την νοητική διεργασία του λόγου και της επικοινωνίας, μπορούμε να διαμορφώνουμε κανόνες προκειμένου να ελαχιστοποιούμε τις αντιπαραθέσεις και μαζί τους καταστροφικούς κινδύνους που επιφέρουν. Αυτή η προσπάθεια αποτελεί την αφετηρία και το θεμέλιο του ανθρώπινου πολιτισμού, θα μπορούσαμε δε να πούμε πως το ενδιαφέρον των ανθρώπων για την ελαχιστοποίηση των αντιπαραθέσεων συνιστά πλέον ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είδους, όπως σε κάποιο άλλο είναι η γούνα ή η νυχτερινή όραση. Αυτό το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, μοιάζει να εξελίσσεται συνεχώς φανερώνοντας την δυναμική του ακόμα και σε όλη περίοδο των πολύ πρόσφατων χιλιετιών κατά τις οποίες η υποδούλωση ειρηνικών και συνεργατικών ανθρώπων και κοινοτήτων, διαμόρφωσε κοινωνικές σχέσεις που βασίζονται στο δίπτυχο της ισχύος και της μεγέθυνσης μέσα από την αντιπαράθεση και την επιβολή.

Η ισοτιμία και η συνεργασία

Η επιδίωξη ισοτιμίας και η ανάπτυξη της συνεργασίας υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι ο βασικός όρος για την ελαχιστοποίηση των αντιπαραθέσεων. Αποτέλεσαν και αποτελούν την κύρια επιδίωξη όσων σε όλη την πορεία της ανθρωπότητας οραματίστηκαν έναν ειρηνικό κόσμο όπου οι άνθρωποι θα ζουν με αξιοπρέπεια.

Η επικοινωνία και ο λόγος

Η επικοινωνία αναπτύχθηκε μέσα από την προσπάθεια για την επίτευξη της συνεργασίας και της ισοτιμίας, από το ξεκίνημα δε αυτής της προσπάθειας αποτελεί τον κύριο φορέα αυτής της προσπάθειας. Η ανάπτυξη της επικοινωνίας εξελίχθηκε μαζί με την ανάπτυξη της συνεργασίας και των κανόνων συνύπαρξης διατηρώντας με την εξέλιξη των ανθρώπων και των κοινωνιών μια σχέση αλληλεπίδρασης. Ειδικά όσο αφορά την λεκτική επικοινωνία, η διαμόρφωση του ορθού λόγου, των επιστημών και της φιλοσοφίας φανέρωσε την μοναδική ικανότητα των ανθρώπων να απελευθερώνονται από το νοητικό σκοτάδι της ζωικής κατάστασης, να αναζητούν την θέση τους στον κόσμο, και να ορίζουν οι ίδιοι το περιεχόμενο της ύπαρξης και της συνύπαρξής τους.


Η ισοτιμία, η συνεργασία[2], η επικοινωνία και ο ορθός λόγος διαμορφώνουν ένα αδιαίρετο ενιαίο σύνολο επιδιώξεων το οποίο περιγράφει το περιεχόμενο της προοδευτικότητας. Αν δεχτούμε ότι το κεντρικό πρόταγμα για την προοδευτικότητα είναι ένας ειρηνικός κόσμος όπου οι άνθρωποι θα ζουν με αξιοπρέπεια, μια άλλη περιγραφή θα μπορούσε να είναι "ο κόσμος όπου οι άνθρωποι μέσα από την επικοινωνία και τον ορθό λόγο θα αναπτύσσουν την ικανότητα να συνεργάζονται σε βάση ισοτιμίας και αλληλοσεβασμού".

Σκοπός και μέσον ταυτόχρονα

Σε έναν κόσμο που διαρκώς μεταβάλλεται κάθε ιδανικός στόχος αναπόφευκτα απομακρύνεται ολοένα ακόμα και όταν νομίζουμε πως τον προσεγγίζουμε.
Ευτυχώς χωρίς αμφιβολία, είναι αδύνατον τόσο να κατανοήσουμε το πλήρες εύρος των παραγόντων που επιδρούν στις επιλογές των ανθρώπων και των κοινωνιών, όσο και να κατευθύνουμε αυτές τις επιλογές με βεβαιότητα.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο δυνατοτήτων γίνεται φανερό πως, τελικός σκοπός για την προοδευτικότητα είναι η ίδια η διαδικασία για την επίτευξή του. Δηλαδή σκοπός και μέσον ταυτίζονται, ορίζοντας μια ενεργητική διαδικασία που συμβαίνει στο παρόν και η οποία, με τις επιλογές και τις ενέργειες των προοδευτικών ανθρώπων, αποσκοπεί στην διατύπωση και την επίδραση της προοδευτικότητας στο παρόν και το μέλλον.


[1] Καθώς η διαδικασία που ονομάζουμε εξέλιξη δεν συντελείται με έναν γραμμικό και στοχευμένο τρόπο αλλά τις περισσότερες φορές ακολουθεί με τυχαίο τρόπο δυνατότητες που επίσης διαμόρφωσε η τυχαιότητα, έτσι και η εξέλιξη του ανθρώπινου εγκεφάλου αποτελείται από διαμερίσματα τα οποία δημιουργήθηκαν σε, μεταξύ τους, απίθανα απομακρυσμένες χρονικές στιγμές της εξέλιξης, προκειμένου να εξυπηρετούν απίθανα διαφορετικές ανάγκες. Η επικοινωνία μεταξύ αυτών των εγκεφαλικών διαμερισμάτων μπορεί να είναι από ανύπαρκτη μέχρι ιδιαίτερα προβληματική, πράγμα που αντικατοπτρίζεται στις ενίοτε αντιφατικές και ασταθείς συμπεριφορές του καθενός μας και συνολικά στην εικόνα του κόσμου που φτιάχνουμε.  

[2] Η συνεργασία μεταξύ ισότιμων και ελεύθερων ανθρώπων αν και ίσως έχει τα ίδια κίνητρα με την συνεργασία μεταξύ των μελών ενός οργανισμού μυρμηγκοφωλιάς ή μεταξύ των κυττάρων του ανθρώπινου σώματος παρουσιάζει μια καθοριστική διαφοροποίηση. Η συνεργασία μεταξύ ισότιμων και ελεύθερων ανθρώπων αν και ασφαλώς έχει την αφετηρία της στην ικανοποίηση των αναγκών τους διαμορφώνεται ωστόσο με όρους οι οποίοι αποτελούν επιλογές της ατομικής και συλλογικής συνείδησής τους.


Οι "άριστοι" υπηρέτες της βαρβαρότητας

Στην μνήμη του Λουκιανού Κηλαηδόνη / του Μίκη Θεοδωράκη

Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης ξεχώριζε για την ευγένεια και την γλυκύτητα του χαρακτήρα του, για την πρωτοτυπία της μουσικής του έμπνευσης και την μοναδικότητα της ερμηνείας των τραγουδιών του.

Ήταν ένα φαινόμενο ζωής, χαράς και αγάπης, που πλούτισε την μουσική μας και την ζωή μας με φως.

Για μένα που έζησα με τον πατέρα του στην Μακρόνησο στην ίδια σκηνή, ο πόνος για την απώλειά του είναι πολύ μεγάλος.

Η σκέψη μου τώρα είναι κοντά στη σύντροφό του την Άννα Βαγενά και στις δυο του κόρες, γιατί το χτύπημα γι’ αυτές είναι όχι μονάχα αβάσταχτο αλλά και άδικο.

Αθήνα, 7.2.2017

Μίκης Θεοδωράκης


On a progressive movement for social change

[Για ένα προοδευτικό κίνημα κοινωνικής ανατροπής]

What is a progressive movement for social change aiming to?
To impose an ideal society model? Maybe an ideal model of man? To overthrow the capitalists? To abolish the police? To give money to everybody?

How can a progressive movement for social change be achieving its goals?
By continuous confrontation with the police? By sabotaging the state function and the means of production? By military confrontation?

The goals of a progressive movement for social change can be described in the context of the goal of a peaceful world in which people live in dignity. Obstacle to the formation of such a world is not only capitalism by itself, but, even more, the dominance of behaviors and conceptions suggesting that humanity, people and societies, have no other choice but to evolve inside a never ending cycle of antagonism and growth. Capitalism, constitutes the most recent stage of a historic process which, in its total, is defined by the dominance of these specific behaviors and conceptions.

Therefore, what a progressive movement needs to overthrow isn't simply capitalism, but instead the behaviors-conceptions that maintain the cycle of antagonism and growth. These behaviors-conceptions are in constant movement from the persons to the society and vice versa, defining a collective imagination that feeds itself from the illusion of a steady course towards the "more" and the "better". This illusion is sustained by those who, for mainly accidental reasons, are not among those becoming prey in the struggle for growth and dominance. Also, this illusion directs those who sustain and reproduce it, to exclude from the frame of the reality all those who become marginalized and excluded from any mean of well being, those who are destroyed in "peripheral" wars in distant countries, those producing necessary or "necessary" products under slavery conditions in distant or near places, and so on.

The most important result coming from the cycle of antagonism and growth is the analgesia, the invalidation of the crucial for the human state idiom of empathy, the immanent interest for the condition of the co-human. At the same time, the cycle of antagonism and growth promotes to a crucial factor, the beliefs of exceptionalism and superiority of anyone who, for whatever reason, remains active in this cycle, opposite to all those seeing their lives becoming limited or totally destructed.

Therefore, a progressive movement for social change carries the responsibility to look for ways in order to achieve:
- the interruption of the cycle of antagonism-growth,
- the promotion of empathy as an important regulator for human relations,
- the depreciation of the mechanisms that import on the personal and social field any financial, national, cultural, religion, scientific, ideological, guild "superiority" as guides to social classification.
These three points along with the text of the Universal Declaration of Human Rights may constitute the best compass for a progressive movement for social change.

> How can a progressive movement for social change approach its goals?

We know that growth and enforcement constitute the necessary preconditions for the survival of any antagonistic-dominant system. Similarly, we know that the achievement of growth and the gaining of strength may turn, in almost an automatic way, any social environment to being antagonistic, starting the cycle of antagonism-growth. We also know that growth and enforcement can be supported most successfully only inside systems of centralized economy and commanding. In a few words, antagonism and centralization go hand by hand. Thus, we can easily conclude that centralization forms, maintains and strengthens authorities that consistently work, with any means available, for their self-preservation; along with the preservation of the antagonistic environment that themselves form and which is usually the one responsible for their extinction: destruction is always the peak in this sequence of aspirations.

We have all the needed facts to compose the critical knowledge regarding our origins as humans, and this knowledge suggests in a few words: Humanity during the distant past achieved progress by limiting, consciously, the destruction that antagonism brings. It shouldn't be paradox to place the beginning of humanity and human civilization at this very exact moment. Reason, cooperation and creativity stand through out the whole of humanity opposite to antagonism, growth and destruction. 

Contrary to the most common teachings, the "golden" period of humanity hasn't been the 50 years of the Athens "Democracy"[1] but instead the, by far, longer period of the free Prometheus[2] during which villages didn't need fortifications, there was no central authority, while at the same time products, knowledge and technologies were shared from the Caspian to the Mediterranean and the European river networks.

We became humans while trying to invalidate the destruction that antagonism brings. And we achieved this every time we used reason to collaborate in equality for a cause: to not allow the concentration of any form of power in the hands of persons and groups. Most of the laws-taboos of the primitive societies show exactly this effort: to eliminate the possibility of concentration of wealth, power, and any kind of lasting authority inside the community.

Considering that our world moves around antagonism, growth, centralization, authority and destruction, it is easy to recognize the starting points for a progressive movement for social change: cooperation, size decreasing, decentralization, diversity, collectivity and creativity. 

The security of the existing system is based on the perception imposed by itself, [3] that, each person should exist by successfully competing all other persons. The existing system teaches that, we become successful when we manage to impose our will upon other people, similarly to what elephant seals do, but with only difference that instead of growing our mass we should grow our extracorporeal supplies. By invalidating this perception in real, the system will be left without its most effective ideological foundation.

> What is change?

We have consolidated that we shouldn't be considering as change the switching from one system of dominance based on financial superiority, to another based on ideological, religious, military or any other superiority. Thus, any attempt to overthrow the financial dominance, should prior have securely embedd that it will not end up to the establishment of another kind of dominance.
It is important to refer specifically to a progressive social change and not in general to the overthrowing of the existing system, and therefore, in this context, we need to be looking both for the meaning of progress and the meaning of change.
The meaning of progress for the people and our societies could be described as, our ability to converse on what is good and what is fair, while putting effort so that the in-between-us relations are formed in the manner we choose.

It is most unlikely for a change to occur towards the direction of good and fair coming from physical inevitability. Such expectations corresponding to elephant seals should not refer to humans who may understand the consequences of the one or the other choice, and cooperate for the achievement of the one or the other cause. We can not expect for the 19 elephant seals that have been blocked from reproduction to cooperate in order to change minds to the one dominant seal for the mistreatment he imposes on them. Neither we can expect from these beings to cooperate in order to violently overthrow their oppressor and establish between them a fair social system. Unfortunately for the elephant seals, only a physical causality could cancel the misery that a few put on all the rest. For us people though, the research for the more fair, along with the cooperation for its achievement, constitute actions that when we do not develop, even our substance as humans may be put under question.

The demand however for justice, is mostly limited to the personal living conditions having as criterion people gaining more than we do, while being indifferent for the condition of those who gain less or even nothing at all.
This self-interested justice id expressed in a paradox way:
The interest of most people is exhausted in the direction of the expansion of the wealth that each one can obtain privately having as criterion those who have more, and doesn't extend towards the direction of a fair sharing between the sum of the people.

The daily antagonistic routine supported by the dominant teachings lead people to conceive the social environment and oneself more like an elephant seal than a human being. In the system's terminology, the social injustice we cause is attributed to us as success. Antagonism and the pursuit for success, become for every human the tangible goal from which if one deviate, one knows of the danger of being marginalized similarly to one of the 19 weak elephant seals. The meaning of justice, in this context, even in its most sensitive expression, is far away from including the sum of a community, and even more of the world.
Thus, besides excluding from the frame of social well-being the next-door people who have "failed", we do the same for the workers-slaves of the "developing" world who produce for us most of the products we consume. In both cases we show tremendous lack of thoughtfulness and great amount of analgesia.

Progress, as antagonism and growth, and success, as analgesia and inhumanity, are constantly presented around us teaching and urging us to reproduce a deeply inhumane social system. There isn't any chance however for any kind of progress to occur, if it doesn't come as a product of choices made consciously by people in their effort to approach good and fair.

> Which are the available means to a progressive movement for social change?

In order to answer this question it would be useful to define progress as the result of our choices driven by the use of reason in the research of good and fair, while defining regression as the result of our choices driven by irrational impulsion.
Every human and every society struggles inside the contradiction created by the human substance, reason opposite to impulsion, good opposite to easy, fair opposite to available.
It would also be useful to keep in mind that this struggle will never end to a final conclusion, and that it wouldn't be possible to occur in one way, one method or with the presumption that our goals are being best served by specific actions chosen by specific people and not by other actions chosen for the same reason by other people.

Therefore, we could define as progressive social change the moment that the struggle of every human and every society will start taking place, at the most, inside a context ruled by the reason of people, putting aside the existing context that promotes and legalize,s as a starting point for every effort, the leading-to-a-dead-end impulsion maintaining and being maintained by the ruling system of antagonism-growth.

It becomes this way obvious that, for every human and every community working for a progressive social change, the goal is the same as the mean, since the mean actually constitutes the goal in this endless effort.

By the time we accept that the mean constitutes the goal, it would be a paradox for a movement for the progressive social change to allege that "the end justifies the means" excusing this way any choices and any actions.

> Could there be then some authority that would relieve people from the sufferings that authority brings to them? Or, could there be some violence that would abolish violence?

Some, after having entitled themselves to the privilege of authority and violence, claim that, yes, there can be authority and violence for the benefit of the most. In their imagination, they are the most capable ones to run the State in order to practice these privileges in an ideal way, introducing a centralization for a good cause an a violence with kind intentions.
No matter how hard it is, we need to train ourselves in order to become able to recognize that such overestimated beliefs are perfectly built in the system where each man and each group of people become forced to compete and magnify infinitely; regardless to whether the means for this cause are sometimes the means of production or, in other occasions, idealistic ideologies and superstitions.

There is no doubt that, a progressive change can be succeeded by the weakening of the authority, the weakening of violence and the weakening of the centralized State, which was meant to be the ideal carrier of any growing authority and any growing violence. Authority and violence, nevertheless, might occur anywhere, even outside the context of a centralized State and this should be well known to all of the people.

Legislators in modern societies have long forgotten the foundations of the rules of the primitive societies according to which, for every thing that all would wish to obtain but they shouldn't, since the pursuit of acquisition will bring antagonism and destruction, the society defines limits so that finally no one shall obtain it. The simplicity and the effectiveness of the application of such restrictions in the small numbered primitive societies wouldn't be possible to apply to the numerous populated societies that, meanwhile, have occurred by the need of the authorities to strengthen through growth and in which are formed castes of representatives and bureaucratic organizations with instincts and reflections of self-preservation.
It isn't, however, the great number of people that chain modern societies to the system of antagonism-growth but two more worrying causes:
- the establishment of the belief that not all people are entitled to an equal level of well being, and, 
- the establishment of a state protector of the dominants, that constantly upgrades its capabilities in order to keep the dominants safe from the destruction they cause around them, treating all other humans as disposable herds.

> Which is anyway this progressive movement for social change and when is it going to make its presence noticeable?

This movement sometimes exists as flares of thought, while other times as behaviors and actions coming from people and movements since thousands of years; doubtless ever since a man was enslaved for the first time. It would be desirable, for this movement to make its presence decisive before the teachings of arrogance along with irrational impulses destroy everything beautiful in the world and everything good that people have made or that are capable of making.

> Acting now

The value of human life

- Can we reject as anti-human the classification of human life to worthy and unworthy?
- Can we reject as anti-human the idea that, for granted there are people succeeding and others failing and that, those failing are guilty and responsible for their incapability towards the demands of life?
- Can we search, reveal and reject any expressions of "success" aiming to dominance through the depreciation of other people?
- Can we control our need to feel important in a manner that doesn't include dominance upon others?
- Can we, in any action of imposition and dominance, recognize our hideous and anti-human self?
- Can we not recognize any man as authority in matters regarding our existence and co-existence?
- Can we recognize in every human being marginalized by the mechanisms of the "successful" ones the right to revolt in order to void the unfairness and to regain the coequal human substance?

At the same time,
- Can we not participate in any growth intended to maintaining authorities?
- Can we question and void anything that can turn to a tool of authority in the hands of the strong?
- Can we redefine the meaning and the use of property?
- Can we protect every human being from its transformation to useful equipment, production number or monetary measure?
- Can we turn our back to everything that limits the perspective of a humane life for today's generations and the generations to come?

We doubtlessly can and, in any case, there are always people trying this in, sometimes, more and, sometimes, less effective manners. What is important though, is that for the application of the most of these, is needed a personal and collective effort in the context of culture. Meaning, there is needed a new narrative both for the meaning of well being and the meaning of social bonding, which will void the narratives of private well being, of the monetary-quantitative growth, of hierarchy and enforcement.

The importance of synthesis and diversity  

Authoritarian formations have failed since, besides being easily corrupted by various authorities,[4] they reproduce accurately the structure of the system that we want to free ourselves from.
Ideological formations on the other hand, fail constantly and this is reasonable since, every ideology is a product of the knowledge and the perceptions of a specific era. Any established view of the world, within a minimum of the historic time becomes outdated.

The most important issue though, regarding both authoritarian and ideological formations in general, is that the solutions proposed by each one of these formations are antagonistic to the proposals stated by all the other. In a few words the core of each such formation, consists of the same substances as the culture of antagonism, growth and enforcement.
In his book The perfect State: The night of the reptiles, Andreas Georgiou refers to the "ideal" peak of social formation, in a system where everything will be calculated to the last detail, either for the benefit of few or in the name of the most, as the humanity's worst nightmare.

In a few words, there is no ideological formation on which we should concede the "salvation" of humanity because instantly, even if -by a miracle- such a magnificent plan becomes real, humanity will be trapped inside an extreme and catastrophic dead end.

On the other hand, anything that can react, composing itself and its environment, along with recomposing itself constantly, producing innovation and diversity, starting from behavior, to production of goods, and to theory formulation, and all this with respect and love towards the uniqueness of each human being, curing to search for the good and the fair, constitutes the fire fly, the torch or the star that lightens for the people a humane path.

A N N E X   Ι
A fictional community

If we imagined ourselves inside a small-numbered and magically self-sufficient community, let's say of about 30 persons, that would all have to work, what would be the rules of co-existence and administration?
- Would we choose to pair in free will and equally, or some would have special privileges?
- Would we choose for some to have greater access to goods?
- Αν ένας ήταν τυφλός θα τον εξαπατούσαμε σε κάθε ευκαιρία;
- If a blind person was among us, would we cheat on him in every possible occasion?
- If one was mentally disabled would we share equally the time needed for his care?
- Would we grant special privileges to the physician and the judge opposite to the stonemason and the baker?
- Would we allow to one of us to concentrate privileges in order to use it to impose his will upon the rest of us?
- Would we expect from the farm-worker to work more and for more years than the teacher?
- Would we choose someone for mayor?
- Would we expect from all to become mayors, or we would consider that, let's say, the builder or the farm worker aren't qualified for this?
- Would we approve of any expression of the individual personality? Let's say, what if this individual personality was expressed through being dominant? If it was expressed through the concentration of wealth? If it was expressed through secret attempts to form dark networks serving the interests of a small group in the community?

Then lets wonder:
What is restricting us from forming our societies in the way that we would form social relations in a small numbered environment of familiar persons?

A N N E X   Ι Ι
Starting points for the constitutional declaration of a progressive movement for social change

- We the people choose that all the people, regardless the differences in the look, the personality, the abilities, the origins and everything that might differentiate us, we are equal between us and the life of each one has the exact same value as of everybody else.
- We the people choose that every person can and should contribute for the survivor and the well-being of his own and of all of the people, depending on his abilities and his interests. Accordingly, we choose that every man should be in position to become, in an equal manner, receiver of the other peoples contribution to the common well-being.
- We the people choose to see in every natural good, like the land, the water, and the air, every human creation and every knowledge, as a public domain available to all people and all future generations, which by no-means anyone might privatize in order to turn it against other people and future generations.
- We the people choose to encourage and reward creativity in all aspects of human activity, like producing goods, developing services, sciences, arts, political and social education, and so on.
- We the people choose to work, for the development and maintenance of diversity on all levels of human activities, for the development of complex networks connecting communities, for the support of people and communities whose efforts find a dead-end or fail.
- We the people choose to protect our lives and the lives of the future generations from the concentration of wealth, power, authority and any form of "superiority" left in the hands of social groups or people, by constantly practicing discourse and by staying socially and politically vigilant, by developing social consciousness, and by forming and keeping social rules.
- We the people choose to determine ourselves as the beings that live while searching for the good and fair through the development of our consciousness, rather than the beings looking for the more and the needed through the development of their technologies.
- We the people choose to synchronize our needs and our impulsion, to the capabilities of the environment, which in any case will be the most important heritage to the future generations.


[1] The Athens Democracy had not been a naturally occurring creation of reason, as some present it, since it had been the attempt of a rational adjustment of the ancestral egalitarian rules of the Athens tribes, in the new conditions defined by the productive use of enslaved humans. As one would expect, inside a class society any such attempt is doomed to fail since the belief that there are superior and inferior humans sooner or later effects the forming of the social rules among the "superior" free citizens.

[2] This period, on the Cyclades for example, seems to gradually end 4.300 years ago, when settlements move to naturally or artificially fortified locations, while at the same time powerful authorities are been established from Mesopotamia to Egypt. 

[3] The meaning of system here, is not limited to capitalism but expands to any system of dominance as formed through time since the invention of slavery. 
Teachings that have imposed this perception of the antagonistic "nature" of human appear since the Homer era. It should be a rational choice of every progressive person to recognize in Iliad and Odyssey, instead of a magnificent work of poetry, a blatant, anti-humane propaganda of a newly established system of authority. 
In Iliad, Thersites -exponent of the human rationalism, becomes ridiculed and humiliated by Odysseus, while in Odyssey, it is the one king [άνακτας, ανακτώ - recapture] killing the many deliberately morally depreciated contenders, reversing the egalitarian totemic tradition of the equals and justifying the prior to civilization, animal structure of human societies. 

[4] Any formation, and not only authoritarian ones, might become corrupt by the State and its side mechanisms. A possible shield that movements can develop might be the scholastic keeping of the rules of equality, democracy and transparency, along with the agreement on constitutional principles supposed to stay inviolable in any case.